NỮ ANH HÙNG CỦA QUÊ LÚA

Năm 1952, tại chiến khu Việt Bắc, một sự kiện đặc biệt được tổ chức.

Đó là Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất.

Giữa những đại biểu công nhân, nông dân, trí thức và chiến sĩ có một cô gái đến từ vùng quê lúa Thái Bình.

Tên chị là Nguyễn Thị Chiên.

Khi ấy, chị mới hơn hai mươi tuổi.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình rất nghèo tại huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.

Tuổi thơ của chị không êm đềm.

Cha rồi mẹ lần lượt qua đời.

Cô bé phải đi ở cho nhà địa chủ để kiếm sống.

Cách mạng Tháng Tám thành công đã làm thay đổi cuộc đời Nguyễn Thị Chiên.

Từ một cô gái nghèo ít có cơ hội quyết định tương lai của mình, chị được tiếp xúc với cán bộ cách mạng, tham gia hoạt động tại địa phương rồi dần trở thành một người có vai trò trong lực lượng du kích.

Khi cuộc kháng chiến chống Pháp lan rộng, Thái Bình trở thành địa bàn bị địch kiểm soát và càn quét gắt gao.

Những làng quê vốn chỉ quen với tiếng mõ trâu, tiếng chày giã gạo giờ thường xuyên chứng kiến tiếng súng.

Du kích phải hoạt động giữa làng.

Ban ngày có thể là người dân bình thường.

Khi có nhiệm vụ, họ trở thành người canh gác, đưa tin, phục kích hoặc bảo vệ cán bộ.

Nguyễn Thị Chiên trưởng thành trong môi trường ấy.

Chị tham gia xây dựng cơ sở, tổ chức lực lượng và trực tiếp chiến đấu.

Tư liệu của Báo Quân đội nhân dân ghi nhận khi được tuyên dương Anh hùng, Nguyễn Thị Chiên là Trung đội trưởng Trung đội nữ du kích xã và là đảng viên.

Một cô gái nông thôn trở thành người chỉ huy một trung đội nữ du kích.

Điều ấy nói lên rất nhiều về thời đại mà chị sống.

Trong cuộc chiến tranh nhân dân, phụ nữ không chỉ lo hậu phương.

Họ đào hầm bí mật.

Nuôi giấu cán bộ.

Chuyển thư.

Trinh sát.

Canh gác.

Và khi cần, trực tiếp cầm súng chiến đấu.

Nguyễn Thị Chiên trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu nhất.

Những thành tích chiến đấu của chị được báo cáo tại Đại hội thi đua năm 1952.

Trong số 154 đại biểu dự Đại hội, bảy cá nhân tiêu biểu được lựa chọn tuyên dương Anh hùng. Nguyễn Thị Chiên là một trong năm Anh hùng thuộc lực lượng vũ trang, cùng với những tên tuổi như La Văn Cầu, Nguyễn Quốc Trị và Cù Chính Lan.

Đặc biệt, chị được ghi nhận là nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ một đứa trẻ mồ côi phải đi ở đến một nữ Anh hùng khi mới hơn hai mươi tuổi là một chặng đường rất dài.

Nhưng Nguyễn Thị Chiên không bước đi trên con đường ấy một mình.

Phía sau chị là cả một phong trào phụ nữ tham gia kháng chiến.

Những người mẹ nuôi quân.

Những cô gái tải thương.

Những nữ du kích đào hầm ngay dưới nền nhà.

Những phụ nữ cất giấu tài liệu trong thúng gạo, gánh hàng.

Vì thế, khi Nguyễn Thị Chiên được tuyên dương, vinh dự ấy cũng phản ánh vai trò rộng lớn của phụ nữ Việt Nam trong cuộc kháng chiến.

Câu chuyện của chị đặc biệt có ý nghĩa với thế hệ trẻ bởi nó phá vỡ một suy nghĩ rất dễ xuất hiện: rằng hoàn cảnh xuất thân quyết định tương lai của một con người.

Nguyễn Thị Chiên sinh ra nghèo khó.

Mồ côi.

Không có điều kiện học hành đầy đủ.

Phải làm thuê từ nhỏ.

Nếu chỉ nhìn vào điểm xuất phát, ít ai nghĩ cô bé ấy sau này sẽ trở thành một người chỉ huy.

Nhưng hoàn cảnh khó khăn không ngăn được chị trưởng thành.

Điều quyết định là khả năng học hỏi, lòng dũng cảm, ý thức trách nhiệm và niềm tin vào con đường mình lựa chọn.

Đó cũng là bài học vẫn còn nguyên giá trị hôm nay.

Một học sinh có thể sinh ra ở vùng sâu, vùng xa.

Một người trẻ có thể bắt đầu với ít điều kiện hơn người khác.

Nhưng xuất phát điểm không nhất thiết là điểm kết thúc.

Nếu biết cố gắng, rèn luyện và sống có mục tiêu, mỗi người đều có thể tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Sau chiến tranh, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục sống và công tác, trở thành một nhân chứng lịch sử của thế hệ kháng chiến chống Pháp.

Và mỗi khi nhắc tới Đại hội thi đua năm 1952, giữa những người anh hùng nổi tiếng của thời đại ấy vẫn có hình ảnh một người con gái quê lúa.

Nguyễn Thị Chiên – từ cô bé nghèo trên đồng đất Thái Bình trở thành nữ Anh hùng của Quân đội.

Đó không chỉ là một câu chuyện chiến tranh.

Đó còn là câu chuyện về khả năng con người vượt lên số phận.