Nữ anh hùng của dân tộc Xê Đăng - Y Buông

Năm 1965, chị được điều về nuôi quân tại Đại đội 1, Tiểu đoàn 304 vừa mới được thành lập. Bất chấp hiểm nguy, Y Buông luôn bám sát đơn vị dù ở rừng cao, núi sâu thăm thẳm muôn trùng, chị vẫn hoàn thành nhiệm vụ được giao. Thực tế chiến tranh bấy giờ, lương thực thực phẩm cho bộ đội rất thiếu thốn, Y Buông phải kiếm thêm củ rừng, rau rừng... để cải thiện bữa ăn cho bộ đội.

Có những đợt chiến đấu ác liệt, một mình chị phải đào bếp, kiếm củi, nấu cơm, tìm kiếm thức ăn để đưa đến nơi chiến đấu cho đồng đội... Suốt hàng chục năm ở chiến trường ác liệt, Y Buông đã góp công sức không nhỏ cho những trận chiến thắng của bộ đội trên chiến trường Tây Nguyên.

Năm 1968, trong một lần Y Buông đưa cơm lên điểm chốt của Đại đội 1, Tiểu đoàn 304 thì pháo địch kích tới dữ dội. Đứng giữa cái chết và sự sống nhưng Y Buông không hề né tránh do dự, mặc cho đạn pháo tung hoành, chị vẫn ôm giữ nồi cơm đến cùng. Tuy bị bom đạn đè lấp nhưng đến khi bộ đội moi được chị lên thì nồi cơm vẫn còn nguyên vẹn trong lòng chị.

Y Buông kể rằng, chiến tranh khốc liệt, đến từng miếng ăn, giọt nước cũng không có, nhưng anh em bộ đội phải cầm cự với địch nhiều ngày trên điểm chốt cao không thể bỏ được. Vì vậy mà nồi cơm được Y Buông lấy thân mình che giữ trong làn bom đạn cho đến khi đưa được lên điểm chốt là một hành động rất anh hùng.

Chuyện nữ nuôi quân Y Buông đánh địch ở chiến trường Tây Nguyên thời bấy giờ cũng lan tỏa khắp chiến trường. Ngoài việc làm công tác nuôi quân, Y Buông cùng với đồng đội cũng đã tham gia nhiều trận chiến đấu trực tiếp và tiêu diệt địch...

Nồi cơm nuôi quân của Y Buông đã trở thành “nồi cơm huyền thoại”, biểu tượng của sức mạnh và lòng quả cảm của người phụ nữ nuôi quân trong quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày 20/12/1973, Y Buông được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, người nữ anh hùng đầu tiên và duy nhất của dân tộc Xê Đăng và của tỉnh Kon Tum cho tới thời điểm hiện nay...