Nữ chiến sĩ Biệt động Sài Gòn giữa những trận đánh táo bạo

Lê Thị Thu Nguyệt sinh năm 1944 tại Sài Gòn, trưởng thành trong giai đoạn chiến tranh và những biến động chính trị sâu sắc tại miền Nam Việt Nam. Năm 1955, khi mới 11 tuổi, cha bà tập kết ra miền Bắc, còn Thu Nguyệt ở lại sống cùng người chú ruột là Lê Văn Lý. Ông Lý là một cơ sở cách mạng, sử dụng tiệm cắt tóc làm vỏ bọc để che giấu hoạt động bí mật. Chính trong môi trường ấy, cô bé Thu Nguyệt sớm tiếp xúc với những người yêu nước, từng bước hiểu về phong trào đấu tranh chống chính quyền Sài Gòn và sự can thiệp quân sự của Mỹ. Khi còn là học sinh, Thu Nguyệt đã tích cực tham gia những cuộc biểu tình của học sinh, sinh viên tại Sài Gòn. Những hoạt động này giúp bà trưởng thành về nhận thức chính trị, đồng thời rèn luyện lòng can đảm và khả năng ứng phó trước sự kiểm soát của lực lượng an ninh đối phương. Tuy nhiên, thay vì chỉ dừng lại ở các cuộc biểu tình, Thu Nguyệt mong muốn trực tiếp tham gia lực lượng vũ trang cách mạng. Ngày 20/10/1960, khi mới 16 tuổi, bà tình nguyện nhập ngũ và được tuyển chọn vào Đơn vị 159 Biệt động Sài Gòn. Đây là lực lượng hoạt động bí mật, thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt ngay trong những khu vực được đối phương kiểm soát nghiêm ngặt.

Sau khi gia nhập đơn vị, Lê Thị Thu Nguyệt được huấn luyện những kỹ năng cần thiết của người chiến sĩ biệt động, từ giữ bí mật thân phận, quan sát mục tiêu, liên lạc đến sử dụng vũ khí và xử lý các tình huống bất ngờ. Hoạt động giữa thành phố đông dân cư, các chiến sĩ phải tận dụng vỏ bọc hợp pháp để di chuyển, nắm tình hình và tiếp cận những vị trí được giao. Với Thu Nguyệt, khó khăn không chỉ nằm ở nguy cơ bị bắt giữ mà còn ở việc phải giấu kín công việc của mình ngay cả với những người quen biết. Bà tham gia những hoạt động của Đơn vị 159, nơi nhiều chiến sĩ trẻ thực hiện các trận đánh táo bạo trong nội thành Sài Gòn. Theo hồi ức được Báo Quân đội nhân dân ghi lại, người nữ chiến sĩ đã trực tiếp trải qua những tình huống nguy hiểm, đòi hỏi sự nhanh trí và quyết tâm cao độ. Trong môi trường tác chiến đặc biệt ấy, một người chiến sĩ không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn phải biết quan sát, phán đoán, tuân thủ kỷ luật và phối hợp chặt chẽ với đồng đội. Mỗi nhiệm vụ đều có thể phải chuẩn bị trong thời gian dài, nhưng thời điểm thực hiện thường diễn ra rất nhanh, khiến sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Trong những năm tháng kháng chiến, Lê Thị Thu Nguyệt tiếp tục gắn bó với lực lượng biệt động, góp phần duy trì phong trào đấu tranh vũ trang tại Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định. Những đóng góp của bà được Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau chiến tranh, bà trở thành một trong những nhân chứng lịch sử, kể lại ký ức về hoạt động biệt động và những đồng đội từng cùng mình chiến đấu. Từ nữ sinh 16 tuổi đến người chiến sĩ từng đối mặt với hiểm nguy trong lòng đối phương, cuộc đời Lê Thị Thu Nguyệt phản ánh tinh thần dấn thân của nhiều phụ nữ miền Nam trong những năm tháng chiến tranh.