NỮ ANH HÙNG LÊ THỊ RIÊNG – ĐÓA HOA THÉP GIỮA LÒNG ĐÔ THỊ SÀI GÒN

Mở đầu: Ngọn lửa trong lòng đô thị bị chiếm đóng.

Trong khúc ca thiên thu của "thời hoa lửa", lịch sử ghi nhận không chỉ những trận đánh dàn quân vang dội nơi đại ngàn Việt Bắc hay miền Tây Nam Bộ, mà còn tạc tạc nên một mặt trận vô cùng đặc biệt: mặt trận đấu tranh chính trị và quân sự ngay trong sào huyệt kẻ thù. Đó là nơi không có ranh giới chiến tuyến rõ rệt, nơi mỗi căn nhà, góc phố, lớp học đều có thể trở thành chiến trường, và mỗi bước chân người chiến sĩ đều đối mặt với họng súng cùng mạng lưới mật thám dày đặc.

Giữa lòng Sài Gòn – Gia Định thời bấy giờ, hình ảnh Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Lê Thị Riêng nổi lên như một tượng đài lẫy lừng. Chị không chỉ là một nhà lãnh đạo phong trào phụ nữ kiệt xuất mà còn là "đóa hoa thép" kiên cường, gieo rắc niềm tin yêu cho nhân dân và niềm khiếp đảm cho bộ máy chính quyền Mỹ - Ngụy.

1. Từ cô giáo làng đến người chiên sĩ phụ vận kiệt xuất.

Chị Lê Thị Riêng (bí danh Hai Riêng) sinh năm 1925 tại xã Vĩnh Mỹ, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu – một vùng đất giàu truyền thống yêu nước của miền Tây Nam Bộ. Sinh ra trong gia đình nông dân nếp nhà nề nếp, từ nhỏ chị đã sớm chứng kiến nỗi tủi nhục của người dân mất nước dưới gót giày thực dân Pháp.

Con đường dấn thân vì lý tưởng

• Tuổi trẻ cầm phấn: Sau khi tốt nghiệp trường sư phạm, chị trở thành một cô giáo làng. Bằng tấm lòng thương yêu học trò và đồng bào, chị nhận ra rằng nếu không có tự do, độc lập thì tri thức cũng không thể giải phóng con người khỏi kiếp sống nô lệ.

• Xếp bút nghiên lên đường kháng chiến: Năm 1945, khi tiếng súng Nam Bộ kháng chiến bùng nổ, chị rời giảng đường, hăng hái tham gia phong trào Phụ nữ Cứu quốc. Chị lặn lội qua khắp các tỉnh miền Tây, vận động chị em phụ nữ đóng góp sức người, sức của, gom từng hạt gạo, manh áo gửi ra mặt trận.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, miền Nam bước vào giai đoạn đen tối dưới sự can thiệp của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai. Nhận rõ tài năng, bản lĩnh và sự sắc bén của chị, tổ chức đã phân công chị ở lại miền Nam, hoạt động bí mật ngay tại địa bàn trọng yếu: nội đô Sài Gòn.

2. Người lãnh đạo trong sào huyệt địch và “Đại bản doanh lòng dân”.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chị Lê Thị Riêng được tin tưởng giao giữ các trọng trách lớn: Trưởng ban Phụ vận Khu ủy Sài Gòn - Gia Định, Phó Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam, và Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Giữa một Sài Gòn bị bủa vây bởi vô số đồn bốt, tiệm mật thám, lực lượng cảnh sát dã chiến và mạng lưới tình báo Mỹ - Ngụy dày đặc:

Phương thức hoạt động mưu trí:

• Hóa thân linh hoạt: Chị liên tục thay đổi nhân dạng, khi là một tư sản thượng lưu, lúc là người buôn bán nhỏ hay một trí thức đô thị để qua mặt hệ thống kiểm soát khắt khe của kẻ thù.

• Xây dựng thế trận lòng dân: Chị kiên trì xây dựng hàng loạt "căn hầm bí mật" ngay trong lòng phố xá, biến các gia đình lao động, thương xóm nghèo thành nơi nuôi giấu cán bộ, cất giấu tài liệu tuyên truyền và vũ khí biệt động.

• Châm ngòi các ngọn lửa đấu tranh: Chị trực tiếp chỉ đạo và châm ngòi cho hàng loạt cuộc bãi công của công nhân, bãi thị của tiểu thương, cùng các đợt xuống đường rầm rộ của học sinh, sinh viên Sài Gòn. Các phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, đòi Mỹ rút quân do chị lãnh đạo đã làm rung chuyển bộ máy chính quyền Saigon ngay tại trung tâm quyền lực.

