Nụ cười sau bản án 20 năm

Võ Thị Thắng sinh năm 1945 tại Long An. Khi còn là học sinh, bà đã tham gia phong trào đấu tranh của thanh niên, học sinh ở Sài Gòn. Đến những năm chiến tranh ác liệt, Võ Thị Thắng tham gia lực lượng biệt động thành.

Trong đợt Tổng tiến công Xuân Mậu Thân năm 1968, bà được giao nhiệm vụ liên quan đến một đối tượng bị lực lượng cách mạng xác định là nguy hiểm. Trong lúc thực hiện nhiệm vụ, khẩu súng không hoạt động như dự kiến và Võ Thị Thắng bị bắt.

Khi ấy bà 23 tuổi.

Sau nhiều cuộc thẩm vấn và tra tấn, Võ Thị Thắng bị đưa ra xét xử. Tòa án quân sự của chính quyền Sài Gòn tuyên bà 20 năm khổ sai. Chính sau phiên tòa này, một nhiếp ảnh gia đã ghi lại khoảnh khắc Võ Thị Thắng mỉm cười.

Bức ảnh về sau trở thành một hình ảnh rất nổi tiếng của chiến tranh Việt Nam và thường được gọi là “Nụ cười chiến thắng”.

Võ Thị Thắng bị đưa qua nhiều nhà tù rồi ra Côn Đảo. Bà chỉ được trả tự do năm 1974 sau Hiệp định Paris, tức là không phải chấp hành hết bản án 20 năm đã tuyên.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục công tác và sau này đảm nhiệm chức Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch.

Võ Thị Thắng qua đời năm 2014.

Một phiên tòa diễn ra trong chiến tranh chỉ kéo dài một khoảng thời gian nhất định. Nhưng khoảnh khắc người nữ tù 23 tuổi mỉm cười sau khi nghe mức án 20 năm đã được lưu lại hơn nửa thế kỷ.