Nông Văn Giáp và trận chiến cuối cùng nơi biên cương Tổ quốc
Trong những năm tháng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc, nhiều người lính từng trải qua chiến trường chống Mỹ lại một lần nữa trở về tuyến đầu. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nông Văn Giáp là một trong số đó. Sau 9 năm chiến đấu ở chiến trường miền Nam, ông tình nguyện lên biên giới phía Bắc, nơi ông đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ từng tấc đất quê hương.
Người lính Nùng trưởng thành từ chiến trường miền Nam
Nông Văn Giáp sinh năm 1945, dân tộc Nùng, quê tại xã Yên Bình, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. Ông sớm bước vào quân ngũ và có nhiều năm chiến đấu tại chiến trường miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Sau ngày đất nước thống nhất, thay vì lựa chọn cuộc sống bình yên, Nông Văn Giáp tiếp tục tình nguyện lên làm nhiệm vụ tại tuyến biên giới phía Bắc.
Khi ấy, ông mang quân hàm Trung úy, giữ chức Đồn phó Đồn 191, Công an nhân dân vũ trang tỉnh Lạng Sơn và là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Những năm tháng chiến đấu ở miền Nam đã giúp ông tích lũy kinh nghiệm trận mạc quý báu, đặc biệt là khả năng xử trí linh hoạt trong những tình huống chiến đấu ác liệt.
Tại tuyến biên giới, ông cùng đồng đội khẩn trương xây dựng thế trận phòng thủ, chuẩn bị đối phó với những diễn biến ngày càng phức tạp.
Buổi sáng 17/2/1979
Rạng sáng 17/2/1979, chiến tranh biên giới phía Bắc bùng nổ.
Tại khu vực Đồn 191, quân Trung Quốc sử dụng pháo binh bắn cấp tập vào đồn, sau đó đưa bộ binh tiến công. Trước sức ép lớn của đối phương, Nông Văn Giáp bình tĩnh chỉ huy cán bộ, chiến sĩ tổ chức chống trả.
Kinh nghiệm của 9 năm chiến đấu chống Mỹ giúp người chỉ huy nhanh chóng nhận ra ý đồ của đối phương.
Quân địch không chỉ tiến công chính diện mà còn tìm cách đánh tạt sườn trận địa. Nông Văn Giáp chủ động tổ chức lực lượng cơ động, đánh vào những vị trí quan trọng trong đội hình đối phương.
Ngay từ những đợt tiến công đầu tiên, đơn vị đã đánh trúng cụm thông tin, sở chỉ huy và hai tên thổi kèn, khiến đội hình đối phương rối loạn. Quân địch buộc phải lui lại để tổ chức những đợt tiến công mới.
Người chỉ huy lao lên phía trước
Các đợt tấn công tiếp tục diễn ra dữ dội.
Quân địch sử dụng nhiều tốp, nhiều toán, có hỏa lực yểm trợ và liên tục tìm cách áp sát trận địa.
Trong thời khắc căng thẳng ấy, Nông Văn Giáp bật khỏi chiến hào, hô lớn “Xung phong!”.
Các chiến sĩ lập tức theo người chỉ huy phản kích. Cuộc chiến diễn ra quyết liệt, bộ đội ta đẩy được đối phương xuống chân đồi.
Nhưng trong trận đánh, Nông Văn Giáp bị thương nặng.
Một tiểu đội trưởng tên Rô nhanh chóng băng bó cho ông. Dù bị thương, điều Nông Văn Giáp quan tâm vẫn không phải là bản thân mình mà là việc giữ vững trận địa.
Ông căn dặn người cấp dưới tiếp tục chỉ huy đơn vị:
“Chiến sự còn ác liệt. Tôi bị thương. Đồng chí thay tôi chỉ huy phân đội chiến đấu, giữ vững trận địa đến cùng.”
Ông đồng thời nhắc đồng đội tiết kiệm đạn, tiêu diệt nhiều địch.
