Nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm: "Hát giữa chiến trường Đức Phổ"

Giữa lòng chảo lửa Đức Phổ (Quảng Ngãi) những năm 1968 - 1970, vùng căn cứ cách mạng luôn chìm trong tiếng gầm rú của máy bay B-52 và mưa bom pháo đạn. Nằm sâu dưới những tán rừng già và vách đá cheo leo là Bệnh xá Đức Phổ — nơi tiếp nhận hàng trăm thương bệnh binh từ khắp các chiến trường Nam Trung Bộ dồn về.

Ở nơi ranh giới giữa sống và chết vô cùng mong móng ấy, nữ bác sĩ trẻ người Hà Nội — Đặng Thùy Trâm — làm việc không ngừng nghỉ. Tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 1966, chị gạt lại sau lưng tuổi thanh xuân êm đềm ở thủ đô để xung phong vào Nam. Với chiếc ba lô nặng trĩu trên vai và cuốn sổ tay nhỏ bọc vải, chị mang theo ngọn lửa nhiệt huyết của một tri thức trẻ dấn thân vì Tổ quốc.

Điều kiện tại bệnh xá vùng ven cực kỳ thiếu thốn. Thuốc tiêm, bông băng, huyết tương luôn trong tình trạng cạn kiệt. Nhiều ca phẫu thuật phức tạp gắp mảnh bom, cưa xương phải thực hiện ngay dưới hầm ngầm tăm tối, chỉ với ánh đèn dầu tù mù và những dụng cụ y tế thô sơ. Giữa những cơn đau co giật của thương binh khi không có đủ thuốc tê, bác sĩ Thùy Trâm không chỉ dùng đôi bàn tay y khoa khéo léo để giành giật sự sống, mà chị còn dùng chính giọng hát dịu dàng của mình để vỗ về họ.

Những giai điệu dân ca miền Bắc, những bài hát về Hà Nội cất lên khẽ khàng giữa tiếng pháo gầm đã trở thành liều thuốc tinh thần vô giá. Nhiều chiến sĩ trẻ sau này nhớ lại, tiếng hát của chị Thùy giữa đêm chiến trường như dòng nước mát lành, giúp họ quên đi cơn đau thể xác và vững tin vào ngày chiến thắng.

Trong cuốn nhật ký cá nhân, chị gửi gắm những dòng tâm sự đẫm nước mắt nhưng tràn đầy lý tưởng: "Máu của thương binh đã đổ, trách nhiệm của người bác sĩ là giữ lại từng nhịp thở... Đời phải trải qua bão tố nhưng không được cúi đầu trước bão tố."

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, một trận càn quét quy mô lớn của quân địch bất ngờ ập vào căn cứ bệnh xá. Trong tình thế nguy cấp, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã kiên quyết ở lại phía sau, một mình cầm súng ngắn thu hút hỏa lực địch về phía mình để đồng đội và các thương binh kịp thời rút lui an toàn vào hang đá. Chị đã ngã xuống khi mới trọn 27 tuổi đời.

Ngọn lửa thanh xuân và tiếng hát giữa chiến trường Đức Phổ của nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã trở thành bất tử, sống mãi trong lòng nhân dân và truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ thế hệ trẻ Việt Nam.