Nữ anh hùng Phan Thị Ràng - Bí danh Tư Phùng hay "Chị Sứ"
Phan Thị Ràng là nữ liệt sĩ quê An Giang, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và là nguồn cảm hứng tạo ra nhân vật "Chị Sứ" trong tác phẩm văn học nổi tiếng Hòn Đất.
Tiểu sử chi tiết
Nguồn gốc: Sinh năm 1937 tại xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, An Giang, trong gia đình giàu truyền thống cách mạng với ông nội là Chủ tịch Mặt trận Việt Minh xã và cha là chiến sĩ yêu nước.
Hành trình cách mạng:
Năm 13 tuổi, chị tham gia Đội Thiếu niên Cứu quốc, thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, giao liên, phụ trách thanh vận.
Năm 1954, chính thức tham gia cách mạng và đổi tên bí danh là Tư Phùng.
Năm 1960, được phân công về xã Thổ Sơn, huyện Hòn Đất (nay thuộc An Giang) để xây dựng căn cứ cách mạng, vận động quần chúng tham gia chống giặc Pháp và Mỹ-Ngụy.
Cuộc kháng chiến tại Ba Hòn: Cuối năm 1961, địch mở đợt tấn công quy mô lớn hòng tiêu diệt căn cứ Ba Hòn. Chị vừa đảm nhiệm nhiệm vụ liên lạc giữa các đơn vị, vừa tổ chức vận động nhân dân đấu tranh chính trị, vận chuyển binh vận, phối hợp với các hoạt động quân sự làm giảm áp lực cho lực lượng giải phóng.
Sự hy sinh anh dũng
Đêm ngày 8 rạng sáng 9 tháng 1 năm 1962, chị bị địch phục kích bắt giữ trên đường từ Hòn Me về Hòn Đất. Quân giặc dùng mọi thủ đoạn từ mua chuộc, dụ dỗ đến tra tấn cực hình nhưng không thể làm chị khuất phục. Ngay lúc bị bắt, chị nhanh trí báo cho đồng đội kịp thời rút lui và tuyên truyền vạch trần âm mưu thâm độc của giặc.
Vào 13 giờ cùng ngày, chị được đưa ra chân núi Hòn Đất để hành quyết, hy sinh lúc vừa bước sang tuổi 25. Trước lúc bị giết, chị vẫn hô to kêu gọi đồng chí và nhân dân đấu tranh: "Các đồng chí có khỏe không, đừng uống nước suối, chúng nó bỏ thuốc độc. Đả đảo lũ bán nước, làm tay sai cho giặc".
Di sản và tôn vinh
Ngày 20 tháng 12 năm 1994, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Là nguyên mẫu của nhân vật "Chị Sứ" trong tiểu thuyết Hòn Đất của nhà văn Anh Đức, sau đó được chuyển thành vở vũ kịch Chị Sứ do Hoàng Vân sáng tác nhạc, Xuân Định đạo diễn và công diễn nhiều năm trên sân khấu Nhà Hát Lớn Hà Nội.
Hàng năm, từ ngày 4 đến 9 tháng 1, chính quyền và nhân dân xã Hòn Đất tổ chức lễ dâng hương kỷ niệm ngày hy sinh của chị, bày tỏ sự ngưỡng mộ và tri ân vị nữ anh hùng quê An Giang.
Hiện nay, khu di tích lịch sử và thắng cảnh Quốc gia Ba Hòn nơi chị được hành quyết và chôn cất trở thành địa điểm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, giúp nhớ lại ý chí bất khuất của những người con gái miền Nam đã hy sinh vì tự do và độc lập đất nước.
