NỮ ANH HÙNG ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

Từ những ngày đầu, Nguyễn Thị Chiên tham gia công tác phụ nữ, tổ chức du kích, xây dựng cơ sở cách mạng, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, chiến đấu chống giặc, bảo vệ xóm làng. Ở bất cứ nhiệm vụ nào, đồng chí cũng thể hiện tinh thần tận tụy, gương mẫu, dũng cảm và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Sau phong trào “Tiếng trống Tiền Hải” năm 1930, Nguyễn Thị Chiên bắt đầu tham gia hoạt động du kích với nhiệm vụ rải truyền đơn, canh gác, bảo vệ các cơ sở bí mật, trinh sát phát hiện nơi ém quân của địch, cùng đồng đội quấy nhiễu và phá hủy các đồn bốt. Đồng chí lần lượt được anh em bầu làm Tiểu đội phó rồi Tiểu đội trưởng. Năm 18 tuổi, Nguyễn Thị Chiên được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1946, đồng chí làm giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích thôn. Năm 1947 được cử làm Tiểu đội trưởng nữ du kích; năm 1948 làm Trung đội phó. Trong hoàn cảnh thiếu thốn của những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, đồng chí vận động chị em cày ruộng, vỡ hoang, cấy lúa để tự túc lương thực và mua sắm trang bị.

Tháng 12/1949, khi địch âm mưu cướp phá kho lương thực ở các địa phương, Nguyễn Thị Chiên đã chỉ huy đội nữ du kích đánh trả quyết liệt, bảo vệ được kho muối.

Tháng 4/1950, trong một lần dẫn đường đưa đồng chí Bí thư Chi bộ về hoạt động, Nguyễn Thị Chiên cùng cán bộ bị địch phục kích. Đồng chí ra hiệu cho cán bộ chạy thoát, còn mình bị địch bắt. Trong hơn ba tháng bị giam giữ, địch dùng nhiều thủ đoạn dụ dỗ, tra tấn và ba lần đưa ra bắn dọa, nhưng Nguyễn Thị Chiên vẫn bình tĩnh, kiên quyết không khai một lời. Sau ba tháng rưỡi, không khai thác được tài liệu gì, địch buộc phải thả đồng chí. Vừa điều trị, hồi sức, đồng chí đã tiếp tục hoạt động.

Tháng 5/1951, đội nữ du kích do Nguyễn Thị Chiên chỉ huy hoạt động mạnh, phá đường, quấy rối, phá tề, gây nhiều khó khăn cho địch. Đồng chí chỉ huy chị em gài mìn phục kích, diệt 5 tên giặc, làm bị thương 7 tên.

Tháng 7/1951, trong lúc địch điên cuồng đánh phá cơ sở cách mạng, lùng bắt cán bộ, đảng viên và đàn áp nhân dân, Nguyễn Thị Chiên tích cực tuyên truyền, vận động, giúp đỡ nhân dân, xây dựng lại cơ sở ở 5 thôn, tạo chỗ đứng chân cho cách mạng trong vùng địch kiểm soát.

Tháng 10/1951, đồng chí chỉ huy đội du kích phối hợp với bộ đội phục kích địch trên đường 39. Khi địch tháo chạy, Nguyễn Thị Chiên dũng cảm cùng bộ đội truy kích, riêng đồng chí bắt, trói được 6 tên, bắn bị thương 1 tên và thu 4 súng.

Tháng 12/1951, đội nữ du kích phối hợp với bộ đội phục kích đánh địch chống càn. Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội bất ngờ xông ra bắt sống 4 tên, trong đó có một tên quan hai chỉ huy. Khi địch tiến công, đồng chí tiếp tục dũng cảm chiến đấu, riêng mình bắn chết 3 tên, bắt sống 4 tên và giật được 1 súng.

Tháng 1/1952, trong trận phối hợp với bộ đội đánh bốt An Bồi, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội bò vào cắt hàng rào, đánh bộc phá, ném lựu đạn và xông vào bốt. Đồng chí bắt sống 6 tên ngoan cố đang lẩn trốn, trong đó có tên đồn trưởng, đồng thời đưa được 6 thương binh ra ngoài an toàn.

Trong quá trình chiến đấu, Nguyễn Thị Chiên luôn thể hiện tinh thần kiên trung, bất khuất, yêu nước, căm thù giặc, trung thành với cách mạng, thương yêu đồng đội và gắn bó với nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết về đồng chí, ghi nhận tinh thần bám dân, bám làng, xây dựng lại cơ sở cách mạng, tổ chức nữ du kích chống càn, bảo vệ làng. Trong đợt thi đua từ ngày 19/5 đến 19/12/1951, đồng chí đã thắng 10 trận, tự tay tước 15 súng và bắt sống 20 tên giặc, trong đó có một tên quan hai Pháp. Trong các trận đánh, đồng chí không bỏ sót một người thương binh nào.

Đặc biệt, trong vụ thuế nông nghiệp, Nguyễn Thị Chiên đã thức 30 đêm liền để tuyên truyền, giải thích cho từng nhà, từng người. Khi bắt được tên đồn trưởng – kẻ đã giết người anh của mình – đồng chí vẫn giải thích chính sách khoan hồng của Chính phủ rồi thả hắn. Sau đó, tên này đã gọi nhiều ngụy binh khác ra hàng.

Tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất tháng 5/1952, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng ngắn của Người; Chính phủ và Hồ Chủ tịch tặng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Ngày 19/5/1952, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi đó đồng chí mới 22 tuổi và là nữ anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác tại Tổng cục Chính trị, Quân khu Thủ đô (nay là Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội), được phong quân hàm Trung tá năm 1984. Anh hùng Nguyễn Thị Chiên qua đời năm 2016, hưởng thọ 87 tuổi.

Cuộc đời và quá trình chiến đấu của Anh hùng Nguyễn Thị Chiên là biểu tượng về lòng yêu nước, tinh thần kiên trung, bất khuất, lòng dũng cảm, sự gắn bó với nhân dân và tình thương yêu đồng đội. Những chiến công và phẩm chất của đồng chí đã góp phần làm nên hình ảnh người nữ du kích Việt Nam anh hùng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.