NÔNG VĂN DỀN – CÂU CHUYỆN CỦA NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG NHỎ TUỔI

NÔNG VĂN DỀN – CÂU CHUYỆN CỦA NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG NHỎ TUỔI

Có những câu chuyện lịch sử không cần bắt đầu bằng những trận đánh lớn hay những chiến công vang dội. Đôi khi, lịch sử được lưu giữ từ câu chuyện về một con người rất trẻ, một con người đã sống, chiến đấu và hy sinh khi tuổi đời còn chưa kịp trưởng thành. Với tôi, câu chuyện về Nông Văn Dền – bí danh Kim Đồng là một câu chuyện như thế.

Nông Văn Dền sinh năm 1929, là người dân tộc Nùng, quê ở làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Lớn lên trong những năm đất nước còn chìm trong cảnh áp bức, chiến tranh, cậu bé Nông Văn Dền sớm được tiếp xúc với hoạt động cách mạng và tham gia làm những công việc phù hợp với lứa tuổi để giúp đỡ cán bộ.

Ngày 15 tháng 5 năm 1941, tại Nà Mạ, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập với năm đội viên đầu tiên. Nông Văn Dền mang bí danh Kim Đồng và được giao làm đội trưởng. Khi ấy, Kim Đồng mới khoảng 12 tuổi.

Một cậu bé 12 tuổi – cái tuổi mà hôm nay nhiều bạn nhỏ vẫn đang được cha mẹ chăm sóc, được đến trường và vui chơi – lại phải đối mặt với những nhiệm vụ đầy nguy hiểm. Kim Đồng cùng các đội viên làm nhiệm vụ liên lạc, đưa đón và bảo vệ cán bộ, canh gác, theo dõi và báo tin cho cách mạng.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất ở Kim Đồng không chỉ là tuổi đời nhỏ bé, mà chính là sự nhanh trí, gan dạ và tinh thần trách nhiệm. Trong hoàn cảnh nguy hiểm, em vẫn bình tĩnh thực hiện nhiệm vụ được giao. Những việc làm ấy có thể rất thầm lặng, nhưng lại góp phần bảo vệ cán bộ và phong trào cách mạng lúc bấy giờ.

Rồi ngày 15 tháng 2 năm 1943, một ngày mà lịch sử mãi không quên. Trong khi đang làm nhiệm vụ, Kim Đồng phát hiện quân địch đang tiến gần nơi có cán bộ cách mạng. Để bảo vệ cán bộ, em tìm cách báo động và đánh lạc hướng quân địch. Trong cuộc đối mặt ấy, Kim Đồng đã anh dũng hy sinh khi mới 14 tuổi.

Tôi thường tự hỏi: Một người ở tuổi 14 có thể nghĩ gì khi đứng trước hiểm nguy? Có lẽ chúng ta không thể biết chính xác điều Kim Đồng nghĩ trong những giây phút cuối cùng. Nhưng điều chúng ta biết chắc là em đã lựa chọn hoàn thành nhiệm vụ, lựa chọn bảo vệ đồng đội và cán bộ cách mạng, dù phải đối mặt với sự hy sinh.

Câu chuyện về Kim Đồng khiến tôi nhìn lịch sử theo một cách khác. Lịch sử không chỉ là những mốc thời gian, những trận chiến hay những con số trong sách giáo khoa. Lịch sử còn là những con người bằng xương bằng thịt, có gia đình, có tuổi thơ, có những ước mơ riêng nhưng đã đặt lợi ích của đất nước lên trên sự an toàn của bản thân.

Ngày hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình, được đến trường, được tự do theo đuổi ước mơ. Những điều tưởng như rất bình thường ấy lại được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của các thế hệ đi trước. Trong đó có sự hy sinh của một người thiếu niên mang tên Nông Văn Dền – Kim Đồng.

Năm 1997, Kim Đồng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất dành cho người thiếu niên ấy chính là việc tên tuổi và câu chuyện của em vẫn được các thế hệ sau nhắc nhớ.

Là một người trẻ hôm nay, tôi không thể sống lại những năm tháng chiến tranh và cũng không thể làm những điều mà thế hệ cha anh từng làm. Nhưng tôi có thể lựa chọn cách sống của mình: biết trân trọng hòa bình, có trách nhiệm với cộng đồng, cố gắng học tập và sống có ích cho quê hương, đất nước.

Câu chuyện về Kim Đồng vì thế không chỉ là câu chuyện của quá khứ. Đó còn là lời nhắc nhở dành cho tuổi trẻ hôm nay: hòa bình không phải điều tự nhiên mà có, và mỗi thế hệ đều có trách nhiệm gìn giữ những giá trị mà thế hệ trước đã hy sinh để trao lại.

Nông Văn Dền đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng từ một cậu bé ở Nà Mạ, hình ảnh Kim Đồng – người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập.

Một câu chuyện được kể lại là một ký ức được giữ gìn. Một ký ức được giữ gìn là một thế hệ được kết nối. Và câu chuyện về Kim Đồng sẽ còn được kể lại, để những người trẻ hôm nay hiểu hơn về giá trị của hòa bình và biết mình cần sống như thế nào để xứng đáng với những hy sinh của thế hệ đi trước.

«“Kể lại một câu chuyện – Gìn giữ một ký ức – Tiếp nối một thế hệ.”»