“NỔI SẤM ĐƯỜNG 5” – KHI HƯNG YÊN TRỞ THÀNH MẶT TRẬN PHÍA SAU ĐIỆN BIÊN PHỦ
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân Hưng Yên đã biến tuyến Đường 5 – huyết mạch tiếp vận của địch – thành một mặt trận nóng bỏng. Đợt Tổng công kích “Nổi sấm Đường 5” không chỉ giải phóng quê hương mà còn góp phần quan trọng làm tê liệt hậu cần địch, tạo thế cho Chiến dịch Điện Biên Phủ đi đến toàn thắng.
Từ Cách mạng Tháng Tám đến thử thách sinh tử
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công,
dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên độc lập.
Nhưng hòa bình chưa kịp bén rễ,
đất nước đã phải đối diện với những thử thách khắc nghiệt:
giặc đói, giặc dốt
và đặc biệt là nguy cơ xâm lược trở lại của thực dân Pháp.
Hưng Yên – vùng đất nằm giữa đồng bằng Bắc Bộ,
án ngữ tuyến giao thông huyết mạch nối Hà Nội – Hải Phòng –
sớm trở thành địa bàn chiến lược.
Ý chí kháng chiến hình thành từ rất sớm
Thực hiện đường lối của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh,
Đảng bộ và Nhân dân Hưng Yên
đã sớm xác định rõ kẻ thù chính là thực dân Pháp xâm lược.
Ngay từ những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến (23/9/1945),
con em Hưng Yên đã lên tàu “Nam tiến”,
mang theo quyết tâm bảo vệ độc lập non trẻ.
Hưng Yên bước vào kháng chiến toàn diện
Cuối năm 1946,
khi lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến vang lên,
Hưng Yên không chần chừ.
Chính quyền cách mạng được củng cố.
Lực lượng vũ trang địa phương được xây dựng.
Nhân dân toàn tỉnh sẵn sàng bước vào cuộc chiến trường kỳ.
Ngày 4/1/1947,
trận đánh đầu tiên tại Như Quỳnh nổ ra,
mở đầu cho chuỗi ngày chiến đấu bền bỉ của quân và dân Hưng Yên.
Đường 5 – huyết mạch và tử huyệt của địch
Đường 5 là tuyến vận chuyển sống còn của quân Pháp:
chuyển quân, vũ khí, lương thực
từ Hải Phòng vào Hà Nội và các chiến trường phía Bắc.
Với Hưng Yên,
Đường 5 không chỉ là con đường chạy qua quê hương
mà là mặt trận ngay trước cửa nhà.
Khi làng quê trở thành chiến trường
Dọc Đường 5,
những làng quê Hưng Yên
không còn là hậu phương yên ả.
Ban ngày,
dân cày ruộng, giấu vũ khí.
Ban đêm,
du kích bám đường,
phá cầu, đánh xe, tập kích đồn bốt.
Tiếng súng không dứt.
Tiếng “sấm” nổi lên liên hồi.
“Nổi sấm Đường 5” – đỉnh cao phối hợp chiến lược
Khi chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết định,
Hưng Yên đồng loạt mở đợt Tổng công kích “Nổi sấm Đường 5”.
Hàng trăm trận đánh lớn nhỏ nổ ra.
Đường tiếp vận của địch bị chia cắt.
Quân Pháp bị buộc phải phân tán lực lượng.
Hậu phương của địch rung chuyển.
Đánh ở quê nhà để thắng ở Điện Biên
Quân và dân Hưng Yên hiểu rất rõ:
mỗi trận đánh trên Đường 5
là một gánh nặng đặt lên vai quân Pháp ở Điện Biên Phủ.
Không cần ra Tây Bắc,
nhưng Hưng Yên đã góp sức trực tiếp vào chiến trường quyết định.
Sức mạnh của chiến tranh nhân dân
Không chỉ có bộ đội.
Mà có cả dân quân,
có cả người già, phụ nữ, thanh thiếu niên.
Người phá đường.
Người nuôi giấu cán bộ.
Người chuyển tin.
Người tiếp tế.
Chiến tranh nhân dân
đã phát huy sức mạnh to lớn trên vùng đất này.
Chiến thắng hội tụ
Ngày 7/5/1954,
Điện Biên Phủ toàn thắng.
Tin chiến thắng lan về Hưng Yên
trong niềm vui xen lẫn nước mắt.
Nhân dân hiểu rằng:
những hy sinh thầm lặng trên Đường 5
đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử.
“Nổi sấm” nhưng không phô trương
Không phải ai cũng được gọi tên.
Không phải làng nào cũng có bia đá.
Nhưng tiếng “sấm Đường 5”
vẫn vang trong ký ức lịch sử Hưng Yên.
Đó là tiếng sấm của lòng dân.
Của ý chí độc lập.
Của sự phối hợp chiến lược giữa hậu phương và tiền tuyến.
Di sản lịch sử còn lại
Hôm nay,
Đường 5 đã đổi khác.
Xe cộ tấp nập.
Làng quê bình yên.
Nhưng dưới mỗi tấc đất,
vẫn còn dấu vết của một thời lửa đạn.
“Nổi sấm Đường 5”
không chỉ là một chiến dịch,
mà là minh chứng cho vai trò lịch sử của Hưng Yên
trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
và trong chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954.



