Nông Văn Dền -"Người đội trưởng nhí " của Đội Nhi đồng Cứu quốc
Tiểu sử của AHLLVTND Nông Văn Dền
Kim Đồng (1929 – 15 tháng 2 năm 1943) là bí danh của Nông Văn Dền (có nguồn ghi còn gọi là Nông Văn Dèn) Dền tiếng Tày – Nùng có nghĩa là tiền. Anh là một thiếu niên người dân tộc Nùng, ở xóm Nà Mạ, xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng.
Bối cảnh gia đình của anh Kim Đồng
Gia đình Kim Đồng Cha của Kim Đồng là người làng Nà Mạ, tên là Nông Văn Ý. Trong một lần sang quê vợ ở làng Kép Ké (Nà Sác) gặp nạn, chết vì bị giặc bắt và bị bắt làm việc theo ý chúng rồi bị giết. Mẹ Kim Đồng tên là Lân Thị Hò (1890 - 1972), quê làng Kép Ké. Bà là một phụ nữ chăm chỉ, hết lòng vì chồng con, giỏi nghề dệt và làm giấy bản, là hội viên Hội phụ nữ cứu quốc. Sức khỏe bà rất yếu nên từ nhỏ, Kim Đồng đã phải làm nhiều việc của người lớn, điều đó sớm hình thành trong Kim Đồng những tính cách của người lớn như: Quyết đoán, năng động, không ngại khó, dũng cảm,... Kim Đồng có hai chị gái, một anh trai và một em gái. Chị gái cả tên là Nông Thị Nhằm. Lấy chồng trong làng tên là Lý Văn Kinh thường được gọi là Kinh Xình, nhà anh Kinh Xình là nơi hội họp, đón tiếp, bảo vệ cán bộ cách mạng. Trong ngôi nhà này, ngày 14/2/1943, lãnh đạo chủ chốt Châu uỷ Hà Quảng họp, nhờ hành động dũng cảm của Kim Đồng mà thoát cả lên núi phía sau nhà. Chị gái thứ hai là Nông Thị Lằng cũng lấy chồng trong làng. Anh trai là Nông Văn Tằng (bí danh là Phục Quốc) sớm tham gia cách mạng, là đội viên giải phóng quân, chiến đấu và hy sinh ở Chợ Đồn. Để anh Phục Quốc có điều kiện hoạt động cách mạng, 12 tuổi, Kim Đồng đã thay anh đi làm phu, chặt cây, trồng cỏ ở đồn Sóc Giang. Em gái là Nông Thị Slấn, xinh đẹp, chăm chỉ. Một lần qua suối, không may trượt chân ngã, chết đuối.
Từ bé, Kim Đồng đã có tinh thần yêu nước, căm ghét giặc Pháp. Vùng quê hương Kim Đồng là nơi có phong trào cách mạng rất sớm. Ngày 15 tháng 5 năm 1941, Đội Nhi đồng cứu quốc được thành lập có 5 đội viên và Kim Đồng được bầu là đội trưởng đầu tiên của Đội. Trong công tác, Kim Đồng luôn tỏ ra dũng cảm và có nhiều mưu trí.
Tham gia và lãnh đạo Đội Nhi đồng Cứu quốc
Thành lập: Tháng 5 năm 1941, Trung ương Đảng quyết định thành lập Đội Nhi đồng Cứu quốc tại Pò Đoi. Kim Đồng là một trong 5 đội viên đầu tiên và được bầu làm Đội trưởng.
Nhiệm vụ: Cùng các đội viên (như Cao Sơn, Thanh Minh, Thủy Tiên, Thanh Thủy) thực hiện công việc cách mạng như làm giao liên, đưa đón cán bộ Việt
Minh, vận chuyển thư từ, tài liệu bí mật và trinh sát, nắm tình hình địch để cung cấp cho cán bộ.
Gặp gỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh
Tháng 8 năm 1942, trong một lần làm nhiệm vụ, Kim Đồng vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại hang Nộc Én (trên núi sau làng Nà Mạ) và đã đưa Bác về căn cứ Pác Bó an toàn
Nguyên nhân hy sinh
Trong một lần đi liên lạc, khi cán bộ đang có cuộc họp, anh phát hiện có quân Pháp lợi dụng sương mù để trốn và đang tới nơi cư trú của cán bộ. Kim Đồng đã đánh lạc hướng họ chạy ra để giặc Pháp nổ súng hoặc hét lên, như vậy thì các cán bộ đang họp sẽ biết có giặc và báo cho Việt Minh để Cao Sơn đưa bộ đội về căn cứ được an toàn. Cậu bé Kim Đồng chạy qua suối, quân Pháp theo không kịp liền nổ súng vào anh. Cậu ngã xuống ngay bên bờ suối Lê Nin ở Cao Bằng vào ngày 15 tháng 2 năm 1943 khi cậu vừa mới tròn 14 tuổi.
Danh hiệu và ý nghĩa
Tháng 7/1997, Anh Kim Đồng đã được Đảng và Nhà nước phong tặng anh hùng liệt sỹ năm 1997. Khu di tích Kim Đồng được xây dựng ngay trên quê hương anh gồm có mộ anh Kim Đồng và tượng đài khang trang tại chân rặng núi đá cao vững chắc, bên cạnh là 2 cây nghiến xanh biếc, luôn toả bóng mát với những làn gió vi vu, như đang ru anh yên giấc ngàn thu
Anh là tấm gương sáng về lòng yêu nước, sự dũng cảm và tinh thần hy sinh vì quê hương, đất nước, được nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam noi theo.



