Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình cố nông nghèo ở Kiến Xương, Thái Bình. Tuổi thơ của bà trải qua nhiều khó khăn, mồ côi cha mẹ và phải đi ở cho địa chủ. Sau Cách mạng tháng Tám, bà được cán bộ cách mạng giác ngộ và bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. - Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, bà tích cực xây dựng cơ sở cách mạng, tổ chức và chỉ huy lực lượng nữ du kích, tham gia chống càn, bảo vệ làng quê và lập nhiều chiến công. Bà từng bị địch bắt, tra tấn trong thời gian dài nhưng vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo. - Ngày 19/5/1952, khi mới 22 tuổi, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại xóm Trại Đồng, xã Tán Thuật, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, trong một gia đình cố nông. Tuổi thơ của bà rất cơ cực: mồ côi cha rồi mồ côi mẹ và phải đi ở cho địa chủ.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, cuộc đời Nguyễn Thị Chiên có bước chuyển biến quan trọng. Được cán bộ cách mạng giáo dục, dìu dắt, bà dần hiểu biết về cách mạng và tích cực tham gia các hoạt động yêu nước. Bà làm công tác phụ nữ, xây dựng cơ sở cách mạng, tuyên truyền, vận động quần chúng và tổ chức lực lượng du kích.
Từ năm 1946, Nguyễn Thị Chiên làm công tác giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích địa phương. Năm 1947, bà được cử làm tiểu đội trưởng nữ du kích; năm 1948 trở thành trung đội phó. Ở mỗi vị trí, bà đều tích cực hoàn thành nhiệm vụ và được đồng đội tin tưởng.
Trong những năm kháng chiến, bà cùng lực lượng du kích địa phương xây dựng cơ sở kháng chiến, chống các cuộc càn quét, phá giao thông, bảo vệ làng xóm và hỗ trợ bộ đội. Theo hồ sơ được dẫn trong tài liệu, bà đã tham gia xây dựng cơ sở ở nhiều thôn và chỉ huy đội du kích xã Tán Thuật.
Một dấu mốc quan trọng trong cuộc đời bà là năm 1950, khi Nguyễn Thị Chiên bị địch bắt. Bà bị giam giữ, dụ dỗ và tra tấn trong nhiều tháng nhưng vẫn kiên trung, không khai báo thông tin về tổ chức cách mạng. Sau khi trở về, dù sức khỏe bị ảnh hưởng, bà vẫn tiếp tục hoạt động.
Trong quá trình chiến đấu, Nguyễn Thị Chiên lập nhiều chiến công và được biết đến với hình ảnh một nữ du kích dũng cảm, bám dân và bám làng. Những thành tích của bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận trong một bài viết về các anh hùng, chiến sĩ thi đua.
Tháng 1/1952, trong trận đánh phối hợp với bộ đội tại bốt An Bồi, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội tham gia chiến đấu và đưa những thương binh ra ngoài an toàn. Những chiến công trong thời gian này góp phần làm nổi bật vai trò của lực lượng nữ du kích trong cuộc kháng chiến.
Tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất vào tháng 5/1952, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng một khẩu súng ngắn của Người; bà cũng được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.
Ngày 19/5/1952, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi đó bà mới 22 tuổi và trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Sau kháng chiến chống Pháp, bà tiếp tục công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô. Năm 1984, bà được phong quân hàm Trung tá. Nguyễn Thị Chiên qua đời ngày 1/6/2016, hưởng thọ 87 tuổi.
Cuộc đời Nguyễn Thị Chiên là một tấm gương tiêu biểu về lòng yêu nước, sự kiên trung, tinh thần dũng cảm và ý chí vượt qua hoàn cảnh khó khăn. Từ một người phụ nữ có tuổi thơ nghèo khổ, bà đã trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Những đóng góp của bà cho phong trào du kích và cuộc kháng chiến chống Pháp là một phần đáng nhớ trong lịch sử phụ nữ Việt Nam.
Tác giả: Văn Duyên – Báo Quân đội Nhân dân, tác giả bài viết “Nguyễn Thị Chiên – Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội ta”.
