NỮ ANH HÙNG TÁM TIỆM – BÔNG HOA BẤT TỬ GIỮA LÒNG KẺ THÙ

Người được nhắc đến là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thị Mai, sinh năm 1947 tại xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng. Bà sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo có 7 người con, trong đó đã hy sinh 2 người.

Năm 1961, khi mới 14 tuổi, Phạm Thị Mai nối bước cha và anh tham gia lực lượng du kích mật tại địa phương. Trong những năm hoạt động cách mạng, bà mang bí danh Tám Tiệm, đảm nhiệm nhiều công việc nguy hiểm như liên lạc, vận chuyển vũ khí vào các ấp chiến lược, tiếp tế thuốc men và lương thực cho lực lượng cách mạng.

Đến năm 17 tuổi, Tám Tiệm được giao nhiệm vụ Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã Hàm Liêm. Cùng thời gian này, bà là đội viên du kích mật Sông Nhị, hoạt động trên địa bàn Hàm Tiến, Hàm Hiệp và Hàm Phong.

Bà Tám Tiệm chụp ảnh với bà Nguyễn Thị Định tại Hội nghị phụ nữ. Ảnh:ST.

Trong giai đoạn 1961-1964, với sự mưu trí và gan dạ, Tám Tiệm cùng đồng đội đã tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, bắt sống 7 lính có vũ trang. Trong số đó có một kẻ tên là Xược, một tên ác ôn khét tiếng trong vùng, nên việc hắn bị bắt đã khiến người dân địa phương hết sức phấn khởi.

Tháng 2/1965, Phạm Thị Mai được kết nạp vào Đảng. Đầu năm 1967, khi vừa tròn 20 tuổi, bà được cử làm Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Hàm Liêm. Đến tháng 12 cùng năm, Tám Tiệm tiếp tục được giao trọng trách Chính trị viên xã đội Hàm Liêm, trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích mật tham gia nhiều trận chiến đấu ác liệt.

Các trận chiến đấu này đã bẽ gãy nhiều đợt càn quét của địch, tiêu diệt nhiều tên ác ôn, mật thám giữa ban ngày khiến cho bọn địch vô cùng hoang mang. Nhiều tên ác ôn khét tiếng đến vùng này đã phải thú nhận rằng: "Thà đi Vùng 1, Vùng 4 còn hơn là ở cái xứ khỉ khô này bởi có thể chết bất cứ lúc nào…".

Ngày 8/3/1968, Tiểu đoàn 4 thuộc Sư đoàn 23 của đối phương được điều từ Buôn Ma Thuột về mở cuộc càn quét quy mô lớn tại khu vực Hàm Chính - Hàm Liêm với mục tiêu tiêu diệt lực lượng cách mạng.

Trước tình thế nguy hiểm, đội du kích nhận lệnh rút về căn cứ an toàn, chỉ để lại 5 người, trong đó có Tám Tiệm, tiếp tục bám trụ trong ấp chiến lược. Cả nhóm ẩn náu dưới một căn hầm bí mật. Khi vị trí bị phát hiện, quân đối phương liên tục nổ súng và ném lựu đạn xuống hầm.

Bốn đồng đội của bà lần lượt hy sinh. Chỉ còn lại một mình, dù bị thương, Tám Tiệm vẫn kiên cường chiến đấu cho đến viên đạn cuối cùng. Khi trong tay chỉ còn hai quả lựu đạn, bà nhoài người ném lên miệng hầm, khiến một số binh lính đối phương thương vong. Sau trận chiến không cân sức, Tám Tiệm bị thương nặng ở cả hai chân và rơi vào tay đối phương.

Nhớ lại thời khắc ấy, bà từng kể rằng khi quân lính xông xuống hầm, phát hiện bà vẫn còn sống, chúng kéo bà lên xe đưa về phi trường tỉnh. Sau khi tỉnh lại, bà liên tục phải đối mặt với những đòn tra tấn, mua chuộc và dụ dỗ. Đối phương hứa cấp nhà, xe và cho người phục vụ nếu bà chịu khai báo cơ sở cách mạng, nhưng Tám Tiệm kiên quyết từ chối.

Theo lời kể của nữ anh hùng Tám Tiệm - Phạm Thị Mai: "Nếu cô khai ra cán bộ cách mạng, từ bỏ cách mạng thì chúng tôi sẽ cấp xe, nhà ở Phan Thiết, cho người phục vụ...".

