Nữ Anh hùng Kpa Ó

Nữ Anh hùng Kpa Ó sinh năm 1951, là người dân tộc Gia Rai, quê ở Ea Phìn, huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai.

Khi vừa tròn 14 tuổi (1965), Kpa Ó xung phong làm liên lạc mật cho cơ sở đảng tại địa phương. Trong 4 năm (1965-1968), chị đã đưa hàng trăm công văn, chỉ thị và truyền nhiều tin tức đến các cơ sở cách mạng trong xã.

Năm 1969, Kpa Ó bí mật đột nhập vào đồn địch lấy được một khẩu súng và 100 viên đạn. Ngay sau đó, chị xung phong vào đội du kích để trực tiếp chiến đấu.

Từ đó đến năm 1972, chị lãnh đạo một tiểu đội du kích, trong quá trình tham gia chiến đấu đã đánh 26 trận, tiêu diệt gần 200 tên địch, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh. Riêng chị đã tiêu diệt 38 tên địch, bắt sống 4 tên, phá hủy 4 xe quân sự (trong đó có 1 xe tăng) và thu 8 khẩu súng.

Ngày 28-8-1969, Kpa Ó chỉ huy tiểu đội nữ đu kích tập kích diệt gọn đồn Lang Lân, tiêu diệt 12 tên địch, bắt sống 2 tên ác ôn. Trận đánh đã mở đầu, cổ vũ cho phong trào đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân trong xã.

Đầu tháng 12-1970, nhân dân làng Bạc (thuộc xã Ea Phìn) nổi dậy phá ấp trở về làng cũ làm ăn. Địch phái một đại đội đến đàn áp người dân. Kpa Ó đã chỉ huy tiểu đội chặn đánh quân địch, tiêu diệt 42 tên, bắt 6 tên, thu 16 khẩu súng, buộc bọn còn lại rút chạy. Cuộc phá ấp đầu tiên của nhân dân làng Bạc thắng lợi. Trận này Kpa Ó tiêu diệt 8 tên, thu 2 khẩu súng.

Ngày 8-9-1972, Kpa Ó chỉ huy trung đội nữ du kích phục kích địch trên đoạn đường từ Lệ Ngọc đi Đồn Me. Một đại đội địch lọt vào trận địa, dù ở thế yếu hơn về lực lượng nhưng Kpa Ó vẫn động viên chị em phải tiêu diệt bằng được kẻ thù. Chỉ trong thời gian ngắn chiến đấu, trung đội đã tiêu diệt được 32 tên địch, bắt sống 10 tên, thu 24 súng, số sống sót bỏ chạy tán loạn vào rừng.

Ngày 15-10-1972, Kpa Ó chỉ huy trung đội đánh giao thông trên đường 19 kéo dài. Cả trung đội chờ cho chiếc xe đi đầu tới gần trận địa, khi chỉ còn cách 15m, chị Kpa Ó mới hạ lệnh nổ súng và giật mìn. Sau 30 phút chiến đấu quyết liệt, trung đội đã bắn trúng 4 xe (trong đó có 1 xe tăng). Riêng Kpa Ó đã phá hủy 2 xe của địch (trong đó có 1 xe tăng).

Năm 1973, Kpa Ó được cử ra miền Bắc học tập. Cuối năm 1975, chị trở về địa phương công tác. Năm 1978, chị giữ chức Hội trưởng Hội Phụ nữ xã.

Kpa Ó được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, 20 bằng khen và giấy khen, 2 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua và danh hiệu Dũng sĩ. Ngày 6-11-1978, Kpa Ó được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân .