Nụ cười chiến thắng
"Câu chuyện thời hoa lửa" lần này viết về bà Võ Thị Thắng với bức ảnh lịch sử mang tên "Nụ cười chiến thắng". Giữa tòa án quân sự của chế độ Sài Gòn năm 1968, sau khi nghe bản án tù khổ sai đằng đẵng, người con gái Long An mới 23 tuổi đã nở một nụ cười rạng rỡ, hiên ngang và để lại một câu nói đanh thép làm run sợ những kẻ cầm quyền. Nụ cười ấy đã trở thành biểu tượng cho tinh thần lạc quan cách mạng, ý chí bất khuất và niềm tin sắt đá vào ngày chiến thắng của thế hệ thanh niên miền Nam.
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, ngay từ thuở thiếu niên, bà Võ Thị Thắng đã bộc lộ tinh thần yêu nước quật khởi. Năm 16 tuổi, bà chính thức tham gia phong trào đấu tranh xuống đường của học sinh, sinh viên Sài Gòn, sau đó gia nhập lực lượng biệt động mật.
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, bà được giao nhiệm vụ cảm tử: Ám sát một tên mật thám đầu sỏ, khét tiếng ác ôn tại Phú Lâm (Quận 6, Sài Gòn). Tuy nhiên, do tình thế bất lợi và sự phản bội của chỉ điểm, nhiệm vụ không thành công. Bà Thắng bị địch bắt giữ sau một cuộc đọ súng ác liệt.
Bản án biệt giam và nụ cười làm run sợ kẻ thù
Suốt nhiều tháng trời bị tra tấn dã man bằng đủ mọi cực hình trong các nhà lao, từ Tổng nha Cảnh sát đến khám chí hòa, kẻ thù vẫn không thể khuất phục được ý chí của người con gái kiên trung. Chúng quyết định đưa bà ra xét xử tại Tòa án quân sự mặt trận vào ngày 2/8/1968 nhằm uy hiếp tinh thần phong trào đấu tranh.
Tại phiên tòa, trước những lời cáo buộc và bản án tuyên phạt 20 năm tù khổ sai, bà Võ Thị Thắng không hề run sợ. Ngược lại, bà ngẩng cao đầu, nở một nụ cười rạng rỡ, đầy vẻ khinh bỉ đối với những kẻ đang định đoạt tự do của mình. Ngay sau đó, bà dõng dạc tuyên bố giữa nghị trường:
"Liệu chính quyền các ông có tồn tại được 20 năm để bỏ tù tôi không?"
Khoảnh khắc xuất thần ấy đã được một phóng viên người Nhật Bản nhanh tay ghi lại. Bức ảnh người con gái đứng giữa hai tên lính gác vũ trang, gương mặt sáng ngời với nụ cười tươi tắn như hoa nở đã ngay lập tức chấn động dư luận trong nước và quốc tế, trở thành cái tát trực diện vào tính chính nghĩa giả tạo của chính quyền tay sai.
Lời tiên tri lịch sử thành hiện thực
Sau phiên tòa, bà Võ Thị Thắng bị đày qua nhiều nhà tù khét tiếng, trong đó có "địa ngục trần gian" Côn Đảo. Suốt những năm tháng bị giam cầm trong chuồng cọp, nụ cười kiên cường và câu nói đanh thép của bà tại phiên tòa năm xưa luôn là nguồn động lực to lớn giúp bà và các đồng đội giữ vững khí tiết.
Đúng như lời "tiên tri" của bà, chính quyền Sài Gòn đã không thể tồn tại đủ 20 năm. Chỉ 6 năm sau phiên tòa lịch sử đó, vào năm 1974, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, bà Võ Thị Thắng được trao trả tự do tại Lộc Ninh. Và đến mùa xuân năm 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất.
Nụ cười thời hoa lửa của bà Võ Thị Thắng không chỉ là một khoảnh khắc nghệ thuật vô giá, mà còn là bản anh hùng ca bằng hình ảnh, chứng minh cho thế giới thấy sức mạnh của niềm tin và khát vọng tự do có thể chiến thắng mọi xiềng xích, bạo tàn.
