Nữ anh hùng người dân tộc Pa Cô bắn rơi máy bay Mỹ bằng súng trường bắn phát một
Tác giả: Nhữ Vũ Khánh Linh
Tiểu sử và bối cảnh Hồ Kan Lịch (sinh năm 1943) tên nguyên thủy là Kăn Lịch, người dân tộc Pa Kô, sinh ra tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Giống như nhiều đồng bào Pa Kô và Vân Kiều một lòng hướng về cách mạng, từ năm 1946, bà tự nguyện mang họ Hồ để bày tỏ lòng tôn kính đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sớm được giác ngộ và dưới sự hướng dẫn của chú ruột là Hồ Vai, bà bắt đầu tham gia làm liên lạc cho Mặt trận từ năm 1958 khi còn nhỏ tuổi, rồi chính thức thoát ly gia nhập đội du kích Hồng Bắc vào năm 1961.
Thành tích chiến đấu và vinh danh Trong thời kỳ kháng chiến, bà chỉ huy đội du kích Hồng Bắc gồm 160 người trực tiếp tham gia 49 trận đánh lớn nhỏ. Chiến công vang dội nhất diễn ra vào năm 1964 khi bà cùng 4 đồng đội nhịn đói khát, mai phục suốt 3 ngày đêm sát sân bay A Lưới, dùng súng trường bắn cháy một máy bay địch, tiêu diệt 60 lính và một đại tá Mỹ. Từ năm 1961 đến 1965, bà đã trực tiếp tiêu diệt 150 lính đối phương. Nhờ những đóng góp xuất sắc, tháng 7 năm 1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công giải phóng hạng ba. Tháng 5 năm 1968, khi ra Bắc điều trị bệnh, bà vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh 7 lần, trong đó có 4 lần được Bác mời cơm thân mật tại Phủ Chủ tịch.
Đời sống gia đình Hồ Kan Lịch sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng vẻ vang; chú ruột của bà (Hồ Đức Vai) và em trai ruột (Hồ A Nun) đều được phong tặng danh hiệu Anh hùng. Năm 1964, bà kết hôn với ông Hồ Xuân Chiến, một sĩ quan Binh đoàn Trường Sơn cũng là người dân tộc Pa Kô. Ông bà có hai người con ruột vinh dự được đích thân Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt tên là Hồ Xuân Lợi và Hồ Thị Kim Thắng, ngoài ra ông bà còn cưu mang, chăm sóc thêm chín người con nuôi.


