Nữ anh hùng Võ Thị Sáu

Những năm 1948–1949, phong trào kháng chiến ở tỉnh Bà Rịa phát triển mạnh. Khi đó, Võ Thị Sáu mới khoảng mười lăm, mười sáu tuổi nhưng đã tham gia đội công an xung phong và làm nhiệm vụ liên lạc, trinh sát, vận chuyển tài liệu, lương thực cho lực lượng cách mạng. Tuy tuổi còn rất trẻ, chị nổi tiếng gan dạ, nhanh trí và luôn xung phong nhận những nhiệm vụ nguy hiểm.

Theo lời kể của Nguyễn Thị Định trong hồi ký "Không còn con đường nào khác", bà nhiều lần nghe các cán bộ ở Bà Rịa báo cáo về một nữ thiếu niên rất dũng cảm, không quản hiểm nguy để bảo vệ cơ sở cách mạng. Mỗi khi địch càn quét, Võ Thị Sáu đều tìm cách đưa tài liệu và cán bộ ra khỏi vòng vây.

Năm 1950, trong một lần làm nhiệm vụ, Võ Thị Sáu bị thực dân Pháp bắt. Mặc cho nhiều lần dụ dỗ và tra tấn, chị vẫn kiên quyết không khai báo về tổ chức cách mạng. Sau thời gian giam giữ, thực dân Pháp đưa chị ra xét xử và kết án tử hình.

Đầu năm 1952, Võ Thị Sáu bị đưa ra nhà tù Côn Đảo để thi hành án. Theo lời kể của nhiều cựu tù chính trị từng bị giam tại đây, trong đó có những người sau này được Nguyễn Thị Định nhắc lại, sáng ngày ra pháp trường, Võ Thị Sáu vẫn giữ thái độ bình tĩnh. Chị từ chối bị bịt mắt, hiên ngang bước đến cột hành hình và cất cao tiếng hát cách mạng trước khi đội xử bắn nổ súng.

Sau khi đất nước thống nhất, Nguyễn Thị Định nhiều lần kể về tấm gương của Võ Thị Sáu trong các buổi gặp gỡ thanh niên. Bà cho rằng điều đáng khâm phục nhất không chỉ là lòng dũng cảm khi đối mặt với cái chết, mà còn là tinh thần yêu nước của một cô gái tuổi đời rất trẻ nhưng sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc. Bà luôn nhắc thế hệ trẻ rằng lịch sử được viết nên từ những con người bình dị nhưng có lý tưởng lớn.

Ngày nay, phần mộ của Võ Thị Sáu tại Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo) là nơi nhiều người dân trong và ngoài nước đến dâng hương tưởng niệm. Câu chuyện về chị đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và sự hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập.