NÔNG VĂN DỀN – KIM ĐỒNG: NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG NHỎ TUỔI VÀ SỰ HY SINH BÊN SUỐI LÊ-NIN

NÔNG VĂN DỀN – KIM ĐỒNG: NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG NHỎ TUỔI VÀ SỰ HY SINH BÊN SUỐI LÊ-NIN

Họ và tên: Nông Văn Dền
Bí danh: Kim Đồng
Dân tộc: Nùng
Sinh: 1929
Quê quán: Thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng
Đơn vị: Đội Nhi đồng Cứu quốc
Chức vụ: Đội trưởng đầu tiên
Hy sinh: Ngày 15/2/1943
Tuổi khi hy sinh: 14 tuổi
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Cậu bé Nà Mạ trong những năm đất nước còn chìm trong bóng tối

Những năm đầu thập niên 1940, Cao Bằng là một trong những địa bàn quan trọng của phong trào cách mạng.

Tại vùng Pác Bó, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhiều cơ sở cách mạng được xây dựng. Cán bộ hoạt động bí mật giữa núi rừng, nhân dân che chở, nuôi dưỡng cách mạng.

Ở thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, có một cậu bé người Nùng tên là Nông Văn Dền.

Dền lớn lên giữa núi rừng Cao Bằng. Cuộc sống của gia đình và đồng bào nơi đây vô cùng khó khăn. Cha của Dền là ông Nông Văn Ỷ từng bị thực dân Pháp bắt đi phu rồi mất tích. Chính hoàn cảnh ấy giúp cậu bé sớm hiểu được nỗi khổ của người dân dưới ách áp bức.

Dù tuổi còn nhỏ, Dền đã sớm được các cán bộ cách mạng giác ngộ và giao những công việc phù hợp với thiếu nhi.

Cậu nhanh nhẹn, gan dạ, thông minh và đặc biệt có khả năng quan sát, ứng biến.

Những phẩm chất ấy sau này đã giúp Dền trở thành một người liên lạc đặc biệt của cách mạng.

Ngày lịch sử bên núi rừng Pác Bó

Ngày 15/5/1941, tại Pò Đoi, thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, một tổ chức thiếu nhi cách mạng được thành lập với tên gọi Đội Nhi đồng Cứu quốc – tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay.

Năm thiếu niên đầu tiên gồm:

• Nông Văn Dền – bí danh Kim Đồng

Nông Văn Dền được bầu làm đội trưởng.

Nhiệm vụ của các em là làm giao thông liên lạc, đưa đón cán bộ, canh gác và bảo vệ những cuộc họp bí mật, đồng thời làm lực lượng dự bị cho cách mạng.

Trong lời tuyên thệ ngày ấy có tinh thần sắt son: trung thành với cách mạng, tuyệt đối giữ bí mật và sẵn sàng hy sinh để bảo vệ nhân dân, bảo vệ cách mạng.

Một tổ chức thiếu nhi nhỏ bé đã ra đời giữa núi rừng Cao Bằng.

Nhưng từ nơi ấy, một truyền thống lớn của thiếu nhi Việt Nam đã bắt đầu.

Cậu bé mang chiếc cần câu đi qua đồn giặc

Công việc liên lạc trong thời kỳ ấy nguy hiểm vô cùng.

Kim Đồng thường phải đi qua những con đường mà quân Pháp và tay sai kiểm soát.

Để tránh sự chú ý của địch, cậu thường giả làm một đứa trẻ đi câu cá, mang theo chiếc cần câu, giỏ cá hoặc lồng chim có con sáo đá.

Nhìn bên ngoài, đó chỉ là một cậu bé miền núi đi kiếm cá, bắt chim.

Nhưng bên trong những vật dụng giản dị ấy có thể là những tài liệu hoặc thông tin quan trọng của cách mạng.

Có lần, Kim Đồng được giao chuyển hai mẩu tài liệu bí mật từ Nà Mạ tới Đào Ngạn.

Sau khi suy nghĩ, cậu quyết định giấu tài liệu trong đốt cuối của chiếc cần câu rồi bịt lại.

Khi đi qua trạm lính, bọn địch lấy mũ nồi và giỏ cá của cậu để kiểm tra.

Kim Đồng bất ngờ đập chiếc cần câu xuống đất và khóc rất to.

Bọn lính thấy một đứa trẻ khóc lóc nên kiểm tra qua loa rồi cho đi.

Tài liệu bí mật được đưa qua trạm an toàn.

Đó là một trong những câu chuyện cho thấy sự nhanh trí và bình tĩnh đáng kinh ngạc của người đội trưởng nhỏ tuổi.

