Nữ anh hùng 2 lần dựng đền thờ Bác Hồ lần 1

Ở tuổi 87, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thị Bay vẫn được người dân xã Hưng Mỹ (Cà Mau) nhắc đến như một nhân chứng sống của những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng, năm 1955, khi mới 16 tuổi, bà Phạm Thị Bay (tên thường gọi Ba Bay) tham gia kháng chiến. Đến năm 1969, bà giữ cương vị Phó bí thư xã Hưng Mỹ, đúng giai đoạn chiến tranh miền Nam bước vào thời kỳ ác liệt.

Trong tương quan lực lượng chênh lệch, điều bà Ba Bay đối diện không chỉ là quân địch đông, hỏa lực mạnh, mà còn là nỗi lo thường trực về ý chí con người "nếu không đủ gan góc, không đủTháng 9.1969, tin Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần lan đến tận vùng đất cuối trời Nam khiến cán bộ, đảng viên và nhân dân xã Hưng Mỹ chìm trong đau thương. Những ngày ấy, một quyết định táo bạo được đưa ra là dựng đền thờ Bác ngay giữa vùng địch kiểm soát.

Với vai trò Phó bí thư xã, bà Ba Bay trực tiếp vận động người dân xây dựng công trình tại ngã ba Đầu Sấu, trên phần đất gia đình ông Nguyễn Văn Cung (ấp Rau Dừa). Việc xây dựng diễn ra bí mật tuyệt đối. Người góp công, người góp của, chỉ trong khoảng 10 ngày, đền thờ Bác Hồ bằng cây được dựng lên đơn sơ nhưng trang nghiêm. Ngày khánh thành, cán bộ và nhân dân tổ chức lễ rước ảnh Bác làm bằng lụa trong khung gỗ hình chữ nhật - một nghi lễ thiêng liêng giữa bom đạn chiến tranh.Địch nhiều lần tổ chức tấn công nhằm đốt phá. Du kích địa phương lập hầm hào, bãi chông dày đặc bảo vệ ngôi đền, liên tục đẩy lùi các cuộc càn quét. Tuy nhiên, do vật liệu tạm bợ, công trình dần xuống cấp khi chiến tranh ngày càng khốc liệt.

Đại hội 83 ngày và lời hứa trước bàn thờ Bác

Tháng 10.1973, Huyện ủy Cái Nước (cũ) quyết định tăng cường bà Ba Bay về làm Bí thư xã Tân Hưng Đông. Đây không phải một sự điều động thông thường mà là sự đặt niềm tin vào bản lĩnh của một nữ cán bộ giữa địa bàn đang bị kìm kẹp nặng nề, nơi Phân chi khu Cái Nước án ngữ với hàng trăm quân Bảo an, cùng pháo 105 li, cối 81, cối 61, đại liên và hệ thống đồn bót kiên cố. Đặc biệt, tương quan lực lượng cực kỳ chênh lệch: bộ đội địa phương chỉ hơn 10 người, trong khi địch có hơn 200 quân trang bị đầy đủ.Tại đại hội do Tỉnh ủy tổ chức, bà Ba Bay cam kết sẽ giải phóng Chi khu Cái Nước trước tháng 12.1974 bằng tinh thần tự lực, tự cường. Trở về địa phương, bà quyết định làm công tác tư tưởng trước khi đánh trận.

Ngày 3.10.1974, Đại hội Đảng bộ xã Tân Hưng Đông khai mạc trong hoàn cảnh đặc biệt. Trước bàn thờ Bác Hồ, bà đọc di chúc của Người, phát động quyết tâm chiến đấu và tuyên bố đại hội chỉ khai mạc, khi nào giải phóng được Chi khu Cái Nước mới bế mạc. Ngay tại đây, bà thề nếu chiến thắng sẽ xây lại đền thờ Bác trên chính nền đất giặc đóng quân. Lời thề được ghi vào "sổ vàng lịch sử" bằng mực đỏ. Đại hội chỉ khai mạc mà không ấn định ngày bế mạc, chỉ khi xã được giải phóng đại hội mới kết thúc.

Sau lễ khai mạc, bà Ba Bay bắt đầu hành trình đầy hiểm nguy, đặt mình vào vị trí nguy hiểm nhất khi tự nguyện sưu tầm đạn dược từ các đồn địch bị chiếm hoặc những quả bom chưa nổ là 10 đầu đạn pháo, 1.000 viên đạn và trực tiếp đứng mũi chiến hào. "Có lần, một mình tiếp cận trái đạn 105 li, yêu cầu đồng đội đứng xa để nếu xảy ra rủi ro chỉ mình tôi chịu hậu quả. Tìm được trái đạn mà tim như rớt ra ngoài. Nếu nó nổ thì… ", bà Ba Bay chậm rãi kể.

Khi lực lượng và vũ khí được chuẩn bị, bà lãnh đạo bộ đội địa phương, du kích, phụ nữ và binh vận bao vây Chi khu Cái Nước, cô lập hoàn toàn địch. Trận chiến kéo dài hơn 15 ngày đêm. Đến đêm thứ 15, quân địch buộc phải tháo chạy, bỏ đồn. Chi khu Cái Nước được giải phóng. Đại hội Đảng bộ xã kết thúc sau 83 ngày - một kỳ đại hội đặc biệt chưa từng có trong lịch sử địa phương.