3. Khí tiết trong ngục tối và bản hùng ca mậu thân 1968.

Tháng 5 năm 1967, trong một chuyến đi công tác chỉ đạo phong trào nội đô, chị Lê Thị Riêng không may bị mật thám Mỹ - Ngụy phục kích và bắt giữ tại Sài Gòn.

Lửa thử vàng – Gian nan thử sức

Biết chị là một cán bộ lãnh đạo cấp cao của Mặt trận Giải phóng, kẻ thù vui mừng khôn xiết. Chúng dùng mọi thủ đoạn dã man nhất của ngục tối để đập tan ý chí của chị:

• Đòn thù dã man: Chúng dùng điện giật, tra tấn bằng nước vôi, đập báng súng, ép cung và bỏ đói kéo dài trong nhiều tháng liền.

• Dụ dỗ xam xở: Không nhụt được chí lớn, chúng quay sang dùng tiền tài, danh vọng, địa vị và lời hứa đưa chị ra nước ngoài chữa bệnh để mong thu thập danh sách mạng lưới cơ sở cách mạng tại Sài Gòn.

Đáp lại những thủ đoạn đớn hèn đó là thái độ điềm nhiên, khinh bỉ của chị. Trong những ngày tháng bị giam cầm, dù thân thể bầy nhầy vết thương, chị vẫn bí mật tổ chức sinh hoạt tư tưởng, truyền ngọn lửa tin tưởng vào ngày chiến thắng cho các đồng chí cùng bị tù Tòa bố, Khám Chí Hòa.

"Chúng mày có thể tra tấn, giết chết thân xác tao, nhưng không bao giờ tiêu diệt được chí khí và niềm tin của người cộng sản vào ngày độc lập!"

— Lời đanh thép của chị Lê Thị Riêng khiến kẻ thù phải khiếp sợ.

Sự hy sinh anh hùng trước bình minh độc lập

Rạng sáng ngày 31 tháng 1 năm 1968 (đêm mùng 1, rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân), chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 bùng nổ. Tiếng súng biệt động đánh vào Dinh Độc Lập, Đại sứ quán Mỹ, Đài Phát thanh Sài Gòn vang dội khắp nội đô.

Trong cơn hoảng loạn và sợ hãi tột cùng trước sức tiến công như vũ bão của quân giải phóng, kẻ thù đã thi hành một hành động hèn hạ: Đưa chị Lê Thị Riêng cùng một số đồng chí cách mạng bị giam giữ (trong đó có anh hùng Trần Văn Kiểu) đi thủ tiêu dã man tại khu vực Hồng Bàng (Quận 5, Sài Gòn).

Chị ngã xuống khi tuổi đời mới 43 – đúng vào thời khắc ngọn lửa Mậu Thân đang cháy rực rỡ nhất trên bầu trời Sài Gòn.

4. Bản trường ca bất tử và di sản cho thế hệ mai sau.

Sự hy sinh anh hùng của chị Lê Thị Riêng không làm phong trào cách mạng gián đoạn, mà ngược lại, nó trở thành liều thuốc thử biến đau thương thành hành động. Hàng ngàn thanh niên, học sinh, sinh viên và phụ nữ Sài Gòn đã lấy tên chị làm biểu tượng để tiếp tục xông lên đấu tranh cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước (30/4/1975).

Tri ân của Tổ quốc và Nhân dân:

• Chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

• Công viên Lê Thị Riêng (Quận 10, TP. Hồ Chí Minh) – một không gian xanh tươi, rộn rã tiếng cười của thanh thiếu niên hôm nay – chính là nơi dựng tượng đài tri ân, ghi dấu sự hy sinh cao cả của chị cho nền bình yên đất nước.

• Tên của chị được trân trọng đặt cho nhiều con đường, trường học trọng điểm tại TP.HCM, Bạc Liêu và nhiều tỉnh thành trên toàn quốc.

LỜI KẾT

"Câu chuyện thời hoa lửa" về Anh hùng Lê Thị Riêng là minh chứng sống động cho câu nói: "Người phụ nữ Việt Nam dẫu trong lửa đạn vẫn ngát hương thơm".

Chị không trực tiếp cầm súng xông lên giữa bão đạn chiến trường rộng lớn, nhưng sự hy sinh kiên cường của chị ngay trong lòng địch đã tạc nên một dáng đứng Việt Nam kiêu hãnh. Sống, học tập và làm việc dưới bầu trời hòa bình hôm nay, thế hệ trẻ mãi mãi ghi nhớ và tự hào về chị – đóa hoa thép bất tử của Sài Gòn – Gia Định!