Thế nhưng những lời mua chuộc, dụ dỗ đó bà đã thẳng thắn khước từ: "Các ông có thể dùng xiềng xích tra tấn tôi đến chết, nhưng tôi không bao giờ từ bỏ cách mạng.

Không thể khuất phục được tôi, chúng chuyển xuống Bệnh viện Phan Thiết. Khi đôi chân đã bốc mùi, chúng lại lôi ra tra tấn, cắt chân tôi đến 3 lần, gần hết cả phần đùi rồi đưa tôi về giam cùng 5 chiến sĩ khác”.

Trong quãng thời gian ấy, mẹ bà phải chắt chiu từng đồng, nhiều lần lặn lội đến bệnh viện rồi nhà tù để thăm con. Mỗi lần chứng kiến con gái mất thêm một phần cơ thể là một lần người mẹ phải chịu nỗi đau tột cùng. Bà gói phần chân bị cắt của con mang về quê chôn cất trong nước mắt, thậm chí từng chuẩn bị sẵn một phần đất vì nghĩ con gái khó có thể sống sót.

Không khai thác được bất kỳ thông tin nào, đối phương bỏ mặc bà trong nhà xác mà không chữa trị. Giữa những thi thể lạnh lẽo, bà phải chịu đựng cảnh hai chân lở loét, nhiễm trùng nặng, dòi bọ ăn vào vết thương. Sự sống của bà khi ấy chỉ còn rất mong manh.

Một lần, đoàn bác sĩ Mỹ đến nhà xác và phát hiện bà vẫn còn sống. Một bác sĩ trong đoàn phản đối cách đối xử tàn nhẫn với tù binh, yêu cầu đưa bà trở lại Bệnh viện Phan Thiết và sử dụng kháng sinh liều cao để cứu chữa.

Sau nhiều năm giam cầm nhưng không khai thác được thông tin, đến tháng 12/1970, đối phương buộc phải trả tự do cho bà.

Tuy nhiên, dù mang thương tật đặc biệt nặng, Tám Tiệm - Phạm Thị Mai vẫn tiếp tục tham gia kháng chiến. Bà đảm nhiệm vai trò cố vấn chỉ huy quân sự và góp sức trong nhiều trận chiến đấu.

Trong những năm tiếp theo, bà còn hai lần bị bắt, tiếp tục bị giam tại nhà tù Bình Thuận và sau đó bị đưa ra xét xử tại tòa án quân sự ở Nha Trang. Đến tháng 11/1974, Phạm Thị Mai ra khỏi nhà tù, trở về căn cứ và công tác tại một cơ quan dân y cho đến ngày đất nước hòa bình.

Nữ anh hùng Tám Tiệm - Phạm Thị Mai sau thống nhất đất nước

Sau năm 1975, đất nước thống nhất, bà Phạm Thị Mai tiếp tục gắn bó với quê hương Hàm Liêm - mảnh đất từng chứng kiến những năm tháng bà cùng đồng đội kiên cường bám trụ, chiến đấu.

Ảnh: Trầm Hương/ Báo Sài Gòn giải phóng.

Trong những ngày đầu sau chiến tranh, cuộc sống của người dân còn nhiều khó khăn, với một thương binh mang trên mình những di chứng nặng nề như bà Mai, việc mưu sinh càng không dễ dàng.

Dù vậy, bà không buông xuôi mà vẫn tích cực tham gia cùng chính quyền và người dân rà phá bom mìn, khai hoang đất đai, khôi phục sản xuất, từng bước ổn định cuộc sống và làm mẹ của hai cô con gái.

Khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, các chính sách chăm lo, ưu đãi đối với người có công ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm thực hiện. Cũng như nhiều gia đình chính sách khác, bà Phạm Thị Mai nhận được sự chăm lo, hỗ trợ thường xuyên.

Ngoài chế độ dành cho thương binh, bà còn được trao tặng một căn nhà tình nghĩa khang trang. Ngôi nhà không chỉ là chỗ dựa cho cuộc sống gia đình mà còn trở thành nơi bà đón tiếp đồng chí, đồng đội cũ trong những dịp thăm hỏi, gặp gỡ và ôn lại ký ức một thời chiến đấu.

Ghi nhận quá trình hoạt động cách mạng, tinh thần chiến đấu kiên cường và những chiến công đặc biệt xuất sắc, năm 2000, bà Tám Tiệm - Phạm Thị Mai được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.