Bài viết

Nữ anh hùng Lê Thị Riêng: Đóa hoa kiên trung giữa lòng đô thị Sài Gòn

Lê Thị Riêng (1925 – 1968) là một trong những biểu tượng rực rỡ nhất cho tinh thần bất khuất, kiên trung của người phụ nữ Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cuộc đời bà là một bản anh hùng ca về lòng yêu nước, lời khẳng định đanh thép cho khí phách “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”.

Đồng Nai22/10/2026Trần Quang Phước (Đại học Bách Khoa Hà Nội)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Lê Thị Riêng (1925 – 1968) là một trong những biểu tượng rực rỡ nhất cho tinh thần bất khuất, kiên trung của người phụ nữ Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cuộc đời bà là một bản anh hùng ca về lòng yêu nước, lời khẳng định đanh thép cho khí phách “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”.

1. Người con gái Đất Mũi và ngọn lửa cách mạng

Lê Thị Riêng sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Vĩnh Mỹ, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu. Chứng kiến cảnh quê hương bị thực dân Pháp đàn áp, giày xéo, dòng máu yêu nước đã sớm sục sôi trong lòng người con gái vùng Đất Mũi.

Năm 1945, khi mới 20 tuổi, bà hăng hái tham gia phong trào Cách mạng Tháng Tám tại địa phương. Với sự thông minh, nhạy bén và tác phong sâu sát, bà nhanh chóng trở thành cán bộ cốt cán của phong trào phụ nữ cứu quốc tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ như Rạch Giá, Cần Tơ, Bạc Liêu. Sau Hiệp định Giơ-nevơ năm 1954, bà được tổ chức phân công ở lại miền Nam hoạt động bí mật, đối đầu trực diện với bộ máy kìm kẹp của chính quyền Ngô Đình Diệm.

2. "Cánh chim sắt" của phong trào phụ nữ Sài Gòn - Gia Định

Năm 1965, bà Lê Thị Riêng được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời là Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam.

Sống và hoạt động ngay trong lòng địch tại đô thành Sài Gòn – Gia Định dưới cái tên giả là Thủy và nhiều bí danh khác, bà đã dũng cảm tổ chức, phát động hàng loạt phong trào đấu tranh chính trị vang dội:

  • Tập hợp quần chúng: Bà len lỏi vào các chợ, xóm nghèo, trường học để giác ngộ các tầng lớp nữ sinh, tiểu thương và các bà mẹ Sài Gòn.

  • Biểu tình rầm rộ: Dưới sự lãnh đạo của bà, những đội quân "tóc dài" đã xuống đường đấu tranh trực diện đòi dân sinh, dân chủ, chống bắt lính và đòi đế quốc Mỹ rút quân về nước.

  • Khí chất người thủ lĩnh: Giữa vòng vây lính gác và hơi cay, hình ảnh người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng kiên cường, dõng dạc vạch trần tội ác của kẻ thù đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho phong trào cách mạng đô thị.

  • 3. Khí phách hiên ngang trước họng súng quân thù

    Do sự phản bội của kẻ đầu hàng, năm 1967, bà Lê Thị Riêng bị chính quyền Sài Gòn bắt giữ. Biết bà là cán bộ cao cấp của Mặt trận, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn hung bạo nhất: từ tra tấn dã man bằng đòn roi, điện giật cho đến những đòn tâm lý dụ dỗ, mua chuộc bằng tiền tài, nhung lụa.

    Thế nhưng, tất cả những gì chúng nhận lại được chỉ là sự im lặng đầy khinh bỉ và cái nhìn trừng trừng căm giận từ người phụ nữ kiên cường ấy. Bà quyết không hé môi nửa lời để bảo vệ an toàn cho cơ sở Đảng và đồng đội.

    Bất lực trước ý chí sắt đá của bà, rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân (ngày 1 tháng 2 năm 1968), chính quyền Sài Gòn đã lén lút đưa bà cùng một số chiến sĩ cách mạng khác đi thủ tiêu. Chúng xả súng sát hại bà ngay trên đường Hồng Bang (Chợ Lớn) nhằm răn đe phong trào đấu tranh. Khi hy sinh, bà Lê Thị Riêng mới 43 tuổi. Sự ra đi của bà là một tổn thất to lớn, nhưng đồng thời cũng thổi bùng lên ngọn lửa căm hờn, thúc đẩy quân và dân Sài Gòn tiến lên trong Chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

    4. Tên bà sống mãi với non sông

    Sự hy sinh anh dũng của bà Lê Thị Riêng đã trở thành biểu tượng bất tử. Năm 1985, bà được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

    Ngày nay, để tri ân người con gái kiên trung của Nam Bộ, tên của bà được đặt cho một công viên lớn ở trung tâm Quận 10, TP. Hồ Chí Minh (Công viên Lê Thị Riêng – nơi trước đây từng là nghĩa trang và có đài bia tưởng niệm bà), cùng nhiều tuyến đường, trường học trang trọng trên khắp cả nước. Câu chuyện cuộc đời bà vẫn mãi là bài học sâu sắc về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc để các thế hệ mai sau noi theo.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn