NỖI NHỚ NHÀ
Kể về nỗi nhớ nhà tham gia lực lượng mở đường của một người con gái trẻ
NỖI NHỚ NHÀ
Chiều ấy, mưa rơi dai dẳng trên núi Hà Giang.
Bà Chẩu Thị Nhạn ngồi nép dưới mái lán, hai bàn chân vẫn còn lấm đầy bùn đất. Chiếc áo nâu đã ướt sũng, nước mưa từ mái tóc chảy xuống hai bên má.
Ngoài kia, con đường đang mở dở.
Mưa làm đất mềm nhão. Những chỗ vừa cuốc xong lại đầy nước. Đoạn đường phía trước vẫn còn dang dở, mà những chuyến xe tiếp viện thì đang chờ.
Nhạn nhìn chiếc cuốc dựng bên vách.
Bàn tay bà đau rát.
Nhưng điều làm bà thấy khó chịu nhất lúc ấy không phải cái đau ở đôi bàn tay.
Mà là nỗi nhớ nhà.
Không hiểu vì sao một cơn mưa nơi núi rừng lại khiến quê nhà hiện lên rõ đến thế.
Bà nhớ mẹ.
Nhớ căn nhà nhỏ.
Nhớ mái bếp mỗi khi trời mưa, khói bếp thường bay là là rồi tan vào khoảng sân ướt.
Nhớ tiếng mẹ gọi con.
Nhớ bữa cơm chiều.
Những điều ngày thường rất đỗi bình thường, khi ở xa mới thấy quý đến nhường nào.
Bà nhớ cả con đường làng.
Nhớ những hàng cây hai bên lối đi.
Nhớ những buổi chiều sau khi làm đồng, chân tay lấm đất, được trở về nhà nghe mẹ hỏi:
“Hôm nay có mệt không con?”
Chỉ một câu hỏi ấy thôi.
Nghĩ đến mà mắt bà cay xè.
Ở đây, chẳng có ai hỏi bà câu ấy.
Không phải vì mọi người không thương nhau.
Mà bởi ai cũng đang mệt.
Ai cũng đang nhớ một mái nhà nào đó.
Một chị trong đội ngồi xuống bên cạnh.
Thấy Nhạn im lặng, chị hỏi:
“Nhớ nhà à?”
Nhạn khẽ gật đầu.
“Ừ.”
Chị không nói gì thêm.
Một lúc sau, chị lấy trong túi ra một củ sắn nhỏ, bẻ làm đôi đưa cho Nhạn.
“Ăn đi.”
Nhạn nhìn củ sắn.
“Chị ăn đi.”
“Chia nhau.”
Hai người ngồi dưới mái lán, mỗi người một nửa củ sắn.
Chẳng đủ no.
Nhưng trong buổi chiều mưa ấy, miếng sắn nhỏ làm Nhạn thấy ấm lòng.
Hóa ra ở nơi xa nhà, tình đồng đội cũng có thể làm người ta vơi đi nỗi nhớ.
Mưa ngớt dần.
Từ phía con đường vọng lại tiếng gọi:
“Các chị ơi, ra làm tiếp thôi!”
Nhạn đứng dậy.
Bà nhìn về phía trước.
Con đường còn dang dở.
Những vũng nước vẫn nằm đầy trên mặt đất.
Bà cầm chiếc cuốc lên.
Nỗi nhớ nhà vẫn còn nguyên trong lòng.
Nhưng bà biết mình phải đi.
Bà bước ra khỏi lán.
Lại cúi xuống.
Một nhát cuốc.
Rồi một nhát nữa.
Đất bắn lên gấu quần.
Mồ hôi hòa với nước mưa.
Bà không còn nghĩ nhiều nữa.
Chỉ nghĩ đến đoạn đường trước mặt.
Phải mở cho xong.
Phải để xe qua.
Phải đưa tiếp viện lên phía trước.
Sau này, khi đã trở về quê, mỗi lần trời mưa, bà Chẩu Thị Nhạn vẫn nhớ buổi chiều năm ấy.
Nhưng bà không nhớ mình đã cuốc được bao nhiêu đất.
Không nhớ đã gánh bao nhiêu chuyến.
Bà chỉ nhớ mình đã nhớ nhà đến thế nào.
Và bà hiểu rằng, trong những năm tháng tuổi trẻ ấy, có một thứ luôn đi cùng những người dân công hỏa tuyến:
Nỗi nhớ nhà.
Họ nhớ cha mẹ.
Nhớ anh em.
Nhớ mái nhà.
Nhớ một bữa cơm đủ đầy.
Nhưng họ cất tất cả những nỗi nhớ ấy vào trong lòng, cầm lấy chiếc cuốc, bước ra đường và tiếp tục công việc.
Bởi phía trước có đồng đội đang chờ.
Và phía sau, có một quê nhà để họ trở về.


