Nữ anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam
Nguyễn Thị Chi (1930–2016) là nữ anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, người phụ nữ đầu tiên được phong danh hiệu Anh hùng Quân đội Nhân dân Việt Nam năm 1952. Bà là biểu tượng tiêu biểu của lực lượng Thanh niên xung phong và du kích kháng chiến trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.
Thời niên thiếu và bước vào kháng chiến
Sinh ra trong một gia đình nghèo, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, Nguyễn Thị Chi từng làm người ở cho địa chủ. Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, bà giác ngộ cách mạng, gia nhập lực lượng du kích và Đảng Cộng sản Việt Nam khi mới 18 tuổi. Trong thời kỳ đầu kháng chiến chống Pháp, bà tổ chức phong trào phụ nữ, xây dựng cơ sở kháng chiến, vận động quần chúng và chỉ huy lực lượng du kích địa phương.
Thành tích chiến đấu
Từ năm 1947 đến 1951, bà liên tục chỉ huy nhiều trận đánh lớn nhỏ ở tuyến đường 39 (Thái Bình – Hưng Yên), trực tiếp tiêu diệt và bắt sống hàng chục lính Pháp, trong đó có cả sĩ quan. Bà từng bị địch bắt, tra tấn suốt hơn ba tháng nhưng không khai báo. Sau khi trốn thoát, bà tiếp tục chiến đấu và tổ chức lại lực lượng nữ du kích. Trong đợt thi đua 1951, đơn vị của bà giành 10 trận thắng, bắt 20 tù binh và thu nhiều vũ khí.
Ghi nhận và vinh danh
Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và trực tiếp trao tặng bà khẩu súng ngắn của Người tại Đại hội Chiến sĩ thi đua – Anh hùng toàn quốc lần thứ nhất. Sau hòa bình, bà công tác tại Cục Chính trị Quân khu Thủ đô, được phong quân hàm Trung tá năm 1984.
Di sản
Nguyễn Thị Chi được xem là hình mẫu người phụ nữ Việt Nam kiên trung, quả cảm trong chiến đấu và tận tụy trong đời thường. Tên tuổi bà được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và trong các tư liệu về phong trào nữ du kích, thanh niên xung phong Việt Nam.
