Nữ anh hùng tải đạn và ký ức không phai ở Nam Ngạn - Hàm Rồng

Gần sáu thập kỷ đã trôi qua, nhưng câu chuyện về nữ dân quân Ngô Thị Tuyển vẫn được nhắc đến như một huyền thoại của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Khi mới 19 tuổi, thân hình nhỏ bé, cao hơn 1,4 m và nặng 42 kg, bà đã vác cùng lúc hai hòm đạn nặng 98 kg để kịp thời tiếp viện cho bộ đội chiến đấu trong những ngày bom đạn ác liệt ở Nam Ngạn - Hàm Rồng.

Anh hùng Ngô Thị Tuyển sinh năm 1946, ở làng Nam Ngạn, nay thuộc phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình nghèo có sáu anh chị em. Tuổi thơ của bà gắn với vùng đất Thanh Hóa giàu truyền thống yêu nước. Khi chiến tranh lan rộng ra miền Bắc, vùng Nam Ngạn - Hàm Rồng trở thành một trong những tọa độ lửa bị không quân Mỹ đánh phá ác liệt.

Trong hai ngày 3 và 4 tháng 4 năm 1965, đế quốc Mỹ cho nhiều tốp máy bay bắn phá dữ dội khu vực Nam Ngạn - Hàm Rồng. Ngày 4 tháng 4 năm 1965, khi đang làm nhiệm vụ, đơn vị dân quân của bà gặp một tàu hải quân cần hỗ trợ vận chuyển vỏ đạn lên bờ và tiếp tế đạn xuống tàu. Lúc ấy, có hai hòm đạn đai sắt móc chặt vào nhau, anh em dùng thuổng bật ra để vác nhưng không được. Trước tình huống cấp bách, sợ chậm trễ ảnh hưởng đến chiến đấu, Ngô Thị Tuyển đã bảo đồng đội đặt cả hai hòm đạn lên vai mình.

Với ý chí và sức mạnh phi thường, nữ dân quân xứ Thanh đã vác hai hòm đạn nặng 98 kg vượt qua đê, chuyển ra bờ sông để tiếp viện kịp thời cho bộ đội. Chính bà sau này cũng không lý giải được vì sao một người nhỏ bé như mình lại có thể vác được khối lượng lớn đến vậy. Sau chiến công ấy, bà bị chấn thương cột sống và mỗi khi trái gió trở trời lại đau nhức, nhưng ký ức về ngày tháng chiến đấu vẫn luôn là niềm tự hào trong cuộc đời bà.

Chiến công của Ngô Thị Tuyển từng khiến nhiều nhà báo nước ngoài nghi ngờ và đề nghị bà làm lại để chứng minh. Trước sự chứng kiến của nhiều nhà báo quốc tế, bà đã vác trên vai một bao gạo và một bao khoai tây có tổng trọng lượng 105 kg. Khi tận mắt chứng kiến, họ mới tin câu chuyện là sự thật. Một nhà báo Liên Xô đã ôm hôn bà và tặng bà chiếc bút kim tinh. Sau này, nhà văn người Mỹ Karen Turner cũng dành nhiều tháng để viết cuốn sách về chiến tranh Việt Nam mang tên “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”, trong đó có nhắc đến sự kiện vác đạn của Ngô Thị Tuyển.

Không chỉ có chiến công vác đạn, Anh hùng Ngô Thị Tuyển còn có nhiều ký ức sâu sắc trong những ngày trực tiếp phục vụ chiến đấu. Ngày 26 tháng 5 năm 1965, khi hai tàu hải quân của ta được giao nhiệm vụ tấn công tàu biệt kích Mỹ ngoài khơi, lực lượng ta bị máy bay địch phát hiện và phải vừa di chuyển về cụm pháo bảo vệ Hàm Rồng, vừa đối đầu với không quân Mỹ từ cửa Lạch Hới. Khi hai tàu tiếp cận khu vực làng Nam Ngạn, các chiến sĩ trên tàu phát tín hiệu cầu cứu.

Lúc đó, Ngô Thị Tuyển đang trực chiến gần khu vực. Nhận thấy tình hình cấp bách, bà không chút do dự, lập tức bơi ra tiếp cận con tàu bị hư hỏng. Khi lên tàu, bà chứng kiến nhiều chiến sĩ đã hy sinh hoặc bị thương nặng. Trước tình huống ấy, bà nhanh chóng sơ cứu cho một chiến sĩ bị thương nghiêm trọng ở bụng, sau đó tiếp tục đưa một chiến sĩ bị thương lên boong tàu và ra hiệu cho lực lượng trên bờ ứng cứu kịp thời.

Chính trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt ấy, nữ dân quân Ngô Thị Tuyển được kết nạp vào Đảng ngay tại trận địa vào ngày 26 tháng 5 năm 1966. Đây là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời chiến đấu của bà, thể hiện sự ghi nhận đối với tinh thần dũng cảm, lòng trung thành và ý chí phấn đấu của một người con gái Thanh Hóa trong những năm tháng đất nước chìm trong bom đạn.

Một trong những niềm vinh dự lớn nhất trong cuộc đời Ngô Thị Tuyển là ba lần được gặp Bác Hồ. Lần đầu tiên bà được gặp Bác tại Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1966. Tại sự kiện này, bà còn được ưu tiên ngồi cạnh Bác lúc giải lao, được Bác trò chuyện, hỏi thăm sức khỏe, chuyện đồng đội, chuyện gia đình và cả chuyện tình cảm riêng tư.

Sau khi bế mạc Đại hội, Bác Hồ mời các đại biểu đến Văn phòng Chủ tịch nước để gặp mặt. Bác chia kẹo, hỏi chuyện và đặt câu hỏi về “hai chớ, hai nên”. Được Thủ tướng Phạm Văn Đồng khuyến khích đứng dậy trả lời, Ngô Thị Tuyển mạnh dạn thưa rằng: “Hai chớ là chớ chủ quan thỏa mãn, chớ xa rời quần chúng; hai nên là nên khiêm tốn học tập, nên gần gũi quần chúng”. Câu trả lời ấy được Bác khen đúng, trở thành kỷ niệm sâu sắc mà bà luôn ghi nhớ.

Ngoài ba lần được gặp Bác Hồ, Ngô Thị Tuyển còn được trao tặng Huy hiệu của Người và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc. Bà cũng được Đảng và Nhà nước tặng hai Huân chương Chiến công hạng Nhất và hạng Nhì vì thành tích chiến đấu và phục vụ chiến đấu tại tọa độ lửa Nam Ngạn - Hàm Rồng.

Dù trong thời chiến hay thời bình, Anh hùng Ngô Thị Tuyển luôn nỗ lực đóng góp hết mình cho tập thể và các phong trào ở địa phương. Bà nhận được nhiều giấy khen từ các cấp và luôn là một đảng viên tiêu biểu, gương mẫu trong mọi hoạt động. Từ cô dân quân nhỏ bé năm xưa đến người nữ anh hùng được nhiều thế hệ kính trọng hôm nay, cuộc đời bà là minh chứng sống động cho sức mạnh của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và ý chí vượt lên mọi giới hạn.

Câu chuyện về Ngô Thị Tuyển không chỉ là ký ức của một thời đạn bom, mà còn là bài học sâu sắc về trách nhiệm, niềm tin và sự hy sinh vì Tổ quốc. Hình ảnh người nữ dân quân vác hai hòm đạn nặng gấp hơn hai lần trọng lượng cơ thể mình mãi là biểu tượng đẹp của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh, của tinh thần “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh” và của ý chí kiên cường nơi vùng đất Nam Ngạn - Hàm Rồng anh hùng.