Nữ Anh hùng, Liệt sĩ Mai Thị Du (1927-1948)
Thanh Trì, thế kỷ XVI có tên là Thanh Đàm. Mảnh đất phía đông nam của thành Thăng Long không chỉ nổi tiếng về văn hoá ẩm thực - bánh cuốn mà còn nổi tiếng về thành tích chống Pháp - du kích dùng đòn gánh đánh Tây được Bác Hồ tặng áo lụa, Chính phủ tặng cờ thi đua năm 1948. Trên mảnh đất chỉ vỏn vẹn 3.3 km2, kẻ thù đã chà nát ruộng vườn, xăm hàng chục hầm bí mật; tàn sát, giết hại dân làng và người kháng chiến. 42 liệt sĩ đã anh dũng hi sinh để bảo vệ quê hương và giữ vững mạch máu giao thông liên lạc địa bàn cửa ngõ quan trọng phía đông nam thành phố, trong đó, liệt sĩ Mai Thị Du là tấm gương tiêu biểu.
Làng Thanh Trì trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp mùa đông năm 1946 là vành đai phía nam của mặt trận Hà Nội. Tự vệ vào đánh địch ở Stai-ke, Lò Lợn trên Liên khu II, các bà các chị phục vụ “ông voi sắt” oai hùng của bộ đội pháo binh đóng ở Lò Bát. Bà Mai Thị Du là thanh niên cứu quốc, tham gia vào đội hậu cần tiếp tế - đội hoả thực - phục vụ các chiến sĩ chiến đấu.
Ngày 15/1/1947, thực dân Pháp đánh chiếm toàn bộ vành đai Vĩnh Tuy - Ngã Tư Vọng - Ngã Tư Sở - Bưởi. Đến giáp Tết Đinh Hợi, Thanh Trì cũng như các xã Vĩnh Tuy - Hoàng Mai - Giáp Bát - Tứ Hiệp - Thịnh Liệt… đều bị địch chiếm đóng rồi lập tề. Vốn có truyền thống đấu tranh anh dũng chống xâm lược từ thời Lý Bí, lấy đầm Vạn Xuân làm căn cứ chiến đấu, dân làng Thanh Trì năm 1947 hồi cư tháng 5 mà đến tháng 8, Ủy ban kháng chiến hành chính đã tổ chức mít tinh kỷ niệm cách mạng tháng Tám ngay tại sân đình. Một trung đội vũ trang ém quanh đình và hai thuyền đinh ém ở bến sông Hồng bảo vệ cho nhân dân dự mít tinh. Đây là cuộc phá tề dầu tiên ở ngoại thành thành công; từ đó; khí thế kháng chiến cuả nhân dân lên cao. Nhiều gia đình đã tự nguyện nuôi giấu cán bộ. Ngôi nhà lá ven đê của gia đình ông Mai Văn Thông và bà Trần Thị Câu ở xóm Đình là cơ sở kháng chiến an toàn cho cán bộ hoạt động bí mật. Từ tổ ấm yêu thương, các con của ông bà đều tham gia kháng chiến: Ông Mai Văn Hợp, con trai cả vốn là công nhân lái xe lửa ở ga Hà Nội là du kích xã. Ông Mai Văn Hồng, con trai thứ hai làm công binh xưởng của Thành đội Hà Nội. Theo gương các anh, bà Mai Thị Du làm giao thông liên lạc của Công an quận 6 (1).
