Nụ Cười Trên Đỉnh 1001
Chuyện kể về tình đồng đội chân thành, tinh thần lạc quan và sự hy sinh thầm lặng của cô gái trẻ thanh niên xung phong Nguyễn Thị Phương trên con đường Trường Sơn huyền thoại trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
Năm 1971, con đường 20 Quyết Thắng rực lửa bom đạn. Đỉnh đèo 1001 – nơi được mệnh danh là "túi bom" của Binh trạm 14 – chưa một ngày ngớt tiếng pháo nổ.
Ở tuổi 19, Phương rời căn nhà nhỏ ven sông La (Hà Tĩnh) để xung phong vào ngã ba rực lửa này. Nhỏ nhắn, da sạm nắng vì khói bom nhưng đôi mắt Phương lúc nào cũng trong veo. Giữa những cơn mưa bom bão đạn, tiếng hát của Phương vẫn vang lên trong vắt sau mỗi trận cào đường, san hố bom. Người ta bảo, hễ nghe tiếng Phương hát qua đài đĩa tự tạo trên trọng điểm là biết đường đã thông.
Một đêm mưa rừng tầm tã, đoàn xe tải ZIL-130 chở đạn dược và lương thực chở vào miền Nam bị tắc lại ngay chân đèo 1001 do một quả bom gạt nổ chậm làm sạt lở toàn bộ vách đá. Đèn pha không thể bật vì máy bay soi tọa độ liên tục. Trong bóng tối dày đặc và mùi thuốc súng nồng nặc, tiểu đội của Phương cùng lực lượng công binh gồng mình san đất, vác đá mở đường.
Hùng — anh tài xế xe dẫn đầu đoàn — bước xuống cabin, tay cầm chiếc gáo dừa múc nước suối đưa cho các cô gái. Nhìn Phương bàn tay rớm máu vẫn thoăn thoắt quăng từng viên đá hộc, Hùng áy náy: — Các em nghỉ tay một chút đi, đường này để anh em lái xe phụ một tay.
Phương quệt vệt nhọ nồi trên má, cười tươi rạng rỡ: — Anh cứ vào cabin chuẩn bị ga cho tốt! Đường của chúng em lót, xe các anh chỉ việc lướt qua thôi!
Đúng 3 giờ sáng, mặt đường thông tuyến. Phương đứng ở mép vực, tay cầm đèn pin bọc vải đỏ ra hiệu cho đoàn xe lăn bánh. Chiếc xe của Hùng chầm chậm qua tọa độ chết. Qua cửa kính cabin, Hùng vẫy tay chào và thả xuống một chiếc cành hoa đu đủ rừng ép khô trong quyển sổ tay — món quà nhỏ anh nhặt trên đường ra trận.
Cuộc chiến ngày càng ác liệt. Mùa khô năm ấy, trong một đợt dội bom tọa độ bất ngờ của địch để phong tỏa đèo, Phương cùng hai đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại dưới chân vách đá 1001 khi đang cố giải phóng một chiếc xe tải bị sa lầy. Cô ra đi khi trên tay vẫn còn cầm chặt chiếc còi hiệu mở đường.
Mấy năm sau, ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Hùng trở lại đỉnh đèo 1001. Giữa ngút ngàn xanh của đại ngàn Trường Sơn đã bình yên trở lại, anh đứng trước bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Lấy từ trong ngực áo quyển sổ tay cũ kỹ có cành hoa ép năm nào, Hùng thắp một nén hương. Giữa tiếng gió reo qua tán lá rừng, anh như vẫn nghe thấy vang vọng đâu đây tiếng hát trong trẻo và nụ cười rạng rỡ của cô gái tuổi 19 trên đỉnh đèo thời hoa lửa.