Bị thương vẫn trở lại vị trí chiến đấu
Trận chiến chưa kết thúc.
Đối phương tiếp tục tổ chức tiến công. Đúng lúc ấy, xạ thủ trung liên của đơn vị bị thương.
Nông Văn Giáp, dù đang bị thương nặng, vẫn cố gắng lê đến vị trí hỏa lực.
Ông thay người chiến sĩ bị thương tiếp tục chiến đấu, dùng toàn bộ sức lực còn lại bắn vào đội hình đối phương. Hành động ấy góp phần cùng đơn vị bẻ gãy thêm nhiều đợt tiến công.
Cuối cùng, Nông Văn Giáp anh dũng hy sinh tại trận địa.
Ông ra đi khi đang trực tiếp chiến đấu, trong tư thế của một người chỉ huy ở tuyến đầu.
Theo tư liệu của Đề án “Ký ức sống mãi”, trong trận đánh, đơn vị dưới sự chỉ huy của Nông Văn Giáp đã diệt 100 tên địch.
Sự hy sinh trở thành lời hiệu triệu
Sự hy sinh của người chỉ huy có tác động mạnh đến tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ.
Từ tấm gương của Nông Văn Giáp, toàn đơn vị càng quyết tâm chiến đấu, giữ vững trận địa và bảo vệ biên giới. Tư liệu lịch sử của huyện Hữu Lũng cũng xác nhận liệt sĩ Nông Văn Giáp là một trong những người con tiêu biểu của địa phương đã hy sinh trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc tháng 2/1979.
Tên tuổi ông cũng được ghi nhận trong các tài liệu tuyên truyền chính thức về truyền thống Bộ đội Biên phòng, cùng nhiều Anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Người Anh hùng của hai chiến trường
Điều đặc biệt trong cuộc đời Nông Văn Giáp là ông đã chiến đấu ở hai tuyến trận mạc quan trọng.
Ở miền Nam, ông trải qua nhiều năm chiến đấu chống Mỹ, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành trong chiến tranh.
Sau năm 1975, khi Tổ quốc bước vào một thử thách mới, ông lại tình nguyện lên biên giới phía Bắc.
Không phải ai từng đi qua chiến tranh cũng lựa chọn tiếp tục trở lại nơi gian nguy. Nhưng với Nông Văn Giáp, bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ xuyên suốt.
Từ chiến trường miền Nam đến biên giới Lạng Sơn, ông vẫn giữ nguyên phẩm chất của người lính: gan dạ, mưu trí, quyết đoán và sẵn sàng đứng ở vị trí nguy hiểm nhất khi đồng đội cần một người chỉ huy.
Ngày 19/12/1979, Nông Văn Giáp được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trước đó, ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Một cuộc đời dừng lại ở tuổi 34
Nông Văn Giáp hy sinh năm 1979, khi mới khoảng 34 tuổi.
Ông đã dành phần lớn tuổi trẻ cho quân ngũ, trải qua chiến trường chống Mỹ rồi lại tiếp tục đứng ở tuyến đầu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Nếu những năm tháng chiến đấu ở miền Nam tôi luyện nên một người lính giàu kinh nghiệm, thì trận chiến ngày 17/2/1979 đã để lại hình ảnh cuối cùng về ông: một người chỉ huy bị thương nhưng vẫn cố trở lại bên khẩu trung liên, chiến đấu cùng đồng đội cho đến hơi thở cuối cùng.
Nông Văn Giáp đã nằm lại nơi biên cương, nhưng câu chuyện về ông vẫn được lưu giữ như một phần ký ức của những năm tháng bảo vệ Tổ quốc. Đó là câu chuyện về một người lính đã đi qua hai cuộc chiến, và ở cả hai chiến trường đều lựa chọn đứng về phía trước khi đất nước cần.
Nông Văn Giáp – người con của Hữu Lũng, người lính của hai chiến trường, đã hy sinh để giữ vững một phần biên cương Tổ quốc.
