Nữ Anh hùng điệp báo Nguyễn Thị Lợi – Biểu tượng bất khuất trên biển Sầm Sơn
Nguyễn Thị Lợi (1911–1950) là một nữ chiến sĩ điệp báo kiên trung của Công an nhân dân Việt Nam. Bà nổi tiếng với chiến công đặc biệt: cảm tử mang thuốc nổ đánh đắm thông báo hạm Amyot d’Inville của thực dân Pháp tại vùng biển Sầm Sơn, góp phần quan trọng vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc. Nguyễn Thị Lợi sinh năm 1911 tại vùng Châu Phú, Châu Đốc, tỉnh An Giang. Xuất thân trong một gia đình bình thường, bà sớm trải qua nhiều biến cố đau thương trong cuộc đời. Khi trưởng thành, bà lập gia đình và có hai người con, nhưng chiến tranh đã cướp đi hạnh phúc gia đình khi chồng và con trai nhỏ của bà hy sinh trong lúc tản cư. Mất mát lớn lao ấy đã khiến bà tìm đến vùng tự do Thanh Hóa, nơi bà được đồng bào và lực lượng cách mạng cưu mang, giúp bà vượt qua đau thương và tiếp tục sống có lý tưởng. Năm 1949, Nguyễn Thị Lợi tham gia công tác tại Ty Công an Thanh Hóa và được phát hiện là người có tinh thần gan dạ, bản lĩnh và sự trung thành tuyệt đối. Sau quá trình rèn luyện, bà được kết nạp vào lực lượng điệp báo A13 của Công an Trung ương, mang mật danh A16. Từ đây, bà trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới hoạt động bí mật giữa lòng địch. Trong bối cảnh thực dân Pháp chuẩn bị sử dụng chiến hạm Amyot d’Inville để tiến công vùng tự do Khu 4, lực lượng điệp báo đã xây dựng một kế hoạch đặc biệt nhằm đánh vào chiến hạm này. Nguyễn Thị Lợi được giao nhiệm vụ đặc biệt – đóng vai “phu nhân Quốc vụ khanh” để tiếp cận tàu địch. Đây là một nhiệm vụ cảm tử, đồng nghĩa với việc bà chấp nhận không trở về. Đêm 26 rạng sáng 27 tháng 9 năm 1950, tại vùng biển Sầm Sơn, bà cùng đồng đội tiếp cận chiến hạm Pháp và đưa một vali chứa hơn 30kg thuốc nổ lên tàu. Sau khi hoàn tất việc cài đặt, bà đã ở lại trên tàu để đảm bảo khối thuốc nổ phát nổ đúng thời điểm. Khoảng sáng ngày 27 tháng 9 năm 1950, một vụ nổ lớn đã phá hủy hoàn toàn chiến hạm, khiến hơn 200 sĩ quan và binh lính địch thiệt mạng. Nguyễn Thị Lợi đã anh dũng hy sinh cùng con tàu, khi mới 39 tuổi. Chiến công của bà gây chấn động lớn đối với quân đội Pháp, góp phần làm thất bại kế hoạch tấn công vùng tự do Khu 4, đồng thời trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của lực lượng điệp báo Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp. Ghi nhận sự hy sinh to lớn ấy, Nhà nước Việt Nam đã truy tặng bà nhiều phần thưởng cao quý. Năm 1951, bà được truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba. Đến năm 1995, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh Nguyễn Thị Lợi mãi mãi là biểu tượng của lòng quả cảm, sự hy sinh thầm lặng và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.
