NỮ ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN THỊ MẾN

Trong kháng chiến chống Mỹ, lực lượng An ninh Khu Sài Gòn - Gia Định (Ban An ninh T4) được thành lập, nhiệm vụ thầm lặng, gian khổ và đầy nguy hiểm: luôn đảm bảo được thông tin liên lạc bí mật, phòng gian trong nội bộ Đảng, cơ quan, đơn vị, xây dựng an ninh trong các ấp chiến lược, diệt ác trừ gian, làm hạ uy thế địch, tăng cường công tác điệp báo nội thành, tích cực tấn công vào các trung tâm đầu não của địch...

Trong đó, sự chiến đấu gan dạ, dũng cảm, đầy mưu trí của những trinh sát vũ trang đóng một vai trò rất quan trọng; Nguyễn Thị Mến (Năm Mến) một người con của quê hương Củ Chi anh hùng, giàu truyền thống cách mạng là một tấm gương nổi bật.

Bà kể, cha mẹ đặt tên là Hồ Thị Mến, năm 1960 ở tuổi 20, với lòng căm thù bọn Mỹ - ngụy, bà gia nhập đội du kích xã Trung An và được giao làm xã đội phó phụ trách dân quân để chiến đấu; cũng từ đó bà đổi sang họ Nguyễn và cái tên Nguyễn Thị Mến gắn bó với bà đến nay.

Chỉ sau một năm công tác, ngày 1/5/1961, bà được vinh dự đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Việt Nam. Do yêu cầu của cuộc chiến đấu chống Mỹ; tháng 4/1965, bà được điều về làm trinh sát vũ trang thuộc Ban An ninh T4 và nhận nhiệm vụ vào nội thành hoạt động. Từ một cô gái quê mùa giữa một đô thị đông đúc với màng lưới cảnh sát, tình báo của địch dày đặc, để đứng chân hợp pháp bà đến nhà một người bà con ở quận Gò Vấp làm nghề chẻ củi, đóng gạch. Sau đó theo yêu cầu của cấp trên, bà chuyển đến nhà một người bà con khác ở cầu Bông (thuộc quận Bình Thạnh hiện nay), rồi chuyển sang đường Dương Bá Trạc (nay thuộc quận 8) làm nghề phụ hồ, buôn gánh bán bưng, bán vé số. để giúp bà tiếp cận được các "mục tiêu" mà không bị nghi ngờ.

Giữa lúc bà đang hoạt động có hiệu quả thì tháng 10-1967, do sự chỉ điểm của tên Giấy (người cùng xã với bà, trước đi bộ đội địa phương sau ra chiêu hồi), bà bị địch bắt tại chợ Bình Dương (tỉnh Bình Dương). Do tên Giấy không biết cụ thể bà làm gì, nên địch tra khảo đánh đập dã man, hỏi về giấy tờ giả, bà vẫn chỉ khai do cuộc sống trong vùng giải phóng cực khổ quá, mẹ thuê cảnh sát làm giấy tờ cho để ra buôn bán làm ăn. Sau 1 tuần tra khảo không có kết quả, địch đưa bà đến giam ở khám đường Bình Dương đến đầu năm 1969 mới thả ra.

Mới ra khỏi nhà tù của địch chưa được 3 tháng (tháng 3/1969) bà lại bị địch bắt ở huyện Củ Chi. Bọn chúng không có chứng cứ gì, nên đánh đập tra khảo đến mấy, bà một mực chỉ nói đi gặt lúa giúp người dì ở xã Phú Thạnh (huyện Củ Chi). Bà kể, khai gặt lúa cho người dì ở xã Phú Thạnh - lúc đó là vùng giải phóng, địch không thể nào xác minh được. Lần này, địch lại chuyển bà về khám đường Bình Dương giam hơn 8 tháng, đến cuối năm 1969 mới trả tự do cho bà.

Trở lại công tác chưa được bao lâu, tháng 1/1970 được sự chỉ đạo của lãnh đạo An ninh T4, bà cùng Lâm Thị Trang (tức Bảy Ốm) thực hiện ám sát tên Ba Trà (nguyên cán bộ trí vận của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam) phản bội, chiêu hồi, khai báo các cơ sở và cán bộ hoạt động nội thành, gây cho ta nhiều tổn thất.

Đến 16h30' một ngày tháng 1/1970, tên Ba Trà xuất hiện với chiếc Mobylette như thường ngày, bà lái xe bám theo, vừa đến ngã ba đường Lam Sơn, bà ra lệnh cho Lâm Thị Trang nhắm thẳng vào Ba Trà bóp cò. Bắn xong, cho súng vào giỏ xách bà và Lâm Thị Trang rút lui an toàn; nhưng tên Ba Trà chỉ bị thương (sau đó Ba Trà bị biệt động Sài Gòn tiêu diệt).

Ban An ninh T4 quyết định đánh Báo Dân Ý một tờ báo phản động để hỗ trợ phong trào đấu tranh của ký giả vừa bịt mồm tờ báo "tay sai" của Nguyễn Văn Thiệu. Việc này lại được đồng chí Nguyễn Văn Lệnh (Tư Hổ) chỉ huy phó B5, giao cho bà trực tiếp trinh sát và đề xuất phương án đánh tòa soạn Báo Dân Ý trên đường Gia Long (nay là Lý Tự Trọng).

