NỮ CHỈ HUY ĐỘI DU KÍCH DIỆT 130 TÊN ĐỊCH

Ngày 9/3/1961, khi mới 19 tuổi, Phạm Thị Bay được kết nạp vào Đảng. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoạt động cách mạng của nữ thanh niên vùng đất Cà Mau. Sau khi trở thành đảng viên, bà tham gia hoạt động du kích, vận động quần chúng, xây dựng và củng cố cơ sở cách mạng tại địa phương.

Người con gái Đất Mũi với thân hình nhỏ nhắn đã trực tiếp lãnh đạo, chỉ huy lực lượng du kích địa phương bẻ gãy nhiều trận càn quét, diệt 130 tên địch, thu hơn 50 khẩu súng và bao vây bức rút 20 đồn bót của ngụy quyền Sài Gòn.

LỜI THẾ QUYẾT TÂM

Tháng 10/1974, trước tình thế Chi khu Cái Nước có lực lượng địch đồn trú đông và hỏa lực mạnh, bà Phạm Thị Bay đã chủ trì Đại hội Đảng bộ xã Tân Hưng Đông. Trước bàn thờ Bác Hồ, bà đưa ra tuyên bố đanh thép: Đại hội chỉ khai mạc và chỉ bế mạc khi nào Phân chi khu Cái Nước được giải phóng hoàn toàn.

Suốt 83 ngày đêm (từ ngày khai mạc 3/10/1974), bà vừa chỉ đạo đại hội, vừa trực tiếp tổ chức lực lượng vũ trang lẫn binh vận phối hợp chặt chẽ. Đến ngày 16/12/1974, quân ta ép địch tháo chạy, giải phóng hoàn toàn Phân chi khu Cái Nước.
Lúc này, Đại hội Đảng bộ mới chính thức làm lễ bế mạc và báo công lên Bác.

Bà Phạm Thị Bay là người trực tiếp vận động nhân dân kiên cường hai lần dựng đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay trong lòng địch:

Lần thứ nhất (Tháng 9/1969): Ngay khi nhận được tin Bác mất, bất chấp sự kìm kẹp, lùng sục gắt gao của ngụy quyền Sài Gòn, bà (khi đó là Phó Bí thư xã Hưng Mỹ) đã đứng ra vận động bà con bí mật góp công, góp của dựng một ngôi đền bằng cây lá địa phương tại ngã ba Đầu Sấu để tưởng niệm Người.
Lần thứ hai (Đầu năm 1975): Giữ đúng lời hứa sau khi giải phóng Chi khu Cái Nước, ngày 5/1/1975, bà tiếp tục phát động toàn quân, toàn dân khởi công xây dựng một ngôi Đền thờ Bác Hồ kiên cố hơn, bề thế hơn. Ngôi đền được khánh thành vào ngày 29/3/1975 (ngay trước ngày Giải phóng miền Nam) và hiện nay đã trở thành Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh của Cà Mau.

Bà Phạm Thị Bay được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 6/11/1978. Bà chính là một "nhân chứng sống" kiên trung, biểu trưng cho ý chí sắt đá và tấm lòng son sắt hướng về Đảng và Bác Hồ của người dân Nam Bộ.