Nữ Anh Hùng Võ Thị Sáu

Em vốn không phải kiểu người thích xem tin tức hay chương trình tài liệu trên TV. Vào buổi tối, em thường chọn nghe nhạc, làm bài tập hoặc ngồi ngoài hiên hóng gió. Thế nhưng có một lần, khi vô tình chuyển kênh, em bắt gặp chương trình tài liệu nói về nhân vật lịch sử Võ Thị Sáu. Khoảnh khắc đó, em dừng lại. Không hiểu vì sao, chỉ thấy hình ảnh một cô gái rất trẻ – quá trẻ – đứng hiên ngang giữa pháp trường, khiến em không thể quên và ấn tượng mãi.

Hôm sau, em thử lên mạng tìm thêm thông tin. Những bài viết, những đoạn phim tài liệu hiện ra trước mắt, rồi em lại mượn thêm vài cuốn sách cũ ở thư viện trường để đọc cho rõ hơn. Dù chỉ là màn hình điện thoại hay những trang giấy đã ố vàng, tất cả như kéo em vào một thế giới khác: thế giới của những người bằng tuổi em nhưng trưởng thành trong bom đạn, nơi không có đồng phục trắng tinh, không có cổng trường, không có những buổi tựu trường háo hức. Và em đã quyết định kể lại câu chuyện này – Và em đã quyết định kể lại câu chuyện này – vì giữa những bộn bề thường ngày, câu chuyện về chị khiến em nhận ra có những giá trị không bao giờ được phép lãng quên.

Tên chị là Võ Thị Sáu, sinh năm 1933 tại Đất Đỏ, Bà Rịa – Vũng Tàu. Khi em đọc đến dòng “tham gia cách mạng từ năm 14 tuổi”, em khựng lại. Mắt em dừng rất lâu trên câu chữ ấy – một độ tuổi lẽ ra chỉ gắn với sách vở và những trò chơi con nít, vậy mà chị đã chọn đứng vào hàng ngũ những người chiến đấu. Em tự hỏi: khi mười bốn tuổi, em làm gì? Em chỉ mới học lớp 8, loay hoay với bài kiểm tra một tiết, vui vì được nghỉ lễ, buồn vì điểm môn Toán thấp. Còn chị, chị đứng trước những đoàn quân xâm lược, chứng kiến cảnh quê hương bị chiếm đóng, và lựa chọn một hướng đi mà không phải ai ở tuổi đó cũng có thể nghĩ đến.Ở tuổi mà em vẫn trốn nắng dưới hiên nhà, chị đã băng rừng, nối liên lạc, mang theo những quả lựu đạn nặng hơn cả sức vóc nhỏ bé của mình. Ở tuổi mà em còn sợ đứng trước lớp kiểm tra miệng, chị lại đứng trước kẻ thù mà không hề run sợ.

Trong chương trình trên TV, người dẫn chuyện nói rằng:
“Người ta hay nói chị Sáu nhỏ bé, nhưng tinh thần thì lớn hơn cả nhiều người trưởng thành.” Câu nói đó khiến em cứ suy nghĩ mãi.

Chị chính thức trở thành đội viên Công an xung phong Đất Đỏ, làm nhiệm vụ liên lạc, theo dõi và trừng trị bọn ác ôn. Khi tìm hiểu kỹ hơn, em mới hiểu công việc của chị không chỉ đơn giản như vài dòng miêu tả. Nhiệm vụ của chị tập trung vào phá tề, trừ gian, làm suy yếu bộ máy kìm kẹp của thực dân Pháp bằng cách tiêu diệt những tay sai đắc lực nhất của chúng. Mới mười bốn, mười lăm tuổi – cái tuổi mà học sinh như em còn sợ chạy bộ giữa sân trường nắng gắt – chị đã đảm đương những nhiệm vụ nguy hiểm đến mức người lớn nghe thôi cũng thấy rùng mình. Năm 1948, chị tiêu diệt tên cai tổng Tòng, kẻ khét tiếng ác ôn và tàn bạo với dân làng. Chị cũng tham gia phá những cuộc mít tinh tuyên truyền của Pháp ở Vũng Tàu, khiến chúng không ít lần trở tay không kịp.

Nhưng điều làm em ám ảnh nhất không phải là những chiến công, mà là thời khắc chị bị bắt.

Tư liệu ghi rằng chị bị bắt vào tháng 2 năm 1950 và bị kết án tử hình, dù khi ấy chị vẫn chỉ là một cô gái chưa tròn mười tám tuổi. Đọc đến đây, em dừng lại rất lâu. Một cảm giác gai lạnh chạy dọc sống lưng. Mười tám tuổi – cái tuổi mà nhiều bạn đang nghĩ về ước mơ, chuẩn bị cho kỳ thi đại học, háo hức với những dự định tương lai. Thế nhưng với chị, mười tám tuổi lại trở thành ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, đứng trước một thực tế tàn nhẫn mà không một người trẻ nào đáng phải trải qua..

