Nông Thị Chào

TIẾNG HÁT BẤT TỬ

"Có những con người chỉ sống trọn vẹn mười chín mùa xuân nhưng đã để lại cho dân tộc một mùa xuân vĩnh cửu. Có những tiếng hát cất lên giữa pháp trường tưởng như sẽ lịm tắt trong làn đạn, nhưng lại hóa thành khúc tráng ca bất tử, vang vọng qua nhiều thế hệ người Việt Nam. Võ Thị Sáu là một con người như thế; tiếng hát của chị là tiếng hát của lòng yêu nước, của khát vọng độc lập và của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng 'thời hoa lửa'."

Lịch sử dân tộc Việt Nam là bản trường ca được viết nên bằng mồ hôi, nước mắt và máu của biết bao thế hệ cha anh. Mỗi chặng đường đấu tranh giành độc lập đều khắc ghi tên tuổi của những con người bình dị đã sẵn sàng đặt lợi ích của dân tộc lên trên hạnh phúc riêng của mình. Họ không chỉ làm nên những chiến công hiển hách, mà còn để lại những bài học sâu sắc về lòng yêu nước, về ý chí kiên cường và về khát vọng sống có ích cho Tổ quốc. Trong dòng chảy bất tận ấy, hình ảnh nữ anh hùng Võ Thị Sáu luôn tỏa sáng như một biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam – một người con gái đã dùng chính tuổi xuân của mình để viết nên bản hùng ca bất tử.

Mỗi lần nhắc đến Côn Đảo, trong tâm trí tôi không chỉ hiện lên hình ảnh của một vùng biển xanh giữa trùng khơi, mà còn là miền đất thiêng nơi lưu giữ ký ức về hàng vạn chiến sĩ cách mạng đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. Giữa Nghĩa trang Hàng Dương lộng gió, có một phần mộ lúc nào cũng rực rỡ sắc hoa và nghi ngút khói hương. Mỗi ngày, từ sáng sớm đến đêm khuya, dòng người từ khắp mọi miền đất nước vẫn lặng lẽ tìm đến, thành kính cúi đầu trước người nữ anh hùng tuổi đời mãi mãi dừng lại ở tuổi mười chín.

Điều khiến tôi xúc động không chỉ là những vòng hoa hay nén hương tri ân, mà là ánh mắt của những người đứng trước phần mộ ấy. Có những cựu chiến binh tóc đã bạc trắng, lặng im rất lâu như đang trò chuyện với đồng đội năm xưa. Có những em học sinh còn khoác trên mình chiếc khăn quàng đỏ, chăm chú lắng nghe câu chuyện về người con gái Đất Đỏ. Có những đoàn viên thanh niên trong màu áo xanh tình nguyện đến dâng hương với niềm kính trọng sâu sắc. Dường như, dù ở bất cứ thế hệ nào, khi đứng trước phần mộ Võ Thị Sáu, mỗi người đều cảm nhận được sự thiêng liêng của lòng yêu nước và giá trị của hòa bình.

Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa (nay thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Chị lớn lên trong những năm đất nước chìm trong khói lửa của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tuổi thơ của chị không có nhiều niềm vui như bao bạn bè cùng trang lứa. Những cuộc càn quét, bắt bớ, đốt phá làng mạc của quân xâm lược đã sớm gieo vào tâm hồn cô bé Sáu lòng căm thù giặc và tình yêu tha thiết đối với quê hương.

Ngay từ khi mới mười bốn tuổi, Võ Thị Sáu đã tham gia lực lượng công an xung phong tại địa phương. Ban đầu, chị đảm nhận nhiệm vụ liên lạc, tiếp tế lương thực, chuyển tài liệu và theo dõi hoạt động của địch. Công việc tưởng chừng giản đơn nhưng luôn phải đối mặt với hiểm nguy. Mỗi chuyến đi đều có thể là chuyến đi không trở lại. Thế nhưng, chưa một lần chị chùn bước. Đối với người con gái ấy, được góp một phần sức lực cho cách mạng là niềm tự hào lớn nhất của tuổi trẻ.

Càng trưởng thành, Võ Thị Sáu càng thể hiện bản lĩnh kiên cường và lòng dũng cảm hiếm có. Trong một lần làm nhiệm vụ, chị đã dũng cảm dùng lựu đạn tiêu diệt và làm bị thương nhiều tên địch đang đàn áp nhân dân. Hành động ấy không chỉ góp phần bảo vệ cơ sở cách mạng, mà còn trở thành biểu tượng cho tinh thần "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" của tuổi trẻ Việt Nam. Tuy nhiên, trong một lần hoạt động sau đó, chị không may bị địch bắt.

Những ngày tháng trong lao tù là cuộc thử thách khắc nghiệt đối với một cô gái mới mười sáu tuổi. Thực dân Pháp sử dụng mọi thủ đoạn tra tấn dã man, từ đòn roi đến dụ dỗ, mua chuộc với hy vọng khuất phục ý chí của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi. Nhưng càng tra tấn, chúng càng nhận lại sự kiên cường và lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng. Suốt thời gian bị giam giữ, Võ Thị Sáu không khai báo, không phản bội đồng đội, không khuất phục trước bất kỳ sức ép nào.