Khoảng 9h sáng một ngày tháng 4/1970, như thường ngày Nguyễn Thị Mến - trinh sát vũ trang Ban AN T4 để gánh cam ở ngoài cổng, cầm lon guigô có chất nổ đi vào trong; còn Út Vân (trinh sát B5) đi xe máy chờ trước tòa soạn Báo Dân Ý để chở bà rút lui. Thấy người phụ nữ bán cam dạo quen thuộc vẫn ra vào hàng ngày, nên không ai ngăn cản, thấy thời cơ đã đến bà giật nụ xoè và ném chất nổ vào giữa nhà, rồi chạy ra cổng lên xe máy của Út Vân nổ máy chờ sẵn, cả hai rút lui an toàn. Hôm sau, báo chí Sài Gòn đưa tin Việt cộng ném lựu đạn vào toà soạn Báo Dân Ý gây thiệt hại nặng, từ đó các báo phản động phải dè chừng, không dám huênh hoang như trước.

Tiếp tục câu chuyện, nữ Anh hùng Nguyễn Thị Mến chậm rãi kể: Ngày đó, mặt trước của Tổng nha Cảnh sát ngụy ở đường Võ Tánh (nay là Nguyễn Trãi); nhưng từ khi bị ta đánh bãi xe gần cổng chính, gây thiệt hại nặng, địch không dám tập trung ở cổng chính, mà mở thêm nhiều cổng phụ, trong đó có cổng gần ngã ba Nguyễn Trãi - Phát Diệm (nay là Nguyễn Trãi - Nguyễn Cư Trinh)...

Gần 16h một ngày tháng 6/1970, Lâm Thị Trang chở bà bằng xe máy đến chợ Thái Bình và chờ ở gần cổng phụ. Còn bà mặc áo ngắn tay đi bộ mang theo thùng đựng rác (trong có quả mìn hẹn giờ), để vào kế các thùng rác khác như người dân trong xóm, rồi thong thả đi về hướng Lâm Thị Trang chờ. Khi Lâm Thị Trang chở bà đi một đoạn đường thì nghe mìn nổ, kết quả làm cho địch chết và bị thương 18 tên; hai nữ chiến sĩ An ninh T4 về nhà cơ sở nghỉ lại 1 đêm, sau đó về căn cứ an toàn. Cùng với trận đánh vào báo Dân Ý, trận này đã gây được tiếng vang trong và nước ngoài, bà được tặng Huân chương Chiến công hạng 2.

Tháng 4/1971, phong trào sinh viên, học sinh, Phật giáo, báo chí… nội thành hoạt động mạnh, chính quyền Nguyễn Văn Thiệu tăng cường cảnh sát dã chiến đẩy mạnh đàn áp bắt bớ nhiều cán bộ của ta, của phong trào sinh viên, học sinh, Phật giáo, báo chí tiến bộ chống chính quyền Mỹ-Thiệu.

Lãnh đạo Ban An ninh T4 giao cho bà tổ chức đánh trại AMác (nay thuộc đường 3/2, quận 10) nơi đóng quân của bọn cảnh sát dã chiến... Hơn 6h sáng, đồng chí Mười Bé chở bà và quả mìn 5kg đã được ngụy trang bằng xe máy đến gần quán.

Như những khách hàng khác, bà cầm túi xách có quả mìn bên trong bình thản đi vào quán, ăn uống xong bà khéo léo giấu túi xách ở quán rồi đi ra. Khoảng 10 phút sau, bọn cảnh sát dã chiến ở trại AMác kéo ra ăn, quả mìn nổ làm chết và bị thương trên 20 tên, đồng chí Mười Bé và bà rút lui an toàn. Với trận này, bọn cảnh sát dã chiến bớt hung hăng hơn, tâm trạng lo lắng sợ hãi, cường độ đàn áp phong trào đấu tranh nội thành có giảm.

Sau trận đánh vào trại AMác, để hỗ trợ phong trào quần chúng, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, lãnh đạo Ban An ninh T4 giao cho bà nhiệm vụ nghiên cứu cách đánh vào Ty Cảnh sát Gia Định (thường gọi là bót Hàng Keo) trên đường Chi Lăng (nay là đường Phan Đăng Lưu), bọn cảnh sát đặc biệt ở đây nổi tiếng ác ôn. Lâm Thị Trang cùng bà Nguyễn Thị Mến đã nổ mìn làm chết và bị thương 25 tên cảnh sát. Sau trận đánh này, Ban An ninh T4 được cơ sở nội thành báo có khả năng bà đã bị lộ nên điều về căn cứ công tác. Với thành tích nhiều lần chiến đấu mưu trí, dũng cảm bà được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng I.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30-4-1975), bà về công tác tại Công an Thạnh Mỹ Tây (nay Công an quận Bình Thạnh). Trải qua các vị trí công tác: Đội phó, Đội trưởng Đội Tổ chức, Trưởng Công an phường 6 (quận Bình Thạnh, TP HCM), nơi nào bà cũng cùng cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao...

Với những thành tích xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, bà được Đảng, Nhà nước tặng những phần thưởng cao quý: Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng I, II Huân chương Chiến công hạng I, Huân chương Chiến công hạng II, Huân chương Chiến công hạng III. Ngày 29/1/1996, bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang.

Chia tay chúng tôi, bà nói mình đã quá may mắn để sống đến ngày hôm nay, chứng kiến đất nước thống nhất, ngày càng phát triển, còn bao nhiêu đồng chí, đồng đội của bà đã ngã xuống. Gia đình bà, có anh trai, em trai, em gái là liệt sĩ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ; mẹ của bà (Cao Thị Niêm) được Chủ tịch nước truy tặng Mẹ Việt Nam Anh hùng...