NỮ ANH HÙNG PHÁ BOM GIỮ ĐƯỜNG QUÊ HƯƠNG

Người con gái của vùng đất Tân Trường

Lê Thị Mịch sinh năm 1943 tại xã Tân Trường, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Đây là vùng đất nằm gần tuyến đường sắt Bắc – Nam, Quốc lộ 1, ga Khoa Trường, công trường đá Hoàng Mai và nhiều vị trí quan trọng phục vụ giao thông, sản xuất.

Khi chiến tranh phá hoại miền Bắc diễn ra ác liệt, Tân Trường trở thành một trong những địa bàn thường xuyên bị đánh phá. Nhà cửa, ruộng đồng và những tuyến đường phục vụ đời sống nhân dân có thể bị hư hại bất cứ lúc nào. Trong hoàn cảnh ấy, Lê Thị Mịch tham gia lực lượng dân quân, cùng thanh niên địa phương bảo vệ quê hương.

Từ năm 1967, bà được giao nhiều nhiệm vụ khác nhau: theo dõi máy bay, hỗ trợ lực lượng phòng không, bảo đảm giao thông, cứu người, cứu tài sản và khắc phục hậu quả sau các đợt đánh phá.

Dù là phụ nữ và tuổi đời còn trẻ, bà luôn có mặt ở những vị trí khó khăn. Sự bình tĩnh, nhanh nhẹn và tinh thần trách nhiệm khiến bà dần trở thành người chỉ huy đáng tin cậy của lực lượng dân quân xã.

Phối hợp bảo vệ bầu trời quê hương

Ngoài nhiệm vụ bảo đảm giao thông, bà Lê Thị Mịch còn tham gia chỉ huy lực lượng dân quân phối hợp với các đơn vị phòng không bảo vệ địa phương.

Trong một trận chiến đấu, lực lượng do bà tham gia đã phối hợp với đơn vị bạn bắn rơi một máy bay F-4. Thành tích ấy cho thấy lực lượng dân quân địa phương, dù trang bị còn hạn chế, vẫn có thể góp phần bảo vệ các mục tiêu quan trọng khi biết tổ chức và phối hợp chặt chẽ.

Nhưng sau mỗi đợt đánh phá, công việc vẫn chưa kết thúc. Trên mặt đường, ngoài đồng ruộng và quanh khu dân cư thường còn những quả bom chưa phát nổ. Nếu không được phát hiện và xử lý, chúng có thể tiếp tục đe dọa người dân, làm đình trệ sản xuất và khiến các tuyến giao thông bị phong tỏa.

Bà Mịch hiểu rằng bảo vệ quê hương không chỉ là chiến đấu khi máy bay xuất hiện mà còn phải nhanh chóng khôi phục cuộc sống sau khi tiếng động cơ đã xa dần.

Lao vào nơi nguy hiểm để cứu người

Trong một lần phương tiện vận tải bị trúng bom và bốc cháy, bà Lê Thị Mịch đã cùng đồng đội nhanh chóng tiếp cận khu vực nguy hiểm. Bà tham gia dập lửa, cứu được một chiếc xe và đưa ba người bị thương tới nơi an toàn.

Hành động ấy diễn ra khi nguy cơ xảy ra thêm những đợt đánh phá vẫn còn. Tuy nhiên, trước sự an toàn của đồng đội và tài sản cần bảo vệ, bà đã không lùi bước.

Những nhiệm vụ cứu người như vậy đòi hỏi người chỉ huy phải quyết đoán nhưng không được nóng vội. Bà vừa động viên mọi người, vừa tổ chức lực lượng phù hợp để hạn chế thiệt hại và nhanh chóng khôi phục hoạt động tại địa phương.

Năm 1972 đầy thử thách

Năm 1972 là thời điểm quê hương Tân Trường chịu nhiều đợt đánh phá đặc biệt dữ dội. Theo hồ sơ thành tích, trong năm ấy máy bay đã tiến công địa bàn xã 67 lần.

Sau mỗi lần như vậy, bà Lê Thị Mịch đều cùng lực lượng dân quân kiểm tra khu dân cư, đường giao thông và ruộng đồng; tổ chức cứu người, bảo vệ tài sản và khắc phục những vị trí bị hư hỏng.

Trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ, bà trực tiếp xử lý 96 quả bom các loại và cùng đơn vị xử lý hàng trăm quả khác. Những con số ấy phản ánh khối lượng công việc rất lớn mà lực lượng dân quân địa phương phải thực hiện để bảo vệ cuộc sống của nhân dân.

Hai mươi mốt quả bom giữa cánh đồng

Ngày 10 tháng 8 năm 1972, máy bay đánh xuống một khu ruộng đang chuẩn bị bước vào vụ cấy. Sau đợt đánh phá, nhiều quả bom nằm sâu dưới ruộng.

Đây là loại bom bà Mịch chưa từng trực tiếp gặp trước đó. Tuy vậy, nếu khu vực tiếp tục bị phong tỏa, người dân không thể xuống đồng, thời vụ bị chậm và đời sống của cả xã sẽ gặp khó khăn.

Bà chủ động nhận nhiệm vụ, cùng lực lượng chuyên môn kiểm tra và xử lý khu vực. Trong đợt ấy, bà đã tham gia đào, phát hiện và xử lý 21 quả, giúp cánh đồng sớm được bảo đảm an toàn để bà con tiếp tục sản xuất.

Đối với người dân, những thửa ruộng ấy không chỉ là nơi trồng lúa mà còn là nguồn sống của cả gia đình. Việc bảo vệ đồng ruộng vì thế cũng chính là bảo vệ cuộc sống và hậu phương của đất nước.

Giữ an toàn cho làng xã và công trường

Ngày 15 tháng 9 năm 1972, Tân Trường tiếp tục bị đánh phá. Nhiều quả bom nằm lại trên địa bàn, gây nguy hiểm cho người dân và cản trở việc đi lại.

Bà Lê Thị Mịch tổ chức lực lượng kiểm tra, khoanh vùng và tham gia xử lý 50 quả. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại xã, bà còn cùng đồng đội đến công trường đá Hoàng Mai gần đó, tham gia xử lý thêm 20 quả để công trường có thể tiếp tục hoạt động an toàn.

Công trường đá là nơi cung cấp vật liệu phục vụ xây dựng, sửa chữa đường sá và các công trình. Bảo vệ công trường đồng nghĩa với việc bảo vệ một mắt xích của hậu phương miền Bắc.

Không chỉ làm nhiệm vụ trong phạm vi làng mình, bà Mịch luôn sẵn sàng hỗ trợ những địa bàn lân cận khi được yêu cầu. Đối với bà, nơi nào nhân dân cần được bảo vệ thì nơi đó người dân quân phải có mặt.

Người chỉ huy luôn đi đầu

Trong những năm từ 1967 đến 1973, bà Lê Thị Mịch vừa tham gia trực tiếp, vừa tổ chức và động viên các chiến sĩ dân quân hoàn thành nhiệm vụ.

Bà không đứng phía sau để ra lệnh mà thường có mặt tại những vị trí khó khăn. Chính sự gương mẫu của người chỉ huy đã tạo niềm tin cho đồng đội và nhân dân.

Khi đường bị hư hỏng, bà cùng mọi người sửa đường. Khi tài sản gặp nguy hiểm, bà tham gia cứu chữa. Khi ruộng đồng bị phong tỏa, bà tìm cách giúp người dân sớm trở lại sản xuất.

Người dân Tân Trường nhớ đến bà không chỉ vì những thành tích đặc biệt mà còn bởi hình ảnh một nữ dân quân gần gũi, luôn đặt sự bình yên của quê hương lên trên sự an toàn của bản thân.

Danh hiệu cao quý

Với những thành tích trong chiến đấu và bảo vệ địa phương, bà Lê Thị Mịch được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất và ba lần đạt danh hiệu Chiến sĩ Quyết thắng.

Ngày 31 tháng 12 năm 1973, khi đang giữ chức Xã đội trưởng xã Tân Trường, bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi của bà được nhắc đến cùng nhiều người phụ nữ tiêu biểu của Thanh Hóa trong phong trào “Ba đảm đang” và trong cuộc chiến đấu bảo vệ miền Bắc. Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa ghi nhận bà là một trong những gương phụ nữ tiêu biểu của địa phương trong thời kỳ chống Mỹ.