Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam
Nguyễn Thị Chiên là nữ du kích tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ một người phụ nữ nghèo ở Thái Bình, bà tham gia hoạt động cách mạng, xây dựng cơ sở, tổ chức du kích, trực tiếp chiến đấu và nhiều lần lập chiến công. Ngày 19-5-1952, khi mới 22 tuổi, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Tuổi thơ của bà trải qua nhiều khó khăn, từng phải đi ở cho địa chủ. Sau Cách mạng Tháng Tám, được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giác ngộ, bà dần tích cực tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương.

Năm 1946, Nguyễn Thị Chiên làm công tác giao thông cho đoàn thể phụ nữ và lực lượng du kích. Một năm sau, bà được cử làm tiểu đội trưởng nữ du kích. Trong điều kiện cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp còn nhiều gian khổ, bà cùng chị em vừa tham gia chiến đấu, vừa vận động Nhân dân sản xuất, xây dựng cơ sở và bảo vệ làng quê.
Nguyễn Thị Chiên đặc biệt nổi bật bởi tinh thần bám dân, bám làng. Trong thời kỳ địch thường xuyên càn quét, cơ sở cách mạng gặp nhiều khó khăn, bà vẫn kiên trì vận động Nhân dân, khôi phục cơ sở và tổ chức lực lượng nữ du kích để bảo vệ quê hương.
Có thời gian bà bị địch bắt và tra tấn trong nhiều tháng. Theo tư liệu được Báo Quân đội nhân dân dẫn lại từ bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, dù bị đưa ra bắn dọa nhiều lần, Nguyễn Thị Chiên vẫn không khai báo. Khi thoát được trở về, dù cơ thể còn nhiều thương tích, bà tiếp tục hoạt động cách mạng.
Trong đợt thi đua từ ngày 19-5 đến 19-12-1951, Nguyễn Thị Chiên lập nhiều chiến công. Theo tư liệu được công bố, bà tham gia thắng 10 trận, tự tay tước 15 khẩu súng và bắt sống 20 tên địch, trong đó có một sĩ quan Pháp.
Một chiến công tiêu biểu khác diễn ra trong trận đánh phối hợp với bộ đội trên đường 39. Nguyễn Thị Chiên đã tham gia chiến đấu và bắt sống một sĩ quan Pháp. Từ đó, hình ảnh “người phụ nữ tay không bắt giặc” gắn với tên tuổi của bà.
Tháng 1-1952, trong trận đánh bốt An Bồi, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội bò vào cắt hàng rào, đánh bộc phá, ném lựu đạn và xông vào bốt. Sau trận đánh, bà cùng đồng đội bắt sống 6 tên địch đang lẩn trốn, trong đó có tên đồn trưởng; đồng thời đưa 6 thương binh ra ngoài an toàn.
Những chiến công ấy đã đưa Nguyễn Thị Chiên trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu của phong trào thi đua yêu nước trong kháng chiến chống Pháp.
Tháng 5-1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên là đại biểu nữ du kích duy nhất được chọn báo cáo điển hình. Ngày 19-5-1952, bà được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 22 tuổi. Bà trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam, từng công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô, được phong quân hàm Trung tá năm 1984. Bà qua đời năm 2016.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Điều khiến em khâm phục ở Anh hùng Nguyễn Thị Chiên không chỉ là những chiến công trên chiến trường mà còn là tinh thần bám dân, yêu thương đồng đội và kiên định trước mọi thử thách. Trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, bà vẫn giữ vững niềm tin và tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.
Câu chuyện về Nguyễn Thị Chiên giúp em hiểu rằng một người anh hùng không nhất thiết phải bắt đầu từ một hoàn cảnh đặc biệt. Một người bình dị, nếu có lòng yêu nước, ý chí và tinh thần trách nhiệm, vẫn có thể tạo nên những dấu ấn lớn lao trong lịch sử.
Là đoàn viên thanh niên hôm nay, em càng trân trọng cuộc sống hòa bình và những điều mình đang có. Noi theo thế hệ cha anh không nhất thiết phải bằng những hành động lớn lao, mà trước hết là sống có trách nhiệm, học tập nghiêm túc, đoàn kết với mọi người và sẵn sàng đóng góp cho cộng đồng.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, nhưng tên tuổi Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Chiên vẫn là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam và Quân đội nhân dân Việt Nam. Câu chuyện của bà nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng lịch sử, gìn giữ hòa bình và tiếp tục viết những trang đẹp cho quê hương, đất nước.


