NỮ ANH HÙNG TAY KHÔNG BẮT GIẶC

Trong những câu chuyện được nghe kể về kháng chiến chống Pháp ở quê lúa Thái Bình, câu chuyện về bà Nguyễn Thị Chiên luôn làm tôi nhớ nhất. Bà sinh năm 1930 ở xã Tán Thuật, huyện Kiến Xương. Mẹ mất sớm, từ nhỏ bà đã phải đi ở cho nhà địa chủ, làm đủ việc bế em, xay cám, chăn lợn. Nhưng chính cô bé làm thuê ấy lại sớm giác ngộ cách mạng. Ban ngày đi làm, tối đến bà đóng cửa giả vờ đi ngủ rồi lẻn ra ngoài rải truyền đơn, canh gác cho cơ sở bí mật.

Lớn lên một chút, bà đứng ra xây dựng đội nữ du kích xã Tán Thuật. Toàn chị em phụ nữ trong xã, vũ khí thô sơ nhưng đánh rất táo bạo. Đội của bà chuyên đánh địch chống càn, phá giao thông trên Đường 39, phá tề và bắt sống nhiều lính Pháp. Hồ sơ ở Bảo tàng Lịch sử Quân sự còn ghi lại, chỉ từ năm 1946 đến 1952, bà đã xây dựng được cơ sở kháng chiến ở 5 thôn.

Nhắc đến bà, ai cũng nhớ đến biệt danh "tay không bắt giặc". Đó là trận phối hợp với Đại đội 44, Tiểu đoàn 680 ở Đường 39. Hôm ấy bà đang đi trên đường làng thì gặp tên quan hai Pháp cùng hai lính cận vệ đi lùng sục. Không có súng trong tay, bà nảy ra một cách rất nhanh trí. Bà bất ngờ bước ra và hô thật to như đang gọi lực lượng ta đến tập kích. Hai tên lính cận vệ hoảng quá bỏ chạy, còn tên quan hai đứng ngơ ngác chưa kịp hiểu gì thì đã bị bà lao vào giật ngay khẩu tiểu liên trên tay hắn. Cứ thế, bà một mình áp giải tên quan hai về giao cho bộ đội. Trận đó ta thắng lớn. Cũng trong năm 1951, đội du kích của bà thắng 10 trận liên tiếp, riêng bà bắt sống 12 tên địch và thu 15 khẩu súng.

Vì hoạt động quá nổi, bà bị địch để ý. Tháng 4 năm 1950, trong một lần đưa cán bộ về xã, bà bị bắt ở Cầu Trục. Chúng tra tấn bà suốt hơn ba tháng, đủ mọi đòn roi mà không moi được gì. Tức tối, chúng trói bà vào một cây tre rồi ném xuống sông Thái Bình, khi bà sắp chết đuối lại vớt lên hỏi cung. Rồi chúng đưa bà ra pháp trường, bịt mắt, lên đạn dọa bắn ba lần. Bà vẫn nói không biết gì. Cuối cùng không có chứng cứ, chúng phải thả bà ra. Vừa về đến nhà, người còn đầy vết thương, bà lại tiếp tục đi làm du kích.

Năm 1952, bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân khi mới 22 tuổi, là nữ anh hùng đầu tiên của cả nước. Bà cũng là nữ du kích duy nhất được ra Hà Nội báo cáo tại Đại hội Anh hùng Chiến sĩ thi đua toàn quốc và được gặp Bác Hồ. Đó là kỷ niệm bà luôn giữ như báu vật cho đến cuối đời.

Nghe câu chuyện của bà, tôi càng hiểu thêm vì sao thế hệ trước có thể làm nên những điều phi thường như vậy. Không phải vì vũ khí hiện đại, mà vì lòng yêu nước và sự mưu trí, dũng cảm.