Có một chi tiết em xem trên TV khiến em không bao giờ quên:
Khi bị đưa ra pháp trường ở Côn Đảo, chị không hề run sợ. Chị hát.

Không phải bài hát bi lụy, mà là bài ca cách mạng – bài ca của niềm tin, của lòng kiêu hãnh. Hình ảnh một cô gái trẻ đưa mắt nhìn bầu trời rộng lớn trước giờ phút cuối cùng, miệng vẫn nở nụ cười, đã làm em nghẹn lại.

Em nhớ MC chương trình trầm giọng nói:
“Người ta có thể cầm súng để đe dọa thân xác, nhưng không thể giết được lý tưởng.”

Em nghĩ mình hiểu. Những người như chị Sáu, cái làm họ mạnh mẽ không phải cơ thể, mà là niềm tin.

Và em – một học sinh bình thường – đã cảm nhận được niềm tin đó xuyên qua cả thời gian, qua màn hình TV, qua những trang sách cũ và cả những tư liệu mà em tìm kiếm trên internet. Mỗi nguồn tư liệu mở ra như một mảnh ghép, để rồi khi lật từng trang, em thấy mình không dám đọc nhanh vì sợ bỏ sót điều gì thuộc về chị.

Em đọc được trong sách nói rằng Trường Côn Đảo còn lưu giữ mộ của chị Sáu – mộ số 51 – và nơi đó luôn có hoa. Hoa do người dân mang đến, hoa của những người chưa từng gặp chị, hoa của những thế hệ trẻ như em, không nợ chị điều gì mà vẫn thấy biết ơn.

Em từng tự hỏi: tại sao người ta nhớ tên chị nhiều đến vậy?
Vì chị đẹp? Vì chị trẻ? Hay vì câu chuyện chị thật bi tráng?

Nhưng càng đọc, em càng hiểu:
Người ta nhớ chị vì chị đã đối diện chiến tranh bằng một ý chí vượt qua mọi giới hạn của tuổi trẻ, một ý chí khiến cả thời gian cũng phải cúi đầu.

Ngày nay, em thấy nhiều bạn bằng tuổi em hay than r phiền rằng cuộc sống khó khăn quá: bài kiểm tra khó, ba mẹ la, bạn bè không hiểu mình… Có khi em cũng than như vậy. Nhưng rồi mỗi lần nhớ đến ánh mắt kiên định của chị Sáu trong chương trình tài liệu, những “khó khăn” đó bỗng trở nên nhỏ lại.

Không phải để so sánh, mà để tự nhắc mình rằng những điều mình đang có hôm nay chính là điều mà chị đã đổi bằng tuổi trẻ của mình để gìn giữ.

Mình được học, được mơ ước, được lựa chọn.
Còn chị – cô gái Đất Đỏ – chọn bước vào hi sinh khi nhiều người vẫn chọn con đường nhẹ nhàng hơn.

Khi viết bài này, em không muốn biến chị thành huyền thoại xa vời. Em muốn nhìn chị như một người thật – một cô gái trẻ có trái tim mạnh mẽ, nhưng vẫn là con người bằng xương bằng thịt, với nỗi đau, với sự cô đơn, với nụ cười và cả những phút giây sợ hãi.

Nhưng chính vì biết sợ mà chị càng đáng khâm phục.
Chị không phải người không biết sợ.
Chị biết rất rõ con đường mình đi có thể dẫn thẳng đến cái chết — vậy mà chị vẫn chọn tiến lên, nhẹ nhàng nhưng dứt khoát, như thể đó là điều tự nhiên nhất mà một trái tim yêu nước phải làm.

Em viết bài này không để ca ngợi sáo rỗng, mà để nói rằng:
Khi một người trẻ dám sống vì điều mình tin, họ có thể đánh đổi tất cả, và vượt qua mọi nỗi sợ để giữ cho ngọn lửa trong tim không tắt.

Hôm xem lại chương trình TV, có một câu khiến em nhớ mãi:
“Người như Võ Thị Sáu không chỉ là quá khứ, mà là lời nhắc nhở cho thế hệ hôm nay: sống sao cho xứng đáng.”

Và em nghĩ, với một học sinh lớp 11 như em, “xứng đáng” nghĩa là:

• sống tử tế

Khi viết những dòng này, em nhận ra rằng lòng yêu nước đôi khi không phải những điều lớn lao, mà là biết sống tốt mỗi ngày, biết giữ lấy những giá trị mà chị Sáu và con bao người khác đã phải đánh đổi bằng cả thanh xuân.

Câu chuyện về chị không chỉ là chuyện của thời hoa lửa.
Nó là chuyện của hôm nay, của chính em– đứa học sinh đang ngồi viết bài trong ánh đèn vàng ấm áp, giữa một đất nước yên bình, nơi tiếng súng chỉ còn lại trong trang sách, những chương trình TV.

Và em tự hứa:
Sẽ sống sao để không khiến sự hi sinh của những người đã ngã xuống hóa thành điều vô nghĩa.