Nữ anh hùng tải đạn
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển (1946–2026) là biểu tượng huyền thoại về ý chí kiên cường của lực lượng dân quân tự vệ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tên tuổi của bà gắn liền với những tọa độ lửa bảo vệ cây cầu huyết mạch Hàm Rồng (Thanh Hóa).
Bối cảnh lịch sử và trận địa Hàm Rồng
Đầu năm 1965, đế quốc Mỹ mở chiến dịch không kích phá hoại miền Bắc. Chúng xác định cầu Hàm Rồng là "điểm tắc lý tưởng" trên tuyến giao thông huyết mạch nối hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến miền Nam. Phá sập được cây cầu này đồng nghĩa với việc cắt đứt mạch máu chi viện chiến lược.
Để bảo vệ mục tiêu quan trọng, lực lượng phòng không chủ lực cùng quân dân địa phương đã lập nên thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp, trong đó Trung đội dân quân Nam Ngạn (thị xã Thanh Hóa) đóng vai trò nòng cốt phục vụ chiến đấu. Cô gái Ngô Thị Tuyển khi ấy mới 19 tuổi, thể trạng nhỏ bé với chiều cao hơn 1,4 m và cân nặng chỉ khoảng 42 kg.
Chiến công trong Chiến dịch Bảo vệ cầu Hàm Rồng (Ngày 3 và 4-4-1965)
Ngày 3-4-1965: Không quân Mỹ huy động hàng trăm lượt máy bay dồn dập trút bom xuống Nam Ngạn - Hàm Rồng. Nữ dân quân Ngô Thị Tuyển trực tiếp tham gia vây bắt giặc lái Mỹ nhảy dù. Khi thấy tàu chiến T-120 của Hải quân Việt Nam cập bến yêu cầu hỗ trợ, bà lập tức bơi ra tàu trong làn mưa bom đạn để chuyển vỏ đạn lên bờ, tải đạn mới xuống tàu và băng bó cho các thương binh.
Ngày 4-4-1965: Trận chiến bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Tại trận địa pháo phòng không 37mm, nguồn đạn tiếp tế bị gián đoạn do hỏa lực địch đánh phá dữ dội. Trước tình thế cấp bách, Ngô Thị Tuyển đã ghé vai vác cùng lúc 2 hòm đạn pháo dính liền nhau có tổng trọng lượng 98 kg — nặng gấp hơn 2 lần trọng lượng cơ thể bà. Bà băng qua đê Nam Ngạn, vượt qua làn đạn pháo để kịp thời tiếp đạn cho khẩu đội chiến đấu.
Kết quả chiến dịch: Trong hai ngày chiến đấu kiên cường, quân và dân khu vực Nam Ngạn - Hàm Rồng đã bắn rơi 47 máy bay Mỹ, bảo vệ vững chắc cầu Hàm Rồng.
Sự ghi nhận và danh hiệu cao quý
Hành động phi thường của nữ dân quân 19 tuổi đã trở thành biểu tượng sống động cho sức mạnh tinh thần Việt Nam. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Ngô Thị Tuyển chính thức được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 21 tuổi.
Câu chuyện "thời hoa lửa" của bà không chỉ là niềm tự hào của vùng đất Thanh Hóa mà còn là trang sử vàng về sự đóng góp phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.
