Nữ Anh hùng Lê Thị Hồng Gấm

Nữ Anh hùng Lê Thị Hồng Gấm

Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Nữ Anh hùng Lê Thị Hồng Gấm (gọi tắt chị Tư) là con thứ tư trong số 9 người con của ông Lê Văn Phước và Mẹ Việt Nam Anh hùng Đỗ Thị Quế ở ấp Thạnh Hòa, xã Long Hưng, huyện Châu Thành, Tiền Giang. Cả gia đình ai cũng từng đi bộ đội, công an, trừ anh con út Lê Thanh Trúc ở nhà với cha mẹ.

Năm 16 tuổi, chị Tư bí mật gia nhập đội du kích xã làm công tác giao liên. Sau đó lên huyện làm giao liên và được chỉ định về Long Hưng làm Xã đội phó du kích xây dựng lực lượng đánh địch lâu dài, bảo vệ xóm làng, căn cứ. Có hơn chục lần mang tài liệu mật, đưa cán bộ vượt tuyến, đối mặt với quân địch, chị đã mưu trí, dũng cảm thoát hiểm an toàn, giải vây cho cán bộ.

Khi về xã nhà hoạt động, chị Tư nổi tiếng là một “kiện tướng đánh mìn” khiến bọn giặc khiếp vía, kinh hồn khi đặt chân đến Long Hưng. Theo yêu cầu cấp trên giao, chị đánh mìn bọc hậu sau khi tiểu đoàn lính đi qua chủ yếu tạo kinh hãi cho chúng thôi vì hỏa lực địch rất mạnh, không an toàn cho người đánh mìn. Trước khi đánh mình, chị Tư leo lên ngọn cây xoài rậm rạp nhìn đoàn lính di chuyển, phát hiện hai tên cố vấn Mỹ đi giữa hàng nên “cãi lệnh” cấp trên, giật mìn nỗ chính giữa khiến một tên cố vấn chết tại chỗ, một tên bị thương nặng đưa về Mỹ Tho cấp cứu cùng hàng chục tên khác bị thương. Trận đánh gây tiếng vang lớn khiến giặc vô cùng hoảng sợ”.

Mỗi lần chị Tư đi cài mìn, chị thường hỏi ý kiến má, bà thường dặn: “Đừng để trúng con nít hay người dân mình nghe con!”. Có lần nghe tin địch đi càn, chị Tư cài mìn Claymor thả dây thòng dưới mé kinh. Chị rút bớt cây trên cầu khỉ, chỉ để lại một cây khiến bọn lính Mỹ - Ngụy không dám qua, ùn ứ tại bờ bên này, buộc chúng phải lội qua kinh… Mìn nổ, hàng chục tên chết và bị thương, chúng điên cuồng nhả đạn như mưa.

Còn cạnh dốc cầu Ông Hổ, chị muốn đặt hai quả mìn diệt lính canh bốt cầu nhưng rất dễ bị lộ. Chị Tư về hỏi ý mẹ. Bà Quế nghĩ ra cách giả vờ đi gánh rơm khô về cho trâu ăn, khi ngang qua gần chân cầu “đánh rơi” quang gánh, rơm đổ ra đường. Sau khi hốt dọn xong, phần rơm rơi vãi còn lại là chỗ ngụy trang cho con gái gài mìn, khiến địch không thể ngờ được. Trận đó 13 tên giặc phải đền nợ máu nhân dân Long Hưng.

Vào tháng 8/1969, chị Tư được cấp trên điều về làm Trung đội phó du kích vành đai liên xã. Đây là vùng ác liệt nhất với căn cứ Đồng Tâm, vành đai Bình Đức sát nách Mỹ Tho do Mỹ - Ngụy lập nên và phòng thủ rất kiên cố. Trong quá trình chiến đấu tại đây, chị Tư Gấm đã cùng du kích xã đánh 49 trận, tiêu diệt và làm bị thương 217 tên địch (có 22 tên Mỹ và 4 tên ác ôn), bắn rơi 1 máy bay, thu 4 súng.

Ngày 18/4/1970, chị Tư cùng hai nữ du kích đi mua thức ăn dự trữ cho trung đội. Khi đến giữa cánh đồng (cách căn cứ Bình Đức 500m) thì bị máy bay địch phát hiện. Hai chiếc máy bay lên thẳng HU1A sà xuống rất thấp có ý định bắt sống. Trong tình thế nguy hiểm đó, chị Tư nói như ra lệnh: “Tôi có thể chạy thoát được nhưng nguy hiểm cho hai chị, nếu cả ba người cùng ở lại chiến đấu thì không đủ vũ khí, thương vong vô ích. Tôi có súng sẽ ở lại chiến đấu, thu hút hỏa lực chúng, còn hai chị chạy thoát ngay đi”. Nói xong, chị chỉ hướng cho hai nữ du kích chạy vào vườn, còn một mình với khẩu súng AR15, chiến đấu với địch.

Hai chiếc trực thăng HU1A xả đạn bắn uy hiếp, quần đảo trên đầu kêu gọi đầu hàng, chị không hề nao núng, bình tĩnh nhắm thẳng trực thăng nhả đạn, một chiếc cháy rơi tại chỗ… Chiếc trực thăng thứ hai sà xuống đổ quân, vừa bao vây gọi hàng. Trong giờ phút sinh tử ấy, chị không nao núng, bắn hạ thêm 3 tên địch. Địch đông, hỏa lực mạnh điên cuồng nhắm về phía chị xối xả như mưa. Một mình chị tỳ vai, quỳ gối máu tuôn xối xả chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

Mẹ chạy vào chiến khu nhìn mặt con gái và an táng chị tại nghĩa trang gần nhà, sau này cải táng tại Nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Tiền Giang.

Có thể nói cái chết của chị đã tạo thêm những thành tích kỳ diệu ở khắp mọi nơi với những phong trào “Học tập và làm theo Hồng Gấm”, “Bắn máy bay như Hồng Gấm”, “ Đánh phá bình định như Hồng Gấm”, “Dẫn đầu như Hồng Gấm”. Sự hy sinh oanh liệt của chị đã để lại trong lòng mọi người một ý niệm sâu sắc và tinh thần dũng cảm tuyệt vời, một ý chí kiên cường bất khuất trước quân thù, một đức tính kiên nhẫn vượt mọi khó khăn, ác liệt để chiến thắng. Lòng căm thù địch sâu sắc, lòng yêu thương nhân dân, yêu thương đồng đội tha thiết của Hồng Gấm sẽ mãi mãi làm mọi người xúc động, tạo nên một sức mạnh tinh thần vĩ đại ở khắp mọi nơi. Lê Thị Hồng Gấm và những người con ấy không thể chết bởi họ gắn chặt với nhân dân muôn đời bất tử.

Ngày 20/9/1971, Liệt sỹ Lê Thị Hồng Gấm được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam truy tặng Huân chương Quân công giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Chị là nữ Anh hùng quân đội đầu tiên của tỉnh Tiền Giang.