NỮ ANH HÙNG LIỆT SĨ LÊ THỊ NÍP (HOÀNG SƠN, 1944 - 1968)
Lê Thị Níp còn gọi là Bảy Hoàng Sơn sinh năm 1944, quê ở xã Hoà Bình ( nay xã Nhơn Bình - huyện Trà Ôn - tỉnh Vĩnh Long).
Chị là học sinh trường PTTH huyện Tam Bình, chị vừa học, vừa nhận nhiệm vụ hoạt động bí mật trong lòng địch do đồng chí Nguyễn Thanh Liêm , cán bộ xã đoàn ( 1960 ), rồi liên hệ với đồng chí Nguyễn Hoàng, Bí thư chi bộ xã Tường Lộc giao nhiệm vụ cho chị : Nắm tình hình hoạt động của địch, treo cờ cách mạng trong trường học và rãi truyền đơn trong nội ô Thị rấn Tam Bình...Sau khi nhận nhiệm vụ, với tính mưu trí, khôn khéo, gan dạ chị luôn hoàn thành nhiệm vụ được giao. Không quá 2 ngày là chị rãi truyền đơn trong nội ô thị trấn Tam Bình, vào lúc 4 giờ sáng, lợi dụng lúc nhân dân đi chợ để tránh địch phát hiện. Đặc biệt là chị thường dùng dây thun bắn truyền đơn vào dinh quận, treo cờ cách mạng trong trường học vào ngày Quốc khánh chính quyền Sài Gòn (26/10). Làm cho nội bộ chính quyền quận Tam Bình hoài nghi lẫn nhau; Quận Thơm trao đổi với Trưởng chi cảnh sát : " Trên đường đi, từ chợ về Dinh quận phải tìm bắt ngay người rãi truyền đơn. "Chẳng lẽ Việt cộng nằm ngay trong dinh quận này ". Lúc này, chị đi phía sau nghe tên Trưởng chi cảnh sát nghi là Lê Hữu Dư, có người anh là Việt Cộng xã Hòa Bình ( Lê Hữu ích) bắt nó thì sẽ ra ngay. Tức khắc chị về báo lại cho đ/c Lê Hữu Dư người cùng quê, cùng học chung một lớp, nghe tin báo anh nghỉ học về xã Hòa Bình tham gia công tác tại văn phòng Huyện đội Trà Ôn.
Chưa bị lộ, chị vẫn tiếp tục hoạt động, lần này chị được Nguyễn Hoàng giao nhiệm vụ: đặt trái lắc tíc tại quán Mười Nhờ, quán này bọn lính tới lui ăn, nhậu. Theo kế hoạch đã định nhưng bị lộ ( 10/1963 ) bọn mật thám truy lùng tìm bắt, đ/c bí mật rời khỏi ghế nhà trường ( lúc này đang đến kì thi năm học Đệ tứ ) về quê, tham gia công tác tại Ban kinh tài huyện Trà Ôn, và là chi uỷ viên chi đoàn thanh niên xã Hoà Bình; chị được giao nhiệm vụ làm kế toán Ban kinh tài huyện Trà Ôn. Từ khi thoát ly gia đình đi theo cách mạng đồng chí luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Ngày 27/3/1967 nhân chuyến đi công tác của đ/c Lê Hữu Dư sang Ban kinh tài quyết toán, có mang theo trái lựu đạn M- 26, chị hỏi xin. Đ/C Lê Hữu Dư hỏi lại :" Em là gái, xin lựu đạn để làm gì?". Chị trả lời : " Xin để phòng khi bất trắc, có chuyện gì thì em sẽ chia đôi với giặc, trong đời làm cách mạng không bao giờ để giặc bắt ".
Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân đã đưa chiến tranh Cục bộ Mỹ đi đến phá sản, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta bước vào thời kì mới.
Vĩnh Long là trọng điểm bình định của địch, những vùng giải phóng của huyện Trà Ôn cũng nằm trong mục tiêu bình định cấp tốc, quân địch tăng đột ngột lực lượng, phương tiện để đánh phá xã Hoà Bình và các vùng lân cận. Tháng 10/1968 lính Sư đoàn 9 mở đợt hành quân vào ấp Hiệp Hoà, địch lùng sục. Đồng chí Hoàng Sơn cùng anh em ban kinh tài cất giấu giấy tờ, tiền bạc ở một nơi an toàn, địch càn đến gần chị cùng với đồng chí Chín Tui xuống hầm bí mật. Địch đi ngang khu vực phát hiện chiếc võng dù, bọn chúng nghi có hầm bí mật nên dùng chày nện xuống đất để tìm hầm bí mật, chúng vừa tìm vừa kêu gọi đầu hàng. Sau đó bọn địch phát hiện được hầm bí mật, chúng vây quanh hầm bí mật. Đồng chí Chín Tui đội nắp hầm xông lên đánh địch và đã anh dũng hy sinh. Đồng chí Hoàng Sơn rất thông minh, bình tĩnh, chị gọi bọn lính, các anh ơi kéo em lên, thừa lúc bọn địch chụm lại rất đông với trái lựu đạn cầm sẵn trong tay, chị rút nhíp, buông trái lựu đạn tiêu diệt tại chỗ 4 tên, bị thương 10 tên. Chị đã anh dũng hy sinh nêu tấm gương sáng thà hy sinh chứ không đầu hàng giặc, bảo vệ tiền bạc, tài chính của cách mạng.
Với tấm gương anh dũng hy sinh của đồng chí Hoàng Sơn, để tưởng nhớ về nữ liệt sĩ 24 tuổi, cán bộ và nhân dân xã Hòa Bình đã sáng tác bài hát vọng cổ:" Nữ anh hùng liệt sĩ Hoàng Sơn", để ca ngợi tinh thần chiến đấu hy sinh dũng cảm của đ/c. Ngày 5/12/2007, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam- Nguyễn Minh Triết đã ký quyết định số 1481/2007/QĐ/CTN truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Lê Thị Níp.
