NÔNG VĂN THÀN – NGƯỜI ĐỘI VIÊN MANG BÍ DANH CAO SƠN
Trong câu chuyện về những ngày đầu của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, bên cạnh người đội trưởng Kim Đồng có bốn người bạn cùng đứng trong hàng ngũ Đội Nhi đồng cứu quốc. Một trong số đó là Nông Văn Thàn, mang bí danh Cao Sơn.
Nếu Kim Đồng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, thì Cao Sơn tiếp tục sống, trưởng thành và làm việc qua nhiều giai đoạn của đất nước. Từ một đội viên ở Nà Mạ, ông trở thành người bộ đội, người cán bộ làm việc tại Cao Bằng, rồi tham gia công việc ở khu dân cư sau khi nghỉ hưu.
Theo tư liệu của Tỉnh đoàn Cao Bằng, ông Nông Văn Thàn sinh năm 1924, mất năm 1986. Tên ông gắn với buổi đầu hình thành tổ chức Đội trên quê hương Cao Bằng. tinhdoan.caobang.gov.vn
Một trong năm đội viên đầu tiên
Ngày 15-5-1941, tại thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, Hội Nhi đồng cứu quốc – tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh – được thành lập.
Theo tư liệu truyền thống được Tỉnh đoàn Cao Bằng giới thiệu, năm đội viên đầu tiên gồm:
Nông Văn Dền – bí danh Kim Đồng, được bầu làm Đội trưởng;
Nông Văn Thàn – bí danh Cao Sơn;
Lý Văn Tinh – bí danh Thanh Minh;
Lý Thị Nì – bí danh Thủy Tiên;
Lý Thị Xậu – bí danh Thanh Thủy. tinhdoan.caobang.gov.vn
Khi ấy, vùng Pác Bó là nơi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cùng các cán bộ cách mạng hoạt động, chuẩn bị lực lượng cho sự nghiệp giành độc lập. Các đội viên nhỏ tuổi được người đi trước dìu dắt, cùng tham gia những công việc phù hợp để giúp đỡ cách mạng.
Cái tên Cao Sơn theo Nông Văn Thàn trong những năm tháng hoạt động ấy. Theo bài viết của Báo Quân đội nhân dân về các đội viên đầu tiên, bí danh này gợi ý nghĩa về đức hạnh cao như núi. qdnd.vn
Tiếp tục hoạt động sau khi người đội trưởng hy sinh
Ngày 15-2-1943, Kim Đồng hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ cách mạng. Sự ra đi của người đội trưởng là mất mát lớn đối với những người bạn cùng hoạt động ở Nà Mạ.
Theo tư liệu của Tỉnh đoàn Cao Bằng, sau khi Kim Đồng hy sinh và cơ sở bị lộ, Cao Sơn cùng Thủy Tiên, Thanh Thủy rút vào hoạt động bí mật. Trong hoàn cảnh khó khăn và nguy hiểm, những đội viên còn lại tiếp tục gắn bó với phong trào cách mạng ở địa phương. tinhdoan.caobang.gov.vn
Những tài liệu hiện có không ghi lại đầy đủ từng nhiệm vụ của riêng Cao Sơn trong giai đoạn này. Tuy vậy, việc tiếp tục hoạt động cùng đồng đội cho thấy hành trình của ông không dừng lại ở buổi thành lập Đội, mà còn tiếp nối qua những năm tháng nhiều thử thách sau đó.
Từ người đội viên đến người bộ đội, người cán bộ
Khi trưởng thành, ông Nông Văn Thàn đi bộ đội. Sau thời gian phục vụ trong quân ngũ, năm 1960, ông được sắp xếp công tác tại Xí nghiệp vật liệu xây dựng Cao Bằng, sau đó giữ chức Trưởng phòng Tổ chức. tinhdoan.caobang.gov.vn
Từ con đường hoạt động cách mạng thời niên thiếu đến công việc trong một xí nghiệp, mỗi chặng đời của ông gắn với một nhiệm vụ khác nhau. Ở đó có dấu ấn của một thế hệ đi qua chiến tranh, rồi tiếp tục lao động, góp sức xây dựng cuộc sống trên quê hương.
Năm 1977, ông nghỉ hưu theo chế độ. Trở về với đời sống thường ngày, ông tham gia làm trưởng xóm ở khu Tam Trung cho đến khi qua đời năm 1986. Theo tư liệu Tỉnh đoàn Cao Bằng, phần mộ của ông được an táng tại khu vực Ngọc Xuân, thành phố Cao Bằng. tinhdoan.caobang.gov.vn
Nhớ Cao Sơn, nhớ những người bạn của Kim Đồng
Khi nhắc đến ngày thành lập Đội, chúng ta thường nhớ ngay đến Kim Đồng – người đội trưởng đầu tiên. Tìm hiểu thêm về Nông Văn Thàn giúp chúng ta nhận ra phía sau tên tuổi quen thuộc ấy còn có những người bạn đã cùng anh bước vào hàng ngũ Đội từ những ngày đầu.
Mỗi người có một cuộc đời riêng. Kim Đồng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ; Cao Sơn và những đội viên khác tiếp tục trưởng thành, lao động và gắn bó với cộng đồng. Câu chuyện của họ góp phần làm nên trang sử đầu tiên của tổ chức Đội.
Với đội viên hôm nay, nhớ về Cao Sơn cũng là dịp để hiểu rằng đóng góp cho tập thể có thể bắt đầu từ những việc bình dị: nhận và hoàn thành nhiệm vụ, biết cùng bạn bè vượt qua khó khăn, quan tâm đến mọi người và giữ trách nhiệm với cộng đồng nơi mình sống.