Bản án tử hình mà thực dân Pháp tuyên dành cho Võ Thị Sáu không chỉ là bản án đối với một người con gái tuổi mười chín, mà còn là minh chứng cho sự tàn bạo của chế độ thực dân trước khát vọng độc lập của dân tộc Việt Nam. Chúng hy vọng cái chết của chị sẽ gieo rắc nỗi sợ hãi trong nhân dân. Nhưng lịch sử đã chứng minh điều ngược lại: sự hy sinh của Võ Thị Sáu đã trở thành ngọn lửa hun đúc thêm ý chí chiến đấu của đồng bào và chiến sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, tại pháp trường Côn Đảo, người con gái Đất Đỏ bình thản bước những bước cuối cùng của cuộc đời. Trước đề nghị bịt mắt của quân địch, chị kiên quyết từ chối. Trong giây phút cận kề cái chết, Võ Thị Sáu vẫn hiên ngang hô vang khẩu hiệu yêu nước và cất tiếng hát giữa pháp trường. Đó không còn là tiếng hát của riêng một con người, mà là tiếng nói của cả một dân tộc yêu chuộng hòa bình nhưng không bao giờ chịu khuất phục trước ngoại bang. Tiếng hát ấy đã vượt qua tiếng súng, vượt qua thời gian để trở thành biểu tượng bất diệt của khí phách Việt Nam.

Sự hy sinh của Võ Thị Sáu khép lại một cuộc đời ngắn ngủi nhưng mở ra một giá trị trường tồn. Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, tên tuổi của chị vẫn luôn được nhắc đến bằng tất cả niềm kính trọng và biết ơn. Hình ảnh người nữ anh hùng tuổi mười chín đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học, âm nhạc, điện ảnh và là tấm gương sáng để các thế hệ thanh niên noi theo. Chị không chỉ sống trong những trang sử hào hùng của dân tộc, mà còn sống trong trái tim của hàng triệu người Việt Nam bằng vẻ đẹp của lòng yêu nước, của đức hy sinh và của một lý tưởng sống cao cả.

Lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên bởi biết bao con người bình dị đã chấp nhận hy sinh cuộc đời mình để đổi lấy nền độc lập, tự do cho Tổ quốc. Trong bản hùng ca bất tận ấy, Võ Thị Sáu là một nốt nhạc đặc biệt – trong trẻo mà kiêu hùng, dịu dàng mà bất khuất. Chị ra đi khi tuổi đời mới mười chín, độ tuổi đẹp nhất của một đời người, nhưng những gì chị để lại đã vượt lên giới hạn của thời gian để trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, của khí phách cách mạng và của lý tưởng sống cao đẹp.

Đứng trước phần mộ của chị tại Nghĩa trang Hàng Dương hôm nay, mỗi người đều cảm nhận được sự thiêng liêng của hai chữ hòa bình. Hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có, càng không phải là món quà vô điều kiện của lịch sử. Hòa bình được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi thanh xuân của biết bao thế hệ, trong đó có người con gái Đất Đỏ đã hiên ngang bước ra pháp trường với niềm tin son sắt vào ngày độc lập.

Là một đoàn viên thanh niên, tôi nhận thức sâu sắc rằng trách nhiệm của thế hệ hôm nay không còn là cầm súng bảo vệ từng tấc đất quê hương trong khói lửa chiến tranh, mà là giữ gìn thành quả cách mạng bằng tri thức, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần cống hiến. Mỗi giờ học nghiêm túc, mỗi việc làm tử tế, mỗi sáng kiến trong lao động, mỗi hành động vì cộng đồng đều là sự tiếp nối xứng đáng đối với lý tưởng mà các thế hệ cha anh đã lựa chọn và bảo vệ bằng chính cuộc đời mình.

Thời gian có thể làm mờ dấu tích của chiến tranh, nhưng không bao giờ có thể làm phai nhạt những giá trị mà Võ Thị Sáu đã để lại. Tiếng hô vang giữa pháp trường năm ấy đã hòa vào non sông, trở thành lời hiệu triệu bất tận đối với các thế hệ người Việt Nam. Hình ảnh người nữ anh hùng với nụ cười bình thản trước họng súng quân thù mãi mãi là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Có những bông hoa nở rực rỡ rồi lặng lẽ tàn theo quy luật của tạo hóa. Nhưng cũng có những bông hoa nở giữa bom đạn, được tưới bằng máu và lòng yêu nước, để rồi kết thành hương sắc bất tử trong tâm hồn dân tộc. Võ Thị Sáu chính là bông hoa như thế. Dẫu hơn bảy mươi năm đã trôi qua, "tiếng hát bất tử" của chị vẫn ngân vang trong trái tim của mỗi người Việt Nam, nhắc nhở chúng ta rằng: yêu nước không chỉ là ký ức của quá khứ, mà còn là trách nhiệm của hiện tại và khát vọng của tương lai.