Nữ Anh hùng Phạm Thị Bay

Phạm Thị Bay (thường gọi là Ba Bay) là một nữ Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân tiêu biểu của vùng đất cực Nam Tổ quốc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Bà sinh ra ở tỉnh Cà Mau và sớm tham gia cách mạng từ năm 1955 khi mới 16 tuổi. Trưởng thành trong gian khổ, bà không ngừng rèn luyện, từng bước đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng như Phó Bí thư Đảng ủy xã Hưng Mỹ (1969) và sau đó là Huyện ủy viên, Bí thư Đảng ủy xã Tân Hưng Đông (1973). Không chỉ là một cán bộ lãnh đạo giỏi, bà còn trực tiếp tham gia chiến đấu, nổi tiếng với lối đánh du kích linh hoạt, mưu trí trên địa bàn sông nước, góp phần tiêu diệt nhiều sinh lực địch trong các trận đánh lớn như trận Vịnh Gốc năm 1970 và trận Tân Hưng Đông năm 1974.

Điểm nổi bật trong cuộc đời hoạt động của bà là hai lần vận động nhân dân xây dựng Đền thờ Bác Hồ ngay giữa thời chiến. Ngay sau khi nghe tin Hồ Chí Minh qua đời năm 1969, bà đã đứng ra tổ chức dựng đền thờ bằng vật liệu đơn sơ chỉ trong thời gian ngắn, giữa vòng vây kiểm soát gắt gao của địch. Đến năm 1975, khi vùng đất được giải phóng, bà tiếp tục vận động nhân dân xây dựng lại ngôi đền khang trang, kiên cố hơn, thể hiện lòng kính yêu sâu sắc của nhân dân miền Nam đối với Bác. Bên cạnh đó, bà còn là người có ý chí quyết tâm cao, từng đề ra mục tiêu thu gom vũ khí và giải phóng địa phương trong thời gian ngắn để báo công với Bác, thể hiện tinh thần cách mạng kiên cường, bất khuất.

Trong suốt cuộc đời chiến đấu, bà luôn gắn bó với chiếc võng ni lông màu xanh rêu – một kỷ vật đặc biệt vừa dùng để nghỉ ngơi, vừa để vận chuyển vũ khí và cứu thương trong những cánh rừng ngập mặn khắc nghiệt. Sau hòa bình, bà đã trao tặng kỷ vật này cho bảo tàng như một minh chứng sống động về những năm tháng chiến đấu gian khổ. Với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng, bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào ngày 06/11/1978.

Ngày nay, dù đã ở tuổi ngoài 80, bà vẫn sống tại quê hương Hưng Mỹ và tiếp tục là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo. Cuộc đời của bà không chỉ là câu chuyện về lòng dũng cảm và trí tuệ trong chiến đấu mà còn là biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam giàu lòng yêu nước, trung thành với lý tưởng cách mạng và luôn hết lòng vì nhân dân, vì Tổ quốc.