Nữ anh hùng tải đạn
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển sinh năm 1946 tại xóm Khoáng, tiểu khu Nam Ngạn, Hàm Rồng, Thành phố Thanh hóa. Trong thời kỳ cuộc kháng chiến chống Mỹ, bà là một nữ dân quân có nhiệm vụ vận chuyển lương thực, đạn dược tại khu vực Hàm Rồng (Thanh Hóa). Hình ảnh tải đạn đã đi vào lịch sử như một huyền thoại, với kỳ tích vác 2 hòm đạn nặng hơn gấp đôi trọng lượng cơ thể mình.
Đầu năm 1965, đế quốc Mỹ ném bom ồ ạt xuống miền Bắc, nhằm ngăn chặn sự chi viện ở hậu phương. Tỉnh Thanh Hoá, đặc biệt là khu vực Hàm Rồng là một trong những nơi ác liệt nhất, được xem là một trong những điểm, chịu nhiều bom đạn của Mỹ nhất, vì nơi đây là một trong những huyết mạch giao thông để vận chuyển vũ khí, lương thực, thực phẩm, thuốc men, chi viện của miền Bắc về sức người và sức của cho chiến trường miền Nam. Do vậy, chúng điên cuồng đánh phá giao thông ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho chiến trường miền Nam.
Trước tình hình nghiêm trọng đó, Quân khu Ba phối hợp với địa phương, chỉ huy và tổ chức chiến đấu tại khu vực Hàm Rồng. Trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng đảm bảo cho địa phương đánh thắng ngay từ đầu, bảo vệ mục tiêu, bảo vệ được tính mạng và tài sản của nhân dân.
Tại khu vực Hàm Rồng, rất nhiều lực lượng được huy động tham gia chiến đấu bảo vệ cầu cùng với bộ đội chủ lực. Trong đó, góp một phần quan trọng trong cuộc chiến đấu này là các đơn vị dân quân tự vệ, họ có nhiệm vụ giăng lưới lửa bắn máy bay tầm thấp hất chúng lên cao để pháo cao xạ tiêu diệt. Dân quân tự vệ còn có nhiệm vụ bám sát các trận địa của bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương, làm nhiệm vụ tiếp đạn tải lương, thay thế pháo thủ khi cần thiết. Trên các trận địa bảo vệ Hàm Rồng, có bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ; dưới sông, chúng ta có hải quân; trên trời lần đầu không quân ta tham chiến.
Trong hai ngày 3 và 4 tháng 4 năm 1965, đế quốc Mỹ đã cho nhiều tốp máy bay phản lực dồn dập lao vào bắn phá ác liệt khu vực Nam Ngạn - Hàm Rồng. Ngày 04/4/1965, vừa làm xong nhiệm vụ truy lùng bọn giặc lái Mỹ nhảy dù, Ngô Thị Tuyển gặp 1 chiếc tàu Hải quân yêu cầu dân quân giúp vận chuyển vỏ đạn lên bờ và tiếp tế đạn xuống tàu. Không một chút đắn đo, Ngô Thị Tuyển cùng với các chiến sỹ dân quân tự vệ xuống sông, bơi ra tàu làm nhiệm vụ, mặc cho máy bay địch đang quần lượn trên đầu. Với tinh thần hăng hái, nhiệt tình, không ngại hiểm nguy, Ngô Thị Tuyển xung phong gánh cơm ra trận địa phục vụ các anh pháo thủ. Khi có đoàn xe tiếp đạn vừa tới, chị lại xung phong đi vác đạn. Bất ngờ gặp phải 2 hòm đạn đai sắt móc chặt vào nhau, anh em dùng thuổng bật ra để vác nhưng chưa được. Khi đó, đạn pháo 37 cm trên tàu gần cạn kiệt, chỉ cần ta ngừng bắn trả một phút là cầu Hàm Rồng có thể bị phá huỷ. Trước tình thế cấp bách, Ngô Thị Tuyển nhờ đồng đội nâng hai hòm đạn lên vai, rồi vác luôn chúng chạy băng qua hào sâu, dưới mưa bom để tiếp đạn. Với dáng người nhỏ bé, cô dân quân không ngại hiểm nguy đã vác cùng một lúc hai hòm đạn dính vào nhau nặng 98 kg vượt qua bờ đê chuyển ra bờ sông tiếp viện kịp thời phục vụ chiến đấu tại Hàm Rồng - Thanh Hóa, góp phần hạ máy bay giặc Mỹ trong ngày đầu tiên. Hòm đạn của nữ anh hùng Ngô Thị Tuyển mang ký hiệu (1827/ĐM 152), hình khối chữ nhật, màu xanh lá cây, dài 92cm, rộng 36cm, cao 18,3cm hiện đang được trưng bày tại phòng số 22 thuộc hệ thống trưng bày của Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Chiến tranh kết thúc, như nhiều cô gái từng phục vụ chiến trường, anh hùng Ngô Thị Tuyển trở về quê hương và tiếp tục học tập, làm việc.
Tới dự và tham quan Triển lãm “Phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc”tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, bà Ngô Thị Tuyển không giấu được niềm xúc động, tự hào khi nhìn thấy những hình ảnh, tài liệu hiện vật quý giá của lớp lớp các thế hệ phụ nữ Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Đặc biệt, bà được gặp lại chính mình của mấy chục năm về trước đang hang hái tải đạn, vẫn khí chất khẳng khái, mạnh mẽ, rắn rỏi bà chia sẻ: “Trong chiến tranh không thể đắn đo được, mặc dù phụ nữ chúng tôi cũng gánh vác nhiều công việc gia đình, nhưng vì nền độc lập của Tổ quốc, yên bình của quê hương thì nhiệm vụ khó khan đến đâu phụ nữ Việt Nam cũng làm được.”
Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, bà vinh dự được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công hạng ba, được gặp Bác Hồ 3 lần và được chính Bác tặng huy hiệu của Người, 6 lần được tặng bằng khen, giấy khen. Hình ảnh người con gái 19 tuổi năm nào, vượt qua mưa bom bão đạn, để mang trên mình hòm đạn nặng hơn gấp đôi trọng lượng cơ thể mình, đã đi vào lòng hàng triệu triệu trái tim người dân Việt Nam. Bà đã trở thành biểu tượng cho ý chí chiến đấu quật cường của quân và dân đất Hàm Rồng – Thanh Hóa.
