NỮ ANH HÙNG LIỆT SĨ HOÀNG NGÂN (1921 – 1949)
Doãn Thị Minh Thu

Hoàng Ngân, tên thật là Phạm Thị Vân, sinh năm 1921 tại Hải Phòng, là con gái của nhà tư sản yêu nước Phạm Trung Long. Gia đình bà là cơ sở bí mật của Xứ ủy Bắc Kỳ và Thành ủy Hải Phòng từ năm 1935.
Từ năm 14 tuổi, Phạm Thị Vân đã tham gia làm liên lạc cho cách mạng. Năm 17 tuổi, bà tham gia Thành ủy Hải Phòng và được Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ Hoàng Văn Thụ giao làm công tác phụ vận, binh vận, xây dựng cơ sở cách mạng ở nhiều địa phương. Trong quá trình hoạt động, tình cảm giữa bà và Hoàng Văn Thụ nảy nở. Họ đính hôn nhưng chưa kịp cưới thì cả hai bị bắt.
Năm 1941, bà bị Pháp bắt và kết án 12 năm tù giam tại Hỏa Lò. Trong tù, bà kiên cường đấu tranh, tổ chức học tập cho tù nhân. Cũng tại đây, bà gặp lại Hoàng Văn Thụ khi ông bị bắt giam. Năm 1944, Hoàng Văn Thụ bị xử bắn. Nhận được tin dữ, Hoàng Ngân vô cùng đau đớn nhưng vẫn giữ vững ý chí.
Tháng 3/1945, bà vượt ngục thành công. Cách mạng Tháng Tám thành công, bà được giao làm Bí thư Trung ương Đoàn Phụ nữ Cứu quốc Việt Nam (nay là Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) và sáng lập báo Phụ nữ Việt Nam, làm Tổng Biên tập đầu tiên.
Hoàng Ngân hy sinh vào mùa Thu năm 1949 tại căn cứ địa Thái Nguyên. Năm 1956, hài cốt bà được đưa về an táng bên cạnh mộ Hoàng Văn Thụ tại nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội. Bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý khác.



