Nụ cười trong lao tù Hội An

Trong những năm tháng "hoa lửa", Nhà lao Hội An (nay nằm trên đường Phan Bội Châu) được mệnh danh là "địa ngục trần gian". Bà Nguyễn Thị Anh cùng nhiều đồng đội bị địch bắt sau các cuộc càn quét vào vùng ven và các cơ sở nội thành.

Bà Anh kể lại rằng, trong căn phòng giam chật hẹp, nóng bức và thiếu thốn đủ đường, kẻ thù không chỉ tra tấn về thể xác mà còn dùng đủ mọi thủ đoạn để làm lung lạc tinh thần của các nữ tù binh. Chúng tách riêng các nhóm, không cho tiếp xúc và thường xuyên dùng cực hình vào đêm khuya để gây áp lực tâm lý.

Thế nhưng, chính trong bóng tối của nhà lao, tinh thần của những người phụ nữ Hội An lại rực sáng hơn bao giờ hết. Bà Anh nhớ nhất là những buổi sinh hoạt văn nghệ "ngầm". Các chị em truyền tai nhau những bài hát cách mạng, những bài thơ về quê hương Quảng Nam trung dũng kiên cường. Tiếng hát cất lên khe khẽ nhưng đầy sức mạnh, lan tỏa từ phòng giam này sang phòng giam khác.

Bà chia sẻ: "Khi kẻ thù đánh đập, chúng muốn nghe tiếng rên rỉ, nhưng chúng tôi đáp lại bằng sự im lặng hoặc những ánh mắt rực lửa. Khi chúng tôi hát, chúng tôi cảm thấy như mình đang được tự do giữa lòng phố Hội".

Có lần, để phản đối chế độ lao tù khắc nghiệt, bà cùng các chị em đã tổ chức những cuộc tuyệt thực dài ngày. Dù cơ thể suy kiệt, nhưng ánh mắt và nụ cười của bà khi nhìn thấy đồng đội vẫn hiên ngang đến lạ kỳ. Chính sự đoàn kết và niềm tin mãnh liệt vào ngày giải phóng đã giúp bà Anh và các nhân chứng lịch sử năm ấy vượt qua những ngày tháng gian khổ nhất, giữ trọn vẹn tình yêu với mảnh đất Hội An cho đến ngày hòa bình.

Câu chuyện này là một minh chứng sống động cho câu nói "Sống trong tù, tâm hồn vẫn tự do", góp phần tô thắm thêm trang sử vàng của Hội An thời hoa lửa.