NỤ CƯỜI SAU SONG SẮT
Tác giả : Bùi Ngọc Linh
Ngày 22 tháng 11 năm 1974, hình ảnh một người phụ nữ trẻ bước ra khỏi nhà tù đã trở thành một trong những khoảnh khắc được nhớ đến của cuộc đấu tranh ngoại giao và chính trị thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Đó là Võ Thị Thắng. Bức ảnh bà mỉm cười khi được trao trả tù binh sau nhiều năm bị giam giữ đã trở thành hình ảnh nổi tiếng, được biết đến với tên gọi “nụ cười chiến thắng”. Nhưng phía sau nụ cười ấy là một câu chuyện dài về tuổi trẻ, nhà tù và lòng kiên định.
Võ Thị Thắng sinh năm 1945 tại Long An. Bà tham gia hoạt động cách mạng khi còn trẻ và từng hoạt động trong phong trào thanh niên ở miền Nam.
Năm 1968, bà bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt giữ.
Tại phiên tòa, bà bị kết án 20 năm tù khổ sai.
Một cô gái trẻ phải đối mặt với một bản án rất nặng.
Nhưng điều được nhớ đến nhiều nhất không phải là bản án.
Đó là thái độ của Võ Thị Thắng trước tòa.
Sau khi nghe mức án, bà vẫn giữ tinh thần bình tĩnh và thể hiện niềm tin rằng đất nước sẽ có ngày thống nhất.
Những năm sau đó, bà bị giam giữ tại nhiều nhà tù, trong đó có nhà tù Chí Hòa và nhà tù Côn Đảo.
Nhà tù trở thành nơi thử thách ý chí của người phụ nữ trẻ.
Nhưng Võ Thị Thắng vẫn tiếp tục đấu tranh và giữ vững niềm tin.
Năm 1974, bà được trao trả theo Hiệp định Paris.
Khoảnh khắc bà bước ra khỏi nhà tù với nụ cười trên môi được nhiếp ảnh gia người Nhật Ishikawa Bunyo ghi lại.
Bức ảnh sau đó được lan truyền rộng rãi.
Nụ cười ấy không phải là nụ cười của một người vừa trải qua những năm tháng dễ dàng.
Đó là nụ cười của một người vừa bước ra khỏi nhà tù sau nhiều năm bị giam giữ.
Sau ngày đất nước thống nhất, Võ Thị Thắng tiếp tục hoạt động trong nhiều lĩnh vực và đảm nhiệm nhiều vị trí công tác.
Nhưng hình ảnh được nhớ đến nhiều nhất vẫn là cô gái trẻ trong ngày bước ra khỏi nhà tù.
Một bức ảnh có thể chỉ ghi lại một khoảnh khắc, nhưng đôi khi khoảnh khắc ấy có thể kể cả một câu chuyện. Nụ cười của Võ Thị Thắng đã trở thành một hình ảnh như vậy – giản dị nhưng mạnh mẽ, gắn với một thế hệ phụ nữ miền Nam đã đi qua chiến tranh bằng lòng tin và sự kiên định.