Không chỉ đưa thư – Kim Đồng còn bảo vệ cán bộ

Công việc của Kim Đồng không chỉ là đưa thư.

Cậu còn làm nhiệm vụ dẫn đường, đưa cán bộ qua những khu vực nguy hiểm và canh gác các cuộc họp bí mật.

Có những chuyến đi kéo dài suốt đêm.

Có khi phải vượt qua những con đường rừng hiểm trở, qua suối, qua núi và tránh những toán lính đang tuần tra.

Kim Đồng hiểu rằng nếu mình bị bắt, những người phía sau có thể gặp nguy hiểm.

Vì thế, cậu luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ một cách cẩn trọng.

Những người từng hoạt động cùng Kim Đồng kể lại rằng cậu thường chủ động nhận những phần việc khó.

Đó chính là phẩm chất của người đội trưởng: không chỉ huy bằng lời nói mà bằng hành động của chính mình.

Buổi sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943

Đầu năm 1943, thực dân Pháp tăng cường truy lùng cán bộ cách mạng ở vùng Hà Quảng.

Kim Đồng vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ.

Đêm 14/2, sau khi hoàn thành một chuyến đưa thư và dẫn cán bộ, cậu trở về khu vực Nà Mạ.

Gần sáng ngày 15/2/1943, Kim Đồng phát hiện quân địch đang phục kích.

Phía trong là khu vực có cuộc họp quan trọng của cán bộ cách mạng.

Kim Đồng lập tức nhận ra rằng nếu địch tiến vào, nhiều cán bộ có thể bị bắt.

Cậu báo cho đồng đội tìm cách cảnh báo những người bên trong.

Còn mình, Kim Đồng chạy theo hướng khác để đánh lạc hướng quân địch.

Tiếng súng vang lên giữa buổi sớm.

Quân địch bắn theo cậu.

Kim Đồng bị trúng đạn và hy sinh bên bờ suối, gần khu vực Phai Mục.

Đó là ngày 15/2/1943.

Người đội trưởng của Đội Nhi đồng Cứu quốc ra đi khi mới 14 tuổi.

Mãi mãi tuổi 14

Kim Đồng được đồng đội và người dân trong bản tìm cách đưa về an táng tại quê nhà.

Sau này, nơi an nghỉ của anh nằm dưới chân núi Tèo Lài, giữa không gian núi rừng Nà Mạ.

Tên tuổi Kim Đồng dần trở thành biểu tượng của thiếu nhi Việt Nam.

Anh không có một tuổi thơ bình thường.

Anh không có cơ hội lớn lên, học tập và xây dựng gia đình như bao người khác.

Tuổi 14 của anh dừng lại giữa những năm tháng chiến tranh.

Nhưng chính vì thế, hình ảnh Kim Đồng được các thế hệ thiếu nhi ghi nhớ như một biểu tượng của lòng dũng cảm, sự thông minh và tinh thần trách nhiệm.

Người đội trưởng đầu tiên

Ngày nay, mỗi khi nhắc đến lịch sử Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, người ta thường nhắc đến Kim Đồng.

Nhưng đằng sau cái tên ấy là một câu chuyện lớn hơn.

Kim Đồng cho thấy rằng tuổi nhỏ không đồng nghĩa với việc không thể làm được những việc có ích cho đất nước.

Trong những năm tháng cách mạng hoạt động bí mật, một cậu bé 12, 13, 14 tuổi có thể làm những công việc mà người lớn cũng phải đối mặt với hiểm nguy.

Cậu đã đưa thư.

Dẫn đường.

Canh gác.

Bảo vệ cán bộ.

Và cuối cùng, cậu đã dùng chính sự hy sinh của mình để đánh lạc hướng quân địch, bảo vệ những người đang hoạt động cách mạng.

Đó là lý do Kim Đồng trở thành người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc và trở thành biểu tượng bất tử của tuổi trẻ Việt Nam.

Ngọn lửa Kim Đồng

Hơn tám mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Kim Đồng hy sinh.

Núi rừng Nà Mạ hôm nay đã đổi thay.

Những con đường đã rộng hơn.

Trẻ em được đến trường.

Những tiếng súng năm xưa đã lùi xa.

Nhưng cái tên Kim Đồng vẫn được nhắc đến trong mỗi thế hệ đội viên.

Bởi cuộc đời anh nhắc chúng ta rằng:

Lòng yêu nước không phụ thuộc vào tuổi tác.

Một người có thể rất nhỏ bé trước lịch sử, nhưng nếu có lòng dũng cảm và biết sống vì cộng đồng, người ấy vẫn có thể tạo nên một dấu ấn lớn lao.