Nữ anh hùng Hồ Thị Cúc và bài thơ gọi tìm cô gái Đồng Lộc bị chôn vùi dưới hố bom

Trong những trang sử hào hùng của dân tộc, có những con người tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã sống một cuộc đời thật đẹp, sẵn sàng hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Câu chuyện về chị Hồ Thị Cúc – một trong mười nữ thanh niên xung phong hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc – khiến tôi không khỏi xúc động và khâm phục trước sự kiên cường, dũng cảm của thế hệ trẻ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Tuổi thơ của chị Cúc đã trải qua nhiều mất mát, thiếu thốn. Mồ côi cha từ nhỏ, xa mẹ, từng chịu một tai nạn bỏng nặng để lại vết sẹo lớn trên lưng, nhưng những bất hạnh ấy không làm chị gục ngã. Năm 1965, chị tình nguyện tham gia Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước. Từ một cô gái nhỏ bé, chị trưởng thành trong môi trường chiến đấu gian khổ, trở thành người cán bộ, người đồng đội tận tụy, cùng chị Võ Thị Tần và các đồng đội ngày đêm bám trụ tại Ngã ba Đồng Lộc, bảo đảm tuyến đường 15A luôn được thông suốt.

Tôi đặc biệt xúc động khi biết chị Cúc cùng chị Võ Thị Tần được đứng dưới Đảng kỳ, Quốc kỳ và chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên thệ vào Đảng ngày 3/2/1967. Đó không chỉ là niềm vinh dự mà còn là dấu mốc thể hiện lý tưởng và trách nhiệm mà chị đã lựa chọn. Trong những năm tháng bom đạn ác liệt, chị vẫn cùng đồng đội hoàn thành nhiệm vụ với tinh thần lạc quan, không ngại hiểm nguy.

Ngày 24/7/1968, khi đang san lấp hố bom, sửa chữa đường tại Ngã ba Đồng Lộc, chị Hồ Thị Cúc cùng chín nữ thanh niên xung phong đã mãi mãi nằm lại giữa tuổi xuân. Ba ngày sau, đồng đội mới tìm thấy chị. Hình ảnh chị được tìm thấy trong tư thế ngồi, bên cạnh là chiếc cuốc, mười đầu ngón tay bầm tím vì đã cố bới đất tìm đường sống khiến tôi nghẹn lòng. Đó là hình ảnh vừa đau thương vừa bất khuất, cho thấy khát vọng sống mãnh liệt của một cô gái đã chiến đấu đến giây phút cuối cùng.

Và rồi, bài thơ “Cúc ơi!” vang lên như tiếng gọi của những người đồng đội dành cho một người em đã mãi mãi không thể trở về. Những câu thơ nhắc đến quê hương, dòng sông Ngàn Phố, quả quýt đỏ Sơn Bằng, bài toán lớp 5, chiếc gối còn thêu dở... khiến hình ảnh chị Cúc hiện lên không phải như một biểu tượng xa xôi, mà là một cô gái rất đỗi bình dị với những ước mơ, công việc và cuộc sống còn dang dở. Chính sự bình dị ấy càng làm cho sự hy sinh của chị trở nên day dứt và thiêng liêng.

Qua câu chuyện về chị Hồ Thị Cúc, tôi càng thấm thía rằng độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân và sinh mệnh của những con người bình dị. Chị Cúc và chín nữ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc đã không kịp trở về với gia đình, không kịp thực hiện những ước mơ còn dang dở, nhưng tuổi trẻ của các chị đã trở thành một phần bất tử của lịch sử dân tộc.

“Cúc ơi!” – tiếng gọi ấy đã vượt qua hơn nửa thế kỷ, vẫn vang vọng như một lời nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, biết sống có trách nhiệm và xứng đáng với sự hy sinh của những người đã nằm lại vì Tổ quốc.