NỤ CƯỜI BẤT TỬ TRƯỚC VÀNH MÓNG NGỰA: CÂU CHUYỆN VỀ NỮ ANH HÙNG VÕ THỊ THẮNG

I. Đứa con gái miền Long An và chiếc cặp táp của nữ sinh Gia Long

Hành trình tìm về ký ức của Võ Thị Thắng (sinh năm 1945 tại xã Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An) đưa chúng ta ngược dòng thời gian về một vùng đất "trung dũng kiên cường". Lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, từ khi mới là một cô bé chín tuổi, Thắng đã sớm theo chân người lớn đi giao thông thư tín, mang cơm cho các chiến sĩ ẩn giấu trong hầm bí mật.

Năm mười ba tuổi, cô rời quê nhà lên Sài Gòn học tập, mang theo chiếc cặp táp dạo bước vào ngôi trường nữ sinh danh tiếng Gia Long (nay là trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai). Vẻ ngoài thanh lịch, dịu dàng của một nữ sinh thành thị dễ khiến người ta lầm tưởng. Ít ai ngờ rằng, đằng sau mái tóc thề và nụ cười hiền hậu ấy là một cơ sở giao mật, một chiến sĩ cách mạng kiên trung sớm giác ngộ lý tưởng, tham gia phong trào học sinh - sinh viên đô thị chống lại ách kìm kẹp.

Mười bảy tuổi, cô chính thức thoát ly gia đình, bước vào con đường hoạt động bí mật đầy hiểm nguy giữa lòng sào huyệt của kẻ thù.

II. Phiên tòa quân sự và câu hỏi định mệnh thách thức cường quyền

Mùa xuân năm 1968, trong một chiến dịch trinh sát và thực hiện nhiệm vụ ở khu vực Phú Lâm (Sài Gòn), do tình huống bất ngờ, Võ Thị Thắng sa vào tay giặc.

Dù bị tra tấn dã man qua các nhà lao Thủ Đức, khám Chí Hòa, Tân Hiệp, Hố Nai cho đến nhà tù Côn Đảo, kẻ thù không thể khuất phục được ý chí sắt đá của người nữ chiến sĩ trẻ. Không thể tìm ra chứng cứ trọng yếu nhưng vì "thái độ quá ngoan cố" trước tòa án quân sự của chế độ cũ, chúng dựng lên một phiên tòa bất công nhằm bịt miệng cô.

Trước vành móng ngựa, khi nghe vị chủ tọa đọc bản án đanh thép tuyên phạt 20 năm tù khổ sai với đủ mọi tội danh vô lý, cô gái 23 tuổi không hề chớp mắt. Thay vào đó, Thắng ngẩng cao đầu, nở một nụ cười rạng rỡ làm chói lọi cả phòng xử án.

Khi phóng viên người Nhật Bản hướng ống kính về phía cô và hỏi dồn dập, Võ Thị Thắng đã cất lên câu nói đanh thép, hiên ngang trở thành châm ngôn của cả một thế hệ:

"Liệu chính quyền các ông có tồn tại đến 20 năm để cầm tù tôi không?"

Câu hỏi xoáy sâu vào tâm can kẻ thù, đi kèm nụ cười rạng ngời ấy đã được một phóng viên quốc tế ghi lại, trở thành bức ảnh biểu tượng mang tên "Nụ cười chiến thắng" lan tỏa khắp năm châu.

III. Khúc tráng ca ngẩng cao đầu giữa ngục tù và hòa bình

Những năm tháng trong nhà tù Côn Đảo và các nhà lao cực hình không thể dập tắt ngọn lửa nhiệt huyết trong cô, mà ngược lại, trở thành "trường học lớn" tôi luyện thêm bản lĩnh thép của người nữ cộng sản. Đúng như lời tiên tri dũng mãnh trước tòa, sự sụp đổ của chế độ ngụy quyền đã diễn ra nhanh hơn thời gian bản án. Theo Hiệp định Paris, ngày 7/3/1974, tại sân bay Lộc Ninh, Võ Thị Thắng cùng nhiều đồng đội hiên ngang bước về phía vòng tay của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp xây dựng đất nước qua nhiều trọng trách quan trọng: Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội các khóa IX, X, XI. Ở bất kỳ cương vị nào, bà cũng giữ trọn vẹn sự tận tụy, liêm khiết và nụ cười lạc quan thuở nào.

IV. Biểu tượng sống mãi trong trái tim nhân dân

Ngày 22/8/2014, người nữ Anh hùng với nụ cười huyền thoại đã đi về cõi vĩnh hằng trong sự tiếc thương vô hạn của đồng bào cả nước. Năm 2015, Nhà nước đã truy tặng bà danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời của Võ Thị Thắng không chỉ gắn liền với một bức ảnh lịch sử, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần thép, lòng trung kiên và vẻ đẹp hào hùng của phụ nữ Việt Nam. Nụ cười của bà trước vành móng ngựa quân thù mãi mãi là ngọn lửa thắp sáng niềm tin về sức mạnh của chính nghĩa, của sự sống và khát vọng hòa bình độc lập dân tộc.