Nữ anh hùng trên những cung đường đèo Cù Mông
Bà Bê là nữ dân công người Bình Định, từng tham gia vận chuyển vũ khí, đạn dược qua đèo Cù Mông hiểm trở trong những năm chống Mỹ ác liệt. Mỗi đêm, bà và đồng đội phải gùi hàng chục kg hàng hóa vượt qua những cung đường đầy bom cày, đạn xới. Hình ảnh những đoàn dân công với đôi chân trần, gánh nặng trên vai nhưng vẫn cất cao tiếng hát đã trở thành biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng miền Trung Trung Bộ.
Từ năm 1966 đến năm 1971, khu vực đèo Cù Mông (ranh giới Bình Định - Phú Yên) bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt hòng cắt đứt tuyến giao thông huyết mạch từ Bắc vào Nam. Bà Bê khi đó vừa tròn 20 tuổi, là tổ trưởng tổ dân công nữ của xã. Công việc của các bà bắt đầu từ chập tối, khi ánh sáng cuối cùng tắt hẳn để tránh máy bay trinh sát. Mỗi người một gùi đạn hoặc một đôi thùng gạo nặng trĩu, lần theo vách núi cheo leo. Bà Bê kể, có những đêm mưa rừng xối xả, đường trơn như đổ mỡ, chị em phải bám vào rễ cây, bụi cỏ tranh mà bước, nhiều người trượt chân ngã sõng soài, quần áo ướt sũng nhưng vẫn quyết bảo vệ hàng hóa. Thế nhưng, vượt lên trên gian khổ là tiếng hát. Để quên đi mệt nhọc và nỗi sợ hãi, các bà thường hát vang bài "Người con gái sông La" hay những câu hò bài chòi quê hương. Tiếng hát át cả tiếng máy bay gầm rú, tiếp thêm sức mạnh cho những người lính lái xe đang chờ hàng ở đầu dốc bên kia. Bà bảo, cả tuổi thanh xuân của bà là những đêm trắng bên sườn đèo, nhưng bà chưa bao giờ thấy hối tiếc.
