Nữ anh hùng Ngô Thị Tuyển 42kg vác hòm đạn gần 1 tạ trong trận chiến ở cầu Hàm Rồng

Ngô Thị Tuyển là một trong những nữ anh hùng quân đội tiêu biểu nhất của Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tên tuổi của bà gắn liền với kỳ tích đại đội phòng không và tinh thần "phụ nữ ba đảm đang", đặc biệt là huyền thoại vác hai hòm đạn nặng hơn gấp đôi trọng lượng cơ thể để tiếp tế cho mâm pháo.

Lúc bé, hằng ngày Ngô Thị Tuyển thường theo cha mẹ đi làm đồng, lớn lên lại theo các anh chị đi bốc vác thuê. Đầu năm 1965, đế quốc Mỹ ném bom ồ ạt xuống miền Bắc, đặc biệt là các tỉnh miền Trung. Chúng xác định: Từ Hà Nội vào đường mòn Hồ Chí Minh có 60 điểm tắc, trong đó, Hàm Rồng được xem là một trong những “điểm tắc lý tưởng” nhất. Do vậy, chúng điên cuồng đánh phá, nhằm cắt đứt huyết mạch giao thông quan trọng, ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Lúc bấy giờ, cũng giống như bao bạn bè cùng trang lứa, Ngô Thị Tuyển náo nức tham gia vào đội dân quân.

Ngày 3/4/1965, từng tốp máy bay phản lực Mỹ dồn dập lao vào đánh phá Hàm Rồng. Trong bom đạn mịt mù khói lửa, Ngô Thị Tuyển đã cùng với đồng đội truy lùng bắt giặc lái nhảy dù. Vừa xong nhiệm vụ, Ngô Thị Tuyển lại phát hiện ra tàu chiến Hải quân mang số hiệu T-120 đang tiến đến, bắc loa yêu cầu Nhân dân giúp đỡ chuyển vỏ đạn, đưa thương binh, liệt sĩ lên bờ và tiếp thêm đạn chuẩn bị cho trận chiến đấu mới. Mặc cho máy bay Mỹ quần đảo trên đầu, Ngô Thị Tuyển nhanh chóng bơi ra tàu làm nhiệm vụ tiếp đạn cho các vị trí pháo, băng bó người bị thương. Ngớt đợt chiến đấu, Ngô Thị Tuyển theo thuyền vào bờ, rồi xung phong chở đạn và cơm ra tàu… Cho đến gần tối, Ngô Thị Tuyển mới rời tàu để lên bờ, cùng các đồng đội thức trắng đêm để giải quyết hậu quả bom Mỹ để lại. Sáng 4/4/1965, Mỹ huy động hàng trăm lượt máy bay, điên cuồng trút bom đạn xuống Hàm Rồng lần nữa. Không ngại nguy hiểm, đồng chí tiếp tục cùng đồng đội gánh cơm cho bộ đội trên tàu và những trận địa trên bờ gần đó. Cả đêm mùng 3 thức trắng khiến Ngô Thị Tuyển thấm mệt, mặc dù được khu đội cho nghỉ nhưng vừa lúc đó, lại có xe ô tô tiếp đạn tới, Ngô Thị Tuyển cùng mọi người hối hả vác đạn. Bất ngờ gặp hai hòm đạn dính vào nhau, mọi người dùng thuổng bật ra nhưng chưa được. Khi đó, đạn pháo 37mm trên tàu gần cạn kiệt, chỉ cần ta ngừng bắn trả một phút là cầu Hàm Rồng có thể bị phá hủy. Tình thế thật cấp bách, cô gái trẻ Ngô Thị Tuyển quả quyết, nhờ đồng đội nâng hai hòm đạn lên vai, rồi vác luôn chúng chạy băng qua hào sâu, dưới mưa bom để tiếp đạn. Hồi ấy, đồng chí mới 19 tuổi, cân nặng chỉ có 42kg. Chính đồng chí cũng không ngờ lúc đó lại vác được hai hòm đạn nặng 98kg, mãi sau này được các anh bộ đội nói lại, chị mới rõ.

Hình ảnh người con gái 19 tuổi, vượt qua mưa bom bão đạn, để mang trên mình hòm đạn nặng hơn gấp đôi trọng lượng cơ thể mình, đã đi vào lòng hàng triệu triệu trái tim người dân Việt Nam. Đồng chí đã trở thành biểu tượng cho ý chí chiến đấu quật cường của quân và dân Hàm Rồng.

Sau trận chiến lịch sử tại Hàm Rồng, bà tiếp tục tích cực tham gia công tác dân quân tự vệ, vừa sản xuất vừa sẵn sàng chiến đấu, động viên thanh niên lên đường nhập ngũ.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, Ngô Thị Tuyển vinh dự được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công hạng Ba, được gặp Bác Hồ 3 lần và được chính Bác tặng huy hiệu của Người, 6 lần được tặng bằng khen, giấy khen. Ngày 01/01/1967, Ngô Thị Tuyển được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Chiến tranh kết thúc, như nhiều cô gái từng phục vụ chiến trường, anh hùng Ngô Thị Tuyển trở về quê hương và tiếp tục học tập, làm việc.

Sau khi đất nước thống nhất, bà chuyển sang công tác tại Quân khu 4, giữ nhiều chức vụ trong tổ chức Công đoàn quân đội và Hội Phụ nữ. Bà luôn giữ vững phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng, giản dị và hết lòng vì cộng đồng.

Sau khi nghỉ hưu với quân hàm Thượng úy, bà trở về cuộc sống đời thường tại quê hương Thanh Hóa. Dù chịu ảnh hưởng của bom đạn và sức khỏe giảm sút do những năm tháng chiến tranh gian khổ, bà vẫn tích cực tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Với chiến tích của mình, hình ảnh nữ dân quân Ngô Thị Tuyển vác hòm đạn đã đi vào sách giáo khoa, thơ ca và hội họa, trở thành một tượng đài bất tử của tinh thần "Xe chưa qua nhà không tiếc, đường chưa thông không tiếc máu xương" của một thời kỳ lịch sử hào hùng.