Anh hùng Lao động

Nông dân Bùi Hữu Nghĩa- Anh hùng LĐ làm hơn 10.000 máy nông nghiệp

Anh hùng Lao động Bùi Hữu Nghĩa (thường gọi là Chín Nghĩa, sinh sống tại xã Long Thạnh, huyện Thủ Thừa, Long An) là một "kỹ sư không bằng cấp" nổi tiếng. Ông đã sáng chế hơn 10.000 máy nông nghiệp (máy xới, máy cày, máy gặt) và công cụ canh tác, giúp cơ giới hóa sản xuất lúa, nâng cao hiệu quả nông nghiệp

Tây Ninh28/04/2026Đặng Lê Thùy Dương (Đoàn Thanh Niên xã Bến Lức)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Những năm đầu của thời kỳ đổi mới đất nước, lão nông Bùi Hữu Nghĩa là người nổi tiếng cả nước bởi tài sáng chế, cải tiến, sản xuất ra hàng chục ngàn máy móc nông nghiệp, góp phần đưa năng suất lao động, sản lượng lúa của đồng bằng sông Cửu Long tăng nhanh và góp phần nâng cao sản lượng gạo xuất khẩu cho cả nước.

rong suốt cuộc đời của lão nông Bùi Hữu Nghĩa, điều ông trăn trở và luôn tìm tòi là làm sao sáng chế, cải tiến máy móc sản xuất nông nghiệp để người nông dân giải phóng sức lao động, để cho những cánh đồng, nhất là khu vực các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long “bừng thức giấc” trong làn gió đổi mới mà Đảng khởi xướng và lãnh đạo từ sau Đại hội VI (1986). Và với công cụ đào đường nước trên ruộng lúa, “kỹ sư không bằng cấp” Bùi Hữu Nghĩa, xã Long Thạnh, huyện Thủ Thừa (Long An) đã hoàn thành sứ mạng giải phóng sức lao động nông dân.

Anh hùng của nhà nông

Hôm chúng tôi đến thấy xưởng cơ khí trống huơ trống hoác, hỏi ông Nghĩa lúc này hết việc làm rồi sao, ông cười vui: “Đâu có, đám lính vừa đưa bộ phận đào đường nước trên ruộng đi thử nghiệm. Nếu cái này thành công chắc tui giải nghệ luôn vì bà con nông dân… không cần Chín Nghĩa nữa”.

Nông dân làm lúa ở vùng trũng, phèn chua Đồng Tháp Mười giờ ai cũng biết và mang ơn lão nông Chín Nghĩa. Nhờ có ông mà họ bớt cơ cực hơn trong trồng lúa, nhất là những năm đầu thực hiện công cuộc đổi mới (từ 1986).

Nhớ lại cái thời trước đổi mới, bà con nông dân làm lúa vùng sâu Đồng Tháp Mười ngỡ ngàng khi ông Chín Nghĩa “trình làng” cái máy cắt lúa xếp dãy. Ai cũng biết, làm lúa cơ cực biết bao. Từ khi làm đất, gieo sạ hoặc cấy, những ngày chăm sóc cho tới ngày thu hoạch vẫn còn cực. Ngày thu hoạch, lao động còng lưng suốt ngày trên đồng vừa cắt vừa gom lúa. Nhìn cái máy “cắt lúa xếp dãy” chạy ào ào trên đồng, cắt 1ha lúa mà chỉ mất 2 giờ, nông dân nào mà không ham.

“Từ lúc trình làng cái máy cắt lúa xếp dãy, đơn đặt hàng về cái xưởng cơ khí của gia đình tui tới tấp. Với 100 công nhân, mỗi ngày xưởng của tui phải làm xong 6 cái máy “cắt lúa xếp lớp” mới đủ bán cho bà con” - ông Chín Nghĩa bồi hồi nhớ lại.

Tổng kết việc ra đời máy cắt lúa xếp dãy, ông Chín Nghĩa đến giờ vẫn còn nhớ như in con số máy xuất xưởng. Có tổng cộng khoảng 10.000 máy cắt lúa xếp dãy từ xưởng cơ khí của lão nông này “tràn” đi khắp các cánh đồng vùng Đồng Tháp Mười và nhiều tỉnh, thành phố khu vực khác. Khá nhiều trong số máy đó bán ra cả miền Trung, miền Bắc.

Thấy đã giải quyết xong khâu cắt và xếp dãy cho nhân công thu dọn, lão nông Chín Nghĩa lại nghĩ đến khâu “thu hạt”. “Năm 2000, bắt đầu khu vực này khan hiếm lao động nông thôn do thanh niên bị “hút” hết vào các khu công nghiệp, đi làm công nhân trong nhà máy. Tui lại nghĩ đến việc làm cái máy gặt đập liên hợp thích nghi với địa hình đồng bằng sông Cửu Long và có giá thành rẻ cho bà con” - ông Chín Nghĩa thổ lộ.

Máy vừa làm xong, lãnh đạo HTX Suối Hiệp tận tỉnh Khánh Hòa tìm vào đặt ngay 3 chiếc đem về. Sau đó, ông Chín Nghĩa phải sản xuất thêm 300 chiếc để đáp ứng cầu đặt hàng của bà con nông dân trong vùng.

Nhà sáng chế không ngừng nghỉ

Sáng chế, sáng tạo như là cái nghiệp gắn với ông Bùi Hữu Nghĩa không rời. Không dừng lại, lão nông Chín Nghĩa lại chú ý sang lĩnh vực dịch vụ, chăm sóc lúa. “Với lĩnh vực này, lâu nay bà con chỉ làm theo kiểu tay chân, mà thực tế tình trạng lao động nông thôn lại ngày càng khan hiếm, giá thuê công lao động ngày càng đắt đỏ, đẩy chi phí sản xuất lúa lên cao. Vả lại, làm lúa theo kiểu cánh đồng lớn thì không thể vác bao phân đi bón như trước đây, sức nào mà mần cho xuể. Thế là tui lại nghĩ cách cơ giới hóa chuyện bón phân, gieo hạt, phun thuốc để bà con nông dân rảnh tay, đỡ mệt” - ông Chín Nghĩa giải thích vậy.

Chiếc máy “3 trong 1” đảm nhận việc gieo giống, phun thuốc, bón phân ra đời sau bao nhiêu đêm ông Nghĩa trằn trọc tính toán và bao nhiêu bản thiết kế sửa đi sửa lại không biết mấy chục lần. Từ đầu năm 2017 cho đến nay, ông Bùi Hữu Nghĩa đã bán 16 chiếc máy “3 trong 1” này cho bà con nông dân trong vùng.

Theo ông Chín Nghĩa, hiện ông đang cho thử nghiệm bộ phận đào đường thoát nước, thoát phèn trên đồng ruộng. Từ năm 1989 – 1991, tỉnh Long An triển khai cấp đất cho nông dân khai hoang lấp kín Đồng Tháp Mười (khu vực Long An). Những cánh đồng lớn đã xuất hiện với hàng chục, hàng trăm ha.

Vì đất khá rộng lớn, mặt ruộng chưa san lấp bằng phẳng, lại chưa rửa hết phèn nên trên những cánh đồng này khi trồng lúa vẫn còn ngập úng, xì phèn gây hư hại. Để thoát phèn, thoát nước, bà con nông dân phải thuê nhân công đào rãnh khá tốn kém.

Ông Chín Nghĩa cho biết, với bộ phận đào rãnh này bà con sẽ gắn vào máy cày, máy sẽ đào đường thoát nước khá nhanh và ít tốn kém hơn nhiều so với việc thuê nhân công đào bằng tay.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn