NÔNG VĂN DỀN - NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TIÊN VÀ TẤM GƯƠNG ANH HÙNG TUỔI TRẺ
Trong trang sử vàng của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và lịch sử cách mạng Việt Nam, cái tên Nông Văn Dền — bí danh Kim Đồng — luôn sáng ngời như một biểu tượng bất tử cho sự mưu trí, quả cảm và lòng yêu nước kiên trung của tuổi trẻ Việt Nam.
Từ người con núi rừng Pác Bó đến Đội trưởng đầu tiên
Sinh năm 1929 tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, Nông Văn Dền là người dân tộc Nùng. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất cội nguồn cách mạng, từ nhỏ cậu bé Dền đã tận mắt chứng kiến sự tàn bạo của chính quyền thực dân và sớm giác ngộ tinh thần yêu nước.
Ngày 15 tháng 5 năm 1941, tại khu rừng Pác Bó, Hội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay) chính thức được thành lập dưới sự chỉ đạo của Bác Hồ và cán bộ cách mạng Đức Thanh. Nông Văn Dền vinh dự được bầu làm Đội trưởng đầu tiên và được giao bí danh mang nhiều ý nghĩa: Kim Đồng (nghĩa là chú bé vàng).
Nhiệm vụ nguy hiểm và sự mưu trí phi thường
Trở thành Đội trưởng, Kim Đồng cùng các đồng đội nhỏ tuổi đảm nhận những nhiệm vụ vô cùng quan trọng và mạo hiểm: làm liên lạc, chuyển thư từ, tài liệu bí mật, và trực canh các cuộc họp của cán bộ cách mạng.
Dù còn rất nhỏ tuổi, Kim Đồng đã thể hiện sự nhanh trí và bản lĩnh vượt trội:
Linh hoạt qua mắt địch: Cậu thường hóa trang thành chú bé đi rừng, bắt cá, hay chăn trâu để theo dõi động tĩnh của lính bốt, lính tuần tra.
Mưu trí bảo vệ cán bộ: Mọi tài liệu mật được giấu kín đáo trong ống nứa, giỏ cá hay cạp quần. Khi bị địch gặng hỏi, cậu luôn giữ thái độ bình tĩnh, tự nhiên để đánh lạc hướng.
Hy sinh anh dũng và ngọn lửa bất tử
Sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, trong một buổi họp bí mật của cán bộ cách mạng tại bản Nà Mạ, lính Pháp bất ngờ tung quân càn quét và bao vây khu vực. Phát hiện nguy hiểm, Kim Đồng đã lập tức hành động để bảo vệ các chú cán bộ.
Cậu cố tình chạy ngược hướng về phía suối và reo hò để thu hút sự chú ý của quân địch về phía mình. Tiếng súng của kẻ thù vang lên, Kim Đồng trúng đạn và hy sinh ngay bên bờ suối Lê-nin khi mới tròn 14 tuổi. Sự hy sinh dũng cảm của cậu đã đánh động cho các cán bộ cách mạng kịp thời rút lui an toàn vào rừng sâu.
Năm 1997, liệt sĩ Kim Đồng (Nông Văn Dền) được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên của ông đã trở thành tên trường, tên đường và là hình mẫu sáng ngời để hàng triệu thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam noi theo.
