Nông Văn Dần

Sau thời gian huấn luyện ngắn ngày, ông được phân công vào đơn vị làm nhiệm vụ mở đường, vận chuyển lương thực và bảo đảm giao thông cho các tuyến vận tải chiến lược hướng vào miền Nam.

Công việc của những người thanh niên xung phong khi ấy vô cùng gian khổ. Ban ngày đào đất, san đá, sửa đường; ban đêm lại gùi hàng, chuyển đạn. Nhiều khi vừa lấp xong hố bom thì máy bay địch lại quay trở lại.

Ông Dần nhớ lại:

“Có những đêm mưa rừng xối xả, đất đá trơn trượt. Chúng tôi vẫn phải đi trong bóng tối, mỗi người gùi hơn ba chục cân hàng. Mệt nhưng không ai dám dừng lâu, vì sợ chậm chuyến xe của bộ đội ngoài mặt trận.”

Không ít lần, ông và đồng đội phải lao ra giữa tiếng bom để lấp đường, bảo đảm cho đoàn xe tiếp tục hành quân. Có lần, một quả bom nổ gần khiến ông bị thương nhẹ ở vai. Sau vài ngày băng bó, ông lại tiếp tục trở lại đơn vị.

Đồng đội nằm lại

Chiến tranh không chỉ là gian khổ mà còn là mất mát. Trong ký ức của người cựu thanh niên xung phong ấy vẫn còn nguyên hình ảnh những đồng đội trẻ tuổi mãi mãi nằm lại nơi rừng núi.

Ông kể, có một lần đơn vị đang san lấp một đoạn đường thì bất ngờ máy bay địch quay lại ném bom. Khi khói bụi tan đi, hai người đồng đội thân thiết của ông đã không còn nữa.

“Chúng tôi chôn cất các anh ngay bên sườn núi, cắm tạm một cành cây làm dấu. Lúc đó ai cũng khóc, nhưng rồi lại phải tiếp tục làm việc, vì con đường phải thông trước sáng hôm sau.”

Những ký ức ấy theo ông suốt cả cuộc